Büyük Başbuğ Gazi Mustafa Kemal ATATÜRK, 10 Kasım 1938 tarihinde vefat ettiğinde dünya basınında neler yazıldığını görmek zannederim hepimizin isteğidir. Bu nedenle O’nun vefatı üzerine dünya basınından bazı örnekler vererek bu merakımızı biraz olsun gidermek yerinde olacaktır.
Alman basınından Volkischer Beobachter: “ATATÜRK, Türkiyeyi tek düşman kalmaksızın bırakmıştır. Bu, zamanımızın hiçbir devlet şefinin başaramadığıdır.”
Avusturya basınından Neue Freie Presse: “Türk Milleti, kurtarıcısını ve babasını kaybetti.”
Danimarka basınından National Tidence: “ATATÜRK, yirminci yüzyılın en büyük mucizesidir.”
ABD basınından Chicago Tribune: “Dünya sahnesinden tarihin en dikkat çekici adamlarından biri geçti.”
İngiliz basınından Daily Telegraph: “Kadınlar başka hiçbir ülkede bu kadar hızla ilerlememişlerdir. Bir milletin bu derece değişmesi tarihte gerçekten eşi olmayan bir olaydır.”
Fransız basınından La Libre Belgique: “Türkiye”nin uluslararası ünü, itibar ve otoritesi durmaksızın yükselmiştir. Milletine bu kadar az zamanda bu ölçüde hizmet edebilen tek devlet adamı ATATÜRK”TÜR.”
Mısır basınından El-Mısri: “ATATÜRK’ÜN yaptıkları insanoğlunun kolay yapabileceği şeyler değildir. O, büsbütün başka bir insandı.”
İsviçre basınında: “ATATÜRK bir medeniyet kaynağı idi.”
Macar basınından Rendelet: “Yüzyılımızda, ‘olmayacak hiçbir şey yoktur’ şeklindeki tarihi gerçeği ispatlayan ilk adam olmuştur.”
İran basınından Tahran: “İslam dünyasının büyük insan yetiştirme gücünü yitirdiğini ileri sürenler, ATATÜR’Ü hatırlamalı ve utanmalıdırlar.”
Bu arada İran devletinde Büyük Başbuğun vefatı üzerine alınan kararlar: “Kraliyet Sarayı Şehinşahı ve hükümet bir ay resmî yas ilan etmiştir. Majeste Şehinşah, gömme töreninin sonuna kadar İran’da askerî ve resmî binalar üzerinde ve yabancı ülkelerdeki İran temsilciliklerinde bayrakların yarıya indirilmesini emir buyurmuşlardır. Bu irade-i Şehinşahî bugün bütün gazetelerde ilan edilmiştir.”
Portekiz basınından Arriba: “ATATÜRK, başı dumanlı doruklarda yüce bir dağ tepesidir. Siz ona yaklaştıkça o yükselir ve aranızdaki mesafe sonsuza değin aynı kalır. Devirlerinde büyük görünen, zamanla küçülen benzerlerinden farkı budur ve böyle kalacaktır.”
Alman basınından Börsen-Zeitung: “Almanya, ATATÜRK’ÜN eserine ve mücadelesine hayrandır. Onda, tarihi eseri, özgürlüğü seven bütün milletler için bir sembol olarak kalacak bir kişilik görmektedir.”
Mısır basınından Egyptian: “Çağının, belki de tüm tarihin olağanüstü kişilerinden biri.”
Çin Basını: “Biz Çinliler, hepimiz bu mateme iştirak ediyoruz. Zira büyük bir milletin çok sevilen Atasının ölümü yalnız Türkiye için değil, aynı zamanda bizim kıtamızda ve bütün dünyada büyük bir boşluk bırakmaktadır.”
Fransız basınından Le Petit: “ATATÜRK öldü. Barış kubbesinin Doğu sütunu yıkıldı. Artık evrende barışı kimse garanti edemez. Nitekim Avrupalı devlet adamları, O’nun 1930’da yaptığı uyarı ve tavsiyeleri dinlememiş ve dünyayı ikinci büyük savaş felaketinin içine sürüklemişlerdir.”
Fransız basınından L’illusration: tarih çok büyükler gördü. İskenderleri, Napolyonları, Washingtonları gördü. Fakat yirminci yüzyılda büyüklük rekorunu ATATÜRK, bu Türk oğlu Türk kırdı.”
Alman basınından Frankfurter Zeitung: “Türk Milleti, Mustafa Kemal’in ölümüyle bugün sahip olduğu her şeye minnettar olduğu adamı kaybetti. Anadolu’nun millî bilincinden ve merkezinden doğan yeni dinamik devlet ve ‘Boğazın hasta adamının’ yerinde içeride ve dışarıda istikrar kazanmış olan Cumhuriyet O’nun eseridir. O, her yönüyle yeni bir Türkiye ortaya çıkardı.”
ABD basınından The New York Times: “Millet yas tutuyor. Askerî kahraman ATATÜRK devleşen bir devlet yarattı.”
Suriye basınından Elifba: “Vatanını muhakkak bir parçalanmadan kurtararak gemisni güvenilir bir limana götürdükten sonra milletinden taht istemedi. O, kelimenin bütün anlamıyla bir insan, eşsiz bir dahi, kahraman bir asker ve siyaset adamı idi. Hayatını milletinin mutluluğuna adadı ve bu uğurda genç yaşta hayata gözlerini yumdu.”
Alman basınından Reichoffizierblatt: “Türk tarihinin dönüm noktasına tesir eden Türk devlet adamı Kemal ATATÜRK hayattan ayrıldı. Mustafa Kemal, bütün milletlerin tarihinde çok ender gelen mümtaz şahsiyetlerinden bir tanesidir. O, on beş yıl süreyle Türk Milletinin kaderini elinde tuttu.”
Japon basınından The Japan Times: “Şaşırtıcı ve çekici bir kişi. Asker olarak büyük, fakat devlet adamı olarak daha büyük.”
Sovyet basını: “O’nun ölümü dünya için de derinliği ölçülmez bir kayıptır.”
Yugoslav basınından Politika: “Dünya şimdiye kadar kürsülere çıkmış en değerli halk liderini, cumhurbaşkanını ve çağdaş tarihin Yakın Doğudaki en büyük devlet adamını yitirdi. Tarih, silinmez harflerle bu devlet adamının ismini kazıyacaktır.”
Yunan basınından Estiya: “Yunanistan müttefik Türk Milletinin yasına ortak olmaktadır. Bugün hayata veda eden ATATÜRK, Türkiye’yi tasavvur ettiği ve nasıl olması gerekse o şekilde ve Türk-Yunan dostluğunu da kuvvetlendirilmiş bir şekilde bırakmaktadır.”
Romanya basınından Timpul: “Bir milleti, uçurumun kenarından sarsılmaz azmiyle kurtaran, kuvvetlendiren, yükselten yöneticiler arasında ATATÜRK, en birincisidir.”
Ve son olarak her şeyin özeti olan bir örnek ile dünya basınındaki yazılanlara son verelim:
Yunan basınından Athinaika: “Bir insana ölümünden sonra bu derece sevgi ve saygı gösterileri yapılması milletler tarihinde az görülen olaylardandır.”
Dünyada bu gerçekler ortada iken ülkemizde bir takım insanlar bu muteşem büyüklüğü ortadan kaldıracak veya küçültecek öyle mi?
MÜMKÜN MÜ?