Son günlerde gıda ürünleriyle ilgili haberler basında sıkça yer almaktadır. Bunlardan çarpıcı olanlarını hatırlatarak konuya girmek istiyorum. “Sektörün temsilcileri bazı gıda ürünlerinde üretici ile tüketici fiyatları arasındaki farkın 5 kata çıktığını, bu durumdan son derece rahatsız olduklarını açıkladılar”, “zor durumda olan çiftçilerin tarla,traktör ve evlerine haciz gelmeye başladı”, “T.M.O. üreticinin elinde kalan soğan ve patatesi satın alarak ihtiyaç sahiplerine dağıtmaya başladı”
Bir tüketici olarak pazardaki gıda maddelerinin fiyatları karşısında dehşete kapılırken, benzeri haberleri okumanın kafamı karıştırdığını itiraf ediyorum. Üretici ile tüketici perişan vaziyete gelmiş iken fiyat uçurumundan kimler kazançlı çıkmaktadır? Daha da önemlisi uzun yıllardır süre gelen bu duruma niçin çözüm bulunamamaktadır? Gıda sektörünün kangrene dönen bu sorununa çözüm yolları bulmanın acil hale geldiğini ifade etmek istiyorum.
Gıda ürünlerinin üreticiden tüketiciye ulaşıncaya kadar çok sayıda el değiştirmesi, dikkatimizi çeken unsurlardan birisidir. Gıdanın hal, toptancı, yarı toptancı, perakendeci ve nihai tüketici şeklindeki dağıtım zinciri fiyat uçurumunu yaratmaktadır. Ürünün her el değişiminde maliyete kar payının eklenerek zincirdeki bir diğerine devri beş katına varan fiyat artışlarının ana sorumlusudur. Öyle ise bu dağıtım zincirini mümkün olan en az sayıya indirmek çözüm yolunda atılacak adımların başında gelmektedir.
Liberal ekonomiye inanan insan olarak, devletin ekonomide düzenleyici ve denetleyici fonksiyonu olması gerektiğini savunmuşumdur. Aksi halde özel sektördeki bazı firmaların kar hırsını abartarak sıkıntılı durumlar yarattığı bir gerçektir. Konumuzda da böyle bir durum oluşmuştur. Çözüm olarak devletin devreye girmesi zamanı gelmiştir. Ürünlerin üreticiden tüketiciye direkt ulaşmasını sağlayacak düzenlemeler yapılmalıdır.
Bu süreçte siyasi iktidarın belediyeler, T.M.O , FİSKO BİRLİK ve Tarım kredi Kooperatifi aracılığıyla bazı girişimler yaptığı gözlenmektedir. Girişimlerin geçici olması, ihtiyacı karşılayacak düzeyde olmaması, K.İ.T. mantığıyla hareket edilmesi istenilen sonucun alınmasını engellemiştir. Bunun yerine yasal düzenlemelerin yapılarak, üreticilerin, devletin ve tüketici derneklerinin içinde yer alacağı bir yapı oluşturulmalıdır. Üreticiler ürünlerini bu yapıya satmalı, perakendeciler satışa sunacağı malları buradan alarak piyasaya arz etmelidir. Tüm kesimlerin içinde olacağı böyle bir organizasyonun, tarafların menfaatleri arasında denge kuracağı ve gıda fiyatlarında ciddi rahatlama yaratacağı düşünülmektedir.
Saygılarımla,
