Sir Percy Loraine, İngiltere'nin 1933-1939 Ankara Büyükelçisi.
Kahire'de Büyükelçi iken, Paris'e tayin olmuş..
Atatürk hayranlığı nedeni ile Ankara'yı tercih etmiş.
1936'da Kral 5.George ölüyor.
Yerine 8. Edward geçiyor.
Aynı yılın sonunda 8. Edward istifa ediyor.
Yerine (kraliçe 2.Elizabet'in babası) kardeşi 6.George geçiyor.
Kral 6.George Atatürk Türkiyesi'ne büyük değer veriyor.
Yaklaşan 2.Dünya Savaşı'nda Türkiye'nin, mutlaka İngiltere'nin yanında yer alması için büyük gayret gösteriyor.
İlişkileri sıcak tutmaya çalışıyor.
Bu arada da Atatürk'e bir armağan vermek istiyor.
En üst düzeyde bir armağan.
Mesela; üstü pırlanta ve elmaslarla bezenmiş "Dizbağı Nişanı" gibi bir şey.
Bunu vermeyi teklif ediyorlar George'a.
O da Mustafa Kemal'i iyi tanıdığına inandığı Büyükelçi Loraine'e soruyor.
Ancak Loraine bu fikre kesinlikle karşı çıkıyor:
"Kabul etmez...Yabancı bir ülkenin nişanını katiyyen takmaz; kıymetli taşlarla bezenmiş pahalı hediyelere karşıdır.'Beni kiminle karıştırıyorsunuz' diye tepki koyar.
Hatta o kadar ki; şu anki iyi ilişkileri bile tehlikeye sokabiliriz"
Bunun üzerine bir başka formül araştırılmaya başlanır.
Şöyle bir fikir atılır ortaya;
"Oxford veya Cambridge Üniversitelerinden biri acaba Atatürk'e "Barış konusunda tüm Dünya'ya yaptığı katkılardan ötürü bir 'doktora' payesi verebilir miydi?"
Kendileriyle görüşülen her iki üniversite'nin rektörü de teklifi memnuniyetle kabul ederler.
Ancak bu öneride de önlerinde bir pürüz vardır.
Her iki Üniversite de bin'er yıllık gelenekleri olan birer eğitim kurumlarıdır.
Şimdiye kadar bu tür diplomaları okullarında vermişlerdir hep.
Doktora cübbelerini de kurumun rektörleri istisnasız hep okullarında vermişlerdir.
Yani bunu da yapamayacaklarına karar verirler.
Bunun üzerine Kral "Peki ne verelim?" diye sorar çevresine.
Loraine'den makul bir yanıt gelir;
"Kitap verin, kitap verin.Onu büyük bir keyifle alır"
Atatürk'ün kendi nezdine tayin edilmiş yabancı bir Büyükelçi üzerinde bıraktığı intibaya bakar mısınız?
Kitap!..
Kral bunun üzerine büyük bir jest yapıyor.
Çanakkale'de bulunmuş iki tarihçi General'e "Gelibolu Savaşları" diye bir kitap yazmalarını; bu kitapta "Mustafa Kemal'e neden ve nasıl mağlup olduklarını anlatmalarını istedi.
Emir üzerine o kitap süratle yazıldı.
Önsözünde de şöyle deniliyordu;
"Büyük bir kumandan, asil bir düşman ve alicenap bir dost şerefine Türkiye Cumhuriyeti Reisi Gazi Mustafa Kemal hazretlerine; haşmetli İngiltere Kralı'nın Hükümeti tarafından takdim edilmiştir"
Kitabın İngilizce ismi GeiboluWard "Gelibolu Savaşları"
Merak edenler bu kitabı Anıtkabir'de görebilirler.
