Ardold da Papanın ruhani desteği ile Milano ve Pavya’ya saldırılar gerçekleştirdi. Savaş devam ederken 3 yıl sonra III. Guy hayatını kaybetti. Yerine geçen oğlu Lambert kutsal Roma İmparatoru ilan edildi. Papa Formosus’un, babasına ihanet ettiğini düşünen Lambert, Papayı Vatikan’daki adamları sayesinde Castel Sant'Angelo kalesine hapsettirdi. Bunun üzerine İtalya Krallığını bırakıp direkt Roma üzerine yürüyen Frank Kralı Arnold, Roma’yı ele geçirdi ve Papa Formosus’u kurtardı.
***
Böylelikle İtalyanların Spelotolu Hanedanından olan Lambert’in tacını hiçe sayarak Frank Kral Arnold, Papa Formosus tarafından kutsal Roma imparatoru ilan edildi. Arnold yapılan törenden sonra ülkesine döndü. Papa Formosus’sa yaklaşık 3 ay sonra 80 yaşındayken dünyaya veda etti. Lakin veda eden sadece ruhuydu! Cansız bedeni için olacaklar daha yeni başlıyordu. Yerine önce VI. Boniface, sonraysa VI. Stephan Papa seçildi. Yeni Papa VI. Stephan ise Formosus’un tam aksine İtalya krallığını destekleyen bir isimdi. Bu nedenle İtalya Kralı Lambert, yeni Papa VI. Stephan tarafından Roma’ya davet edildi. Lambert, ölen Papa Formosus’un ailesinin itibarını zedelediğini ve kendilerine ihanet ettiğini düşünüyordu. İkili en sonunda Formosus’tan hıncını alabilmek için onu yargılamaya karar verdiler.
Fakat Lambert yargılama esnasında suçlunun da mahkeme salonunda olması gerektiğini savundu ve Papa Formosus neredeyse öldükten 9 ay sonra mezarından çıkarıldı, üzerine Papalık kıyafeti giydirildi ve duruşma salonuna getirilerek tahtta oturtuldu. Kan donduran bu duruşma tüm kardinallerin, piskoposların ve Roma soylularının tam katılımıyla halka açık olarak gerçekleştirildi.
Aslında buradaki nihai amaç Papa Formosus’u aşağılamak ve rezil etmekti. Mahkeme o kadar ciddiydi ki, Papa Formosus’un konuşmasına yardımcı olması için ona bir konuşmacı bile atanmıştı.
‘Papalar Tarihi’ adlı eserin birinci cildinde yargılama esnasında bir deprem olduğu belirtilir ve depremle ilgili şunlar yazılıdır;
“Bu Tanrı’dan gelen apaçık bir işaretti.
Çünkü taşlar Roma Kilisesi’nin böylesine büyük skandala imza atmasındansa,
kendiliğinden yıkıma daha istekli olacaklarını,
kendi sesleriyle birbirlerine vurarak haykırdılar.”
Kadavra Duruşması olarak tarihe geçen bu dava depreme rağmen devam etti. Yeni Papa VI. Stephan, Formosus’u yalan yere tanıklık etmek ve kilisenin yasalarını çiğnemekle suçladı.
Sessiz kalan Formosus’un cansız bedeni suçlamalara cevap veremediği için suçunu kabul etmiş sayıldı ve suçlu bulundu. Ceza olarak Papalığı geçersiz kılındı, ayrıca sağ elindeki üç parmağı kesildi, üzerindeki Papalık kıyafetleri çıkarılarak yerine birkaç bez parçası giydirildi.
Formosus’un cansız bedeni Romalıların azılı suçlulara veya lanetlenmiş, sevilmeyen kimselere yaptıkları şekilde Tiber Nehri’ne atıldı. Şans eseri bir balıkçı ağına takılan Papa Formosus’un bedeni Tiber Nehri’nden çıkarıldı ve kendisine haksızlık yapıldığını düşünen bazı din adamları tarafından Aziz Petrus Bazilikası’ndaki bir mezara tekrar defnedildi.
Papa VI. Stephan’a gelince; Ölü bir Papanın yargılanması halk arasında çok büyük bir tepkiye neden olmuştu. Bir yıl içinde Papa Formosus’un destekçileri tarafından yapılan bir darbeyle önce hapsedildi, daha sonra hapiste boğularak hayata veda etti.
***
Yazımın başında ifade ettiğim gibi, tarihe dair birçok şey bazen iç karartıyor, bazense gülümsetiyor. Ancak bazıları var; epey şaşırtıyor! Yüzyıllar evveline dayanan bu olay ise insanı hem çok şaşırtıyor, hem korkutuyor, hem de ‘bu nasıl iştir!’ dedirtiyor. Ben de ‘Pes doğrusu!’ diyorum. Yine de bu olayla ilgili yorumları her zamanki gibi sizlere bırakıyorum. Kalın sağlıcakla…
