Ayasofya, İstanbul'un silahlandırılması ve Adolf Hitler'den korunması için müze haline getirildi.
Bu olay, o dönemin siyasi bir manevrası idi.
Lozan Antlaşması ile İstanbul "Silahsız Bölge" ilan edilmişti.
İstanbul'da tek bir Türk askeri bulundurulamıyordu.
Türk Silahlı Gücü İstanbul'da olmadığı için İstanbul tam olarak Türklerin hakimiyetinde değildi.
Bu durum çok tehlikeliydi.
Mustafa Kemal'in canını sıkıyordu.
Mutlaka bir çare bulmalı ve Türk askerini İstanbul'da bulundurmalıydı.
Uygun bir hamle için zaman kollamaya başladı.
Nihayet " 2. Dünya Savaşı " başlamadan önce, Hitler'in ve Mussolini'nin , İstanbul'u geçerek Rusya'ya saldırması öngörüsünü Atatürk sezdi.
O dehanın şu öngörüsüne bakın ki, 2. Dünya Savaşında gerçekten de Hitler Rusya'ya saldırdı.
Yıl 1934.
İşte şimdi tam zamanı idi.
Atatürk hamlesini yaptı.
Tamam Lozan anlaşması ile İstanbul Türklere ait oldu ama; antlaşmaya göre "Türk Ordusu'nun İstanbul'da bulunması " yasaklanmıştı.
İşte bu konu Gazi Mustafa Kemal'in canını sıkıyordu.
İstanbul Türkiye toprağıydı ama Türk Ordusu'nun oraya girmesi yasaktı.
Yani İstanbul, korunmasız bir halde idi.
Atatürk, İstanbul'a Türk Askeri'nin girip tam egemenlik sağlaması için bir antlaşma yapmak istiyordu..
Almanya'nın Hitler tehdidini çok büyük bir fırsat görerek, hamlesini yaptı.
Bu antlaşma, Lozan Antlaşması'na ilave bir madde olacaktı.
Öyle de oldu.
Bu antlaşmanın adı "Montrö Antlaşması" dır.
Hitler tehdidinin sekiz yıl önceden farkında olan Mustafa Kemal Atatürk, İstanbul'un stratejik önemini Rusya'ya bildirdi.
Ruslar; Hitler'in gelecekteki tehdidine önlem almak için Atatürk'e tam destek verdi.
Aynı zamanda; Adolf Hitler'in tehdidinden korkan Avrupa Ülkeleri'nin de ikna edilmesi gerekiyordu.
Avrupa Devletlerini de bu antlaşmaya çekmek için Ortodoks Dini'ne mensup olan ülkeleri yemlemek gerekiyordu.
Çünkü; Ayasofya, Fatih Sultan Mehmet'in fethinden önce bir Ortodoks Kilisesi idi.
Atatürk; büyük oyununu oynadı.
Ayasofya'yı müze haline getirterek, Ortodoks'ların da sempatisini kazanıp bu cemaatin de tam desteğini aldı.
Bu son hareketi ile de "Montrö Antlaşması"nı gerçekleştirerek büyük bir başarı sağladı.
Türk Askerleri İstanbul'a girdi.
Montrö Antlaşması ile İstanbul tam olarak Türklerin eline geçmiştir.
Ayasofya'nın müzeye döndürülmesinin kritik sebebi; İstanbul'un silahlandırılması için Ortodoks'lara karşı kurulmuş olan ince bir siyasi oyundur.
Bu bir "fetih"dir, bu bir zaferdir, bu aklın gücüdür.
Montrö Antlaşması Atatürk'ün en büyük başarılarından sadece biridir.
