YIL 1936…
Bu sıralar Avrupa’daki silahlanma yarışı ile birlikte, Türkiye’de kaygı verici bir hal başladı. Bunun üzerine Türkiye anlaşmanın güncelliğini yitirdiğini düşünerek, Boğazlarla ile ilgili duyduğu huzursuzluğu diğer ülkelere bildirdi. Türkiye’nin bu kaygıları haklı bulundu ve Boğazlar Sözleşmesi değiştirildi. Boğazların egemenliği tamamen Türkiye’ye bırakıldı. Bu yıl Türkiye’de büyük bir doğal afet daha yaşandı. İstanbul’da yoğun bir kar fırtınası… 120 kadar tekne battı, Unkapanı Köprüsü parçalandı.
Türkiye o dönemde uçak konusunda gayet iyi gidiyordu. 1936 yılının ortalarında Nuri Demirağ öncülüğünde uçak fabrikaları kuruldu. 1936’ın Cumhuriyet Bayramı Törenleri acı bir durumla mateme boğulmuştu. Havacı Vecihi Hürkuş’un yeğeni kutlamalarda uçaktan paraşütle atladı, ancak paraşüt açılmayınca yere çakıldı ve böylelikle hayatını kaybetti. Eribe Hanım Türk Havacılığının ilk kadın şehidi olarak tarihe kazındı.
***
YIL 1937…
1937 yılında büyük bir isyan baş gösterdi. Tunceli’de Türkiye Cumhuriyeti Devleti’nin varlığını ortadan kaldırmak ve otonom bir yönetim oluşturmak isteyen aşiretler, devlete karşı bir isyan başlattı. 21 Mart gecesi Paybucağı ile Kağmut’u birbirine bağlayan köprünün yıkılmasıyla isyan fiilen başladı. Seyit Rıza’nın emriyle Sin Köyü’ne baskın yapıldı ve bunu diğer saldırılar izledi. Hükümet olayların artması üzerine 3 Mayıs’ta hava kuvvetlerine bağlı bir uçak filosuyla askeri harekete başladı. Seyit Rıza’nın evi de Sabiha Gökçen’in kullandığı uçakla bombalandı. Ardından Seyit Rıza ve beraberindekilerin saklandığı Kızıldağ kuşatıldı. 25 bin kişilik Türk kuvvetleri Haziran ayında isyancıları sıkıştırdı ve sonrasında isyancılar yakalandı. Seyit Rıza ve beraberindekiler 10 Eylül’de Erzincan Jandarmasına teslim oldu ve sonrasında idam edildi.
YIL 1938…
38’in Nisan’ı ve yine deprem… Kırşehir’de 158 kişi hayatını kaybetti. Haziran ayında 19 Mayıs Milli Bayram günleri içine alındı ve bu bayramın marşı kabul edildi; ‘Dağ Başını Duman Almış…’
Bu yıl Mustafa Kemal Atatürk’ün hastalığı ileri boyutlara taşınmıştı. Atatürk, 15 Eylül günü vasiyetnamesini yazdı ve 8 Kasım’da Ata’nın sağlık durumu hiç olmadığı kadar kötüleşti.
10 Kasım 1938, saat 9:05 geçe ebediyete uğurlandı…
Atatürk’ün ölümünden 1 gün sonra TBMM toplandı ve Türkiye Cumhuriyeti’nin ikinci Cumhurbaşkanı İsmet İnönü oldu. İnönü aynı zamanda CHP Genel Başkanlığına getirildi.
***
YIL 1939…
Haziran 1939’da onca soruna ve engele rağmen Hatay’ın Türkiye sınırlarına katılması kabul edildi. Bu, Atatürk’ün son günlerinde en çok uğraştığı meseleydi. Hatay artık Türk yurduydu.
1939 yılı dünyayı sarsan ve bugün bile etkilerini yaşadığımız II. Dünya Savaşı’nın da başladığı yıl oldu. Alman orduları Lehistan’a girdi ve II. Dünya Savaşı resmen başladı. Derken; Erzincan’da Cumhuriyet tarihinin en zor günlerinden biri geldi. 7,9 şiddetinde deprem… 40 bin vatandaşımız hayatını kaybetti!
Dışarıda savaş, içeride telaş dolu 40’lar başladı… Savaşın Türkiye’ye sıçraması her şeyi mahvedebilirdi. Ülke zor durumdaydı.
‘1940’da Türkiye’ ile kaldığımız yerden devam edeceğiz…
