Günlük hayatımızda doğru olduğunu düşündüğümüz, ama sonradan anlamlarını öğrendiğimiz birçok kelimeyi yanlış kullanıyoruz. Anlamlarını bilmeden kullandığımız o kadar kelime, sözcük ve deyim var ki.

Mesela; güzel bir ürün aldığımızda yüzümüze takındığımız şımarıklık ve böbürlenme ile üstüne basa, basa ‘orjinal’ deriz ya; sözcüğün doğrusu aslında ‘orijinal’dir.

Ya da, telefonumuza gelen mesajlara teşekkür etmek için ‘sağol’, veda ederken de ‘hoşçakal’ yazarız, ama bu da yanlış; doğrusu ‘sağ ol’ ve ‘hoşça kal’dır...

Gündelik hayatta doğru bildiğimiz birçok yanlışı, Türkçe ve Edebiyat alanında yapıyoruz.

Dilimize dolanan ve sıkça kullandığımız bazı atasözleri vardır.

Misal; Gündelik hayatımızda sıkça kullandığımız atasözümüz: ‘Su uyur, düşman uyumaz!’ olarak tabir ediliyor.

Aslında doğrusu şöyledir; “Şü uyur, düşman uyumaz!” Şü: “Asker” demek. Yani ‘Asker uyur, düşman uyumaz!’ şeklindedir.

Sıhhatler Olsun; Saçını kestiren veyahut duşa girenler için kullanılan bir tabirdir. Aslı bu şekilde tabi, ama halk arasında ‘Saatler olsun’a dönüşmüştür.

***

Anlayacağınız üzere bu haftaki yazımda doğru bilip de, yanlış kullandığımız bazı cümlelere, atasözlerine ve deyimlere kafayı taktım. Ben de sizler için, aslında biraz da kendim için araştırdım.

İşte bazı sözler ve deyimlerin önce yanlış, sonra da doğru yazılışları;

Ateş olsa Cürmü kadar yer yakar…YANLIŞ!

DOĞRUSU: ‘Ateş olsa cirmi kadar yer yakar…’ (Bütün gücüyle saldırsa da ondan korkmuyorum, bana bir şey yapamaz) anlamında söylenir.

İnce eleyip sık dokumak… YANLIŞ!

DOĞRUSU: İnce eğirip sık dokumak.(Bir karar vermeden önce etraflıca düşünmek anlamına gelir.)

Aptala malum olur… YANLIŞ!

DOĞRUSU: Abdala malum olur… (Aptal deyip aşağılamanın manası yok. Kelime aptal değil abdal, o da “derviş, bilgin, gezgin” anlamında bir kelimedir.)

Ana gibi yar, Bağdat gibi diyar olmaz… YANLIŞ!
DOĞRUSU: Ane gibi yar, Bağdat gibi diyar olmaz. (Ane: Bağdat yolu üzerinde bir uçurum bölge, ayrıca kullanılan yar kelimesi uçurum anlamında kullanılır, sevgili anlamında değil.)

Su küçüğün, söz büyüğün… YANLIŞ!
DOĞRUSU: Sus küçüğün, söz büyüğün (Küçük susar-dinler, büyük konuşur anlamında)

Eşek hoşaftan ne anlar?.. YANLIŞ!

DOĞRUSU: Eşek hoş laftan ne anlar? (“Eşek ve hoşaf nereden çıkmış?” diye soracak olursanız kelimeler birbirine yakın, zaman içerisinde ‘hoş laf’ olmuş bizlere ‘hoşaf’.)

Geçti Bolu’nun Pazarı, Sür Eşşeğini Niğde’ye… YANLIŞ!

DOĞRUSU: ’Geçti Bor’un Pazarı Sür Eşşeğini Niğde’ye.(Bor: Niğde’nin bir ilçesi.) (Devam edecek…)