Tüm dünyada 20. yüzyılın gördüğü en etkili siyasi ve askeri aktörlerden İspanyol Diktatör General Franco, uzun yıllar süren iktidarının ardından 20 Kasım 1975'te 82 yaşında hayatını kaybetti.
Franco'nun hüküm sürdüğü uzun yıllar, İspanya'da iç savaşın ve korku imparatorluğunun devri oldu. İspanya iç savaşı sırasında ordunun denetimini ele geçiren ve kanlı mücadeleler sonunda savaşı kazanan Franco, bu sayede çok uzun yıllar İspanya'nın tek hâkimi olarak kalmayı başardı.
Öyleyse gelin, yakın tarihin gördüğü en acımasız diktatörlerden birisini daha yakından tanıyalım.
***
Francisco Franco Bahamonde, "Son faşist diktatör" ve "Eşsiz önder" gibi sıfatlara sahip İspanyol diktatör.. İspanya iç savaşını kazandıktan sonra, 36 sene ülkenin başında kalmayı ve iktidarın sahibi olmayı başardı. 1931'de İspanya'da krallığın devrilmesinden sonra kurulan cumhuriyet yönetimi, koyu bir anti militarist politika izlemeye başladı. Askerlere karşı tavır alan yeni yönetim, Ordu'da rahatsızlıklara yol açıyordu. O günlerde 40 yaşında olan Franco, İspanyol Ordusu'nda tuğgeneraldi. Cesaretiyle Ordu'da büyük bir üne kavuşan Franco, hırslı karakteriyle daha yüksek mertebeleri hayal ediyordu.
1936 yılında mevcut hükümete karşı darbe hazırlıklarına girişen General Franco, İspanyol ordusunun denetimini 24 saat gibi kısa bir sürede ele geçirmeyi başardı. Ardından ordusuyla beraber İspanya'ya çıktı ve Madrid'e doğru ilerlemeye başladı. Madrid ve Barcelona dışındaki garnizonların çoğunun ayaklanmaya katılmasıyla, üç yıl sürecek İspanya İç Savaşı başlamış oldu.
General Franco için iki ihtimal vardı; Ya iç savaşı kazanıp ülkenin tek hâkimi olacak ya da kaybedip idam edilecekti. Bunun bilincince olarak son derece kararlı ve acımasız bir savaşa girişti.
İspanya İç Savaşı yaklaşık 3 yıl sürdü ve 1939'un Mart ayında milliyetçilerin, Madrid'e girmeleri ile sonuçlandı. Milliyetçilerin 1939 Mart sonunda başkente girmesiyle İspanya'da uzun yıllar sürecek olan Franco diktatörlüğü başlamış oldu.
***
Savaş sonrası Franco, cumhuriyetçilere karşı cadı avı başlattı. Binlerce cumhuriyetçi başta Fransa olmak üzere başka ülkelere kaçmak zorunda kaldı, yüz binlercesi tutuklandı. Hitler Almanya’sı bu süreçte en kazançlı çıkan ülke oldu. İspanya İç Savaşı, Hitler'in durumunu güçlendirdi. Fransa üçüncü bir faşist komşuya sahip oldu.
İspanya, İkinci Dünya Savaşı'na resmi olarak katılmasa da, her zaman Berlin-Roma-Tokyo hattına yakın durdu.
İç savaş sonrası ülkede tam bir denetim sağlayan ve zaferini ilan eden Franco, artık İspanya'nın tek lideriydi ve ülkeyi eski gücüne ulaştırmak için askeri yatırımlarına devam etti.
(Devam Edecek…)
