Canbulatoğulları'yla karşılaşan Murat Paşa, Oruç Ovası mevkiinde isyancıları bozguna uğratır. Rivayet odur ki; her yakalanan asker, oracıkta bekleyen 20 cellâdın gazabına uğrar. Cellâtlar yorulunca yerlerine başka cellâtlar geçer ve paşa, tamı tamına 20 bin isyancının kafasıyla oluşan kuleyi zevkle seyretmektedir. Bazen de yakalananlar, ölü veya diri kuyulara atılır, bu şekilde üzerleri kapatılırdı. Zaten Murat Paşa'nın namı da buradan gelmektedir. Bu kadar insan öldürülmesine rağmen her seferinde "Bu kâfi değil. Memlekete huzur gelmesi için en az 100 bin isyancı öldürmek icap eder!" diye söylenirdi.

Bir gün isyancıların icabına bakılırken bu isyancıların arasında 8 yaşında bir çocuk da yakalanmıştı. Murat Paşa, çocuğa; "Senin bu isyancıların arasında ne işin var?" diye sordu. Çocuk da safiyane, "Kıtlık olmuştu, aç kalmıştık babam da bu yüzden eşkıyaya katıldı" diye cevap verir. Bu cevaba hiddetlenen Murat Paşa, "Tez vurun şu çocuğun kellesini!" diye emir verir. Çocuk ağlamaya başlar. Cellâtlar dahi bu durumdan etkilenir, çocuğu öldürmek istemezler." Paşam, gerekirse bizi öldür fakat biz bu masuma dokunamayız" derler. Yeniçeriler, diğer askerler hepsi aynı cevabı verir. Bu duruma hiddetlenen 90 yaşındaki zalim paşa, kendi elleriyle oracıkta masumu katleder. Ardından herkesin derin bir teessür içinde olduğunu görünce de; "Hepiniz bu çocuğa acıdınız, masumdur dediniz. Ben de bilirim ki masumdur, kabahatsizdir. Fakat Kalenderoğlu da, Kara Said de, analarının karnından at ile mızrak ile çıkmadılar. Onlar da bunun gibi çocuk idiler. Onlar eşkıya arasında büyüdükleri için eşkıyanın tabiatını alıp, devlete asi oldular. Bu nevi çocukların terbiyesine ne kadar çalışılsa, tabiatındaki fesatı tamir etmek mümkün değildir" der.

İşte böylesine gaddar, hilebaz fakat son derece akıllı bir adamdır Kuyucu Murat Paşa. Duygulara zerre ehemmiyet vermeyen, bir aklın ne derece büyük bir tehlike olduğunun da tezahürüdür. Fakat 100 yıllık Celali İsyanları da ne yazık ki bu feci yöntemlerle bastırılmıştır.

***

MURAT PAŞA BAŞARILI OLDU MU? İSYANLAR BİTTİ Mİ?

Bütün bu katliama, kaynaklara göre 30 bin ila 160 bin arası insanın ölümüne rağmen Celali İsyanları bitmiş midir veya çıktığı dönemde tüm bu isyanlar haksız birer ihanetten mi ibarettir?

Celali İsyanları incelenirse çok tanıdık bir tablo görülür. İsyanların bir kısmı askeri sebeplerle olsa da, önemli bir kısmı bölgede artan nüfus, züyuf akçe denilen düşük ayarlı para yüzünden enflasyonun artması, buna bağlı olarak vergilerin artması, halkın bunları ödememek için şehre göçmesi, tarım olmaması yüzünden kıtlığın baş göstermesi, yasa dışı bir şekilde Avrupa'dan hububat alınmak zorunda kalınması, böylece Osmanlı’da ekonomik dengenin tamamen bozulmasıdır. Bu da yetmez gibi, taşra siyaseti , tam biz zulüm örneği göstererek azalan para değerini durmadan "salgın" vergileriyle düzeltmek istediler. Zira kendileri makamlarını parayla almışlardır veya akçe teminatları vardır. sonunda sıradan insanın önünde iki seçenek kalmıştı ya Osmanlı ya Celaliler veya Suhte Hareketi....

Burada ekleme yapmak lazım. Celali İsyanları'nı başlatan reislerin çoğu, zamanında devlet hizmetinde bulunmuş, nüfuzlu kişilerdir. Bölgelerindeki otoritelerini güçlendirmek veya daha fazla pay almak, daha az vergi ödemek, kendilerine vaadedilen sözlerin yerine gelmesi gibi amaçları vardır. Zaten daha sonra birçoğunu Üsküdar'a çeken şey budur.

***

PEKİ, MURAT PAŞA BAŞARILI OLDU MU?

Kısa vadede yok ettiği insan sayısı itibarıyla evet, başarılı olmuştur. Bir süre Celali veya Suhte hareketleri görülmedi. Ama ne pahasına? Bunu da düşünmek lazım. Döneminde Anadolu'nun kültürel olarak da bir yok oluşu oldu. Haklı haksız adeta nüfus azaltma amacıyla yapılmış eylemlerle dolu bir sefer Murat Paşa seferi.

Aslında şaşırtıcı olan şey ise tarihi bile, bile Murat Paşa’yı bugün yücelten kimselerdir. Herkesi tarihinde değerlemek lazım, ama kabul etmek gerekir ki kendisi devlet erkinin en kötü yüzüdür. Bu tür bir yüzü böyle hevesle hatırlamak neden? Tarihi bile, bile yapılanları ağzının suyu akarak neşeyle anlatmak neden? En azından kötü işler yapmış biri olduğunu kabul edelim.

KAYNAK: https://seyler.eksisozluk.com/