Bir dönem Çukurova Üniversitesi’ndeki zeytin gen bahçesi uzun zaman gündemi meşgul etmişti. Türkiye’nin en büyük ikinci zeytin gen bahçesi Adana’daydı. Ağaçlar taşınmak istenmiş, sökülmüş, olaylar olmuştu. Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Araştırma ve Uygulama Çiftliği Zeytin Gen Bahçesi zeytinlerinden Çukurova Üniversitesi Balcalı markasıyla üretilen yüzde yüz doğal Sızma Zeytinyağı satışları bile yapılıyordu o dönemlerde. Konu aklıma geldi geçen günlerde. Ben de Adana’nın zeytin potansiyelini siz değerli okurlarımızla paylaşayım bir de öneride bulunayım dedim.
Adana’da yaklaşık 12-15 bin zeytin üreticisi bulunuyor. Yaklaşık 3,5 milyon zeytin ağacı var. Yıllık üretim 36-37 bin ton zeytin düzeyinde. Şehrimizde yılda ortalama 5 bin ton zeytinyağı elde ediliyor. Bu veriler, Adana’nın zeytincilikte giderek güçlenen bir üretim merkezi olduğunu apaçık gösteriyor. Bu şehir sadece narenciye ve tarla ürünlerinde bereketli değil, zeytin de bu kentin önemli ürünlerinden biri. Bu şehirde altın madalya alan dünya sıralamalarına giren önemli zeytin ve zeytinyağı üreticileri de var. Ege bölgesi evet Türkiye’nin zeytin üretiminde ilk sırada ama Akdeniz zeytininin kalitesi de dünyada ilk sırada. Akdeniz ülkelerinin dünyada zeytin üretiminde birinci sırada olması, Akdeniz havası ve iklim şartlarının zeytin üretimi için bulunmaz bir nimet olduğunu gösteriyor.
Dünyanın en büyük ve en önemli zeytin üreticilerinin ezici çoğunluğu Akdeniz’de. Zeytin ağacı doğal olarak Akdeniz iklimine uyumlu olduğu için küresel üretimin yaklaşık yüzde 95’i Akdeniz ülkelerinde gerçekleştirilmekte. Bu nedenle İspanya, İtalya, Yunanistan, Tunus gibi Akdeniz ülkeleri küresel üretimde hep birinci sırada. En büyük üretici ülke olan İspanya, tek başına dünya zeytinyağı üretiminin yaklaşık yüzde 35 ile 45’ini karşılıyor.
Adana İl Tarım ve Orman Müdürlüğü verileri ile sektör raporları güzel şehrimiz genelinde yaklaşık 12 bin ila 15 bin arasında zeytin üreticisi olduğunu belirtiyor. Adana’nın zeytin potansiyeli çok büyük. 2025-2026 sezonu resmi rekolte tahminine göre Adana’da zeytin veren ağaç sayısı 3 milyon 211 bin, zeytin vermeyen genç ağaç sayısı 258 bin 947, toplam ağaç sayısı yaklaşık 3,47 milyon. Azımsanmayacak rakamlar bunlar. Adana’da toplam zeytin üretimi 36 bin 821 ton, Sofralık olanı 12 bin 569 ton yağlık zeytin ise 24 bin 252 ton. Zeytinyağı üretimi de az değil. Tam 5 bin 181 ton. Bu veriler şehrimizin Türkiye’nin önemli zeytin üretim merkezlerinden biri olduğunu tescilliyor.
2025 yılı zeytinyağı fabrika çıkış fiyatlarının litre başına yaklaşık 450 ile 500 TL seviyelerinde olduğunu varsayarsak, yalnızca zeytinyağı üretiminin ekonomik büyüklüğünün milyarlarca liraya ulaşabildiğini görebiliriz. Henüz zeytin vermeyen yaklaşık 250-300 bin ağacın da üretime katıldığını düşünün. Adana’nın zeytin üretim kapasitesinin önümüzdeki yıllarda daha da artması net görünen gerçek. Dolayısıyla kente kazandıracağı sıcak parayı, üretime yatırım yapmak isteyenlerin dikkatine sunuyorum.
İklim avantajı ve geniş tarım arazileri sayesinde Adana, Akdeniz Bölgesi’nde zeytin ve zeytinyağı üretiminde stratejik bir konuma sahip. Böyle bir nimetimiz var. Zeytin ve yağ üretiminin lideri olabiliriz.
Gelin bir festival de zeytin hasadı için yapalım, zeytin üretimi için destek verelim ve dünyanın dikkatini bir kez daha Adana’ya çekelim. Zaten festivaller şehriyiz. Böyle bir ekonomik değerin en güzel tanıtımını da bence festivalle yapabiliriz. Adana Valiliği öncülük etsin, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü de üzerine düşeni yapsın, kentimizdeki zeytin üreticileri de Adana’nın gücüne bir inansın, bakın neler oluyor neler. Aynı zamanda zeytin üretimi için bir nevi teşvik olur bu festival. Adana, sadece narenciyeyle değil zeytin ile de anılmalı.
