Sahi nedir bu ‘GİRİŞİMCİ?’ Adeta temcit pilavı gibi. Ne yana baksanız bu kelimeyi görüyorsunuz. Öyle ki Birleşmiş Milletler gündeminde de, önemli bir yer tutuyor; girişimcilik…Dünyanın birçok ülkesinde pilot bölgeler seçiliyor. Programlar yapılıyor ve girişimcilik eğitimleri veriliyor. Mümkün mertebe, yaygınlaştırılmaya çalışılıyor.
Dünyanın içinde bulunduğu gelişmelere baktığımızda, girişimciliğin çığ gibi büyüdüğünü görüyoruz. Klasik ya da konvansiyonel düşünceler artık günümüz değişimlerindeki hıza ayak uyduramaz oldu. Gelişmeler o kadar baş döndürücü bir hızla ilerliyor ki; artık akıl her şeyin önünde olduğunu haykırıyor. Dolayısıyla girişimcilik, günümüzün en önemli gündem maddelerinden birini oluşturuyor. Birçok genç, öğrenci ve yeni mezun, girişimciliği kendisine kariyer yolu çizerken, bir çok şirkette, geleneksel iş yapış yöntemlerini girişimcilik yönünde nasıl değiştirebileceğini ve nasıl pazarla alakalı kalabileceğini anlamaya ve öğrenmeye çalışıyor.
Dünya Ekonomik Forumu da yayınladığı raporda, büyük şirketlerin daha fazla bireysel girişimciler(freelance) ve startup olarak tanımlanan yenilikçi şirketlerle çalışma trendinden bahsediyor.
Geleneksel olarak girişimcilik, bir şirket kuran, kendi işinin sahibi olan ve risk alan kimse olarak görülse de; ‘Harvard Business School’ öğretim üyesi HovardStevenson’a göre girişimcilik;’’ Kontrol Edebildiğimiz Kaynakların Ötesinde Bir Fırsat Arayışıdır.’’
Bu tanımda dikkate değer dört konu var. Bu konuların ne olduğuna bir sonraki yazımızda değineceğiz.
Şimdi, çeşitli yatırımcı ve uzmanlardan derlediğimiz, ‘Girişimcilere Tavsiyelere’ bir göz atalım:
1.Yatırımcıyı gözünüzde büyütmeyin. Önemli olan girişimci. Siz yoksanız yatırımcı yok, yatırımcı olmadan ise başarılı olan binlerce girişimci var. Dik durun.
2.Yatırımcı ile kurduğunuz ilk iletişim büyük ihtimalle e-mail üzerinden oluyor. Lütfen yazınıza, gramere, eğer paylaşıyorsanız, sunumunuzun kalitesine önem verin. İlk izlenim çok önemlidir.
3.Toplantıya zamanında gelin. Çok erken gelmek de en az geç kalmak negatif etki yaratır.
4.Finansal planlarınızı er yada geç paylaşmanız gerekecek. Bunların doğru formatı, hangi detayda hazırlanması gerektiği, örnekleri internette bolca mevcut. Öncelikle kendiniz, sonra da ortaklarınıza ve yatırımcılara sunacağınız için bu modelleri dikkatli yapın. Kolaya kaçmayın.
5.Finansal modelinizin gereğinden çok sayfaya yayılması, ne yaptığınızı bilmediğinizin göstergesidir. Bir worksheet'de kalın, aşağı doğru uzasın gitsin gerekirse.
6.Finansal modelde her veriyi bir kere girin, tekrarlamayın, farklı yerlerde kullanmak veya göstermek gerekiyorsa formülle (=) ilk girdiğiniz cell'e bağlayın.
7.Finansal modelinizin takip edilebilir olması kaliteli olduğunu ve ne yaptığınızı bildiğinizi gösterir.
.Çok iyi bir ekip kurun. Bu süreçte birbirinizi sırtlayacaksınız bunu unutmayın. Girişimcilik, hele bu ülkede, tek başına başlanacak bir maraton değil.
8.Ekibinizin güçlü olduğu alanların farkında olun.
9.Zayıf olduğunuz alanların daha da farkında olun, bu zayıflıkları nasıl gidereceğinize dair bir fikriniz olsun. Kimsenin her konuda güçlü olmasını beklemiyor.
10.VC söylemeden siz zayıf olduğunuz alanların ne olduğunu listeleyin.
11.Ekibiniz aynı hedefe kitlenmiş mi? Ortaklık sözleşmeniz var mı?
12.Yatırımcı bu işi iyilik olsun diye değil, para kazanmak için yapıyor.
13.Avukatınız olmadan yatırım anlaşması yapmayın.
14.Değerleme, alacağınız yatırım, vereceğiniz % hakkında gerçekçi olun. Şirketin bir yere varması bu yatırım ile mümkün olacaksa, riski bugün paylaşıp, size daha herşey bir toz ve gaz bulutuyken güvenen yatırımcının da, bundan bir getiri elde etmesi lazım.
15.Rica ediyorum; şirketinizin 2-3 yıllık bir mazisi yoksa DCF modeli vs. kullanarak şirketinize değer biçmek gibi bir faaliyete girişmeyin.
16.Kredi kartı faizlerini takip edin. Şirketinize bankaların kredi kartı vermediği bir ülkede bu VC denen akıllılar (...) size sermaye veriyor. Haliyle isteyecekleri getiri kredi kartı faizinden daha fazla olacak, zira aldıkları risk daha yüksek.
Devam edecek….
16.Bir VC normal şartlarda, yeni başlamış bir girişime yatırım yaptığında, 15x gibi bir getiri arıyor. Zira amacı portfolyo bazında yıllık %25-30'luk bir getiri elde etmek.
17.Yatırım alma sırasında yardım alacağınız avukatınız daha önce bu tip işleri yapmış olsun.
18.Herşeyi avukatınıza bırakmayın. İmza attığınız anlaşmayı satır satır okuyun, anlamadığınız her noktayı sorun. Avukatınız olmasa da imzaladığınız anlaşma uzunca
19.bir süre sizinle olacak..
20.Size teklif veren VC daha önce kimlere yatırım yapmış öğrenin, bunlarla konuşun, potansiyel ortaklarınızın güçlü ve zayıf yönlerini öğrenin.
21.Rakibimiz yok demek oldukça büyük bir söylem. Muhtemelen yanılıyorsunuz.
Çarşamba günü devam edeceğiz…
