Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Irak Başbakanı Ali ez-Zeydi'nin Ankara'daki görüşmesinden dört gün sonra imzalanan anlaşma, Temmuz ayı boyunca Bağdat ve Ankara'da yürütülen enerji diplomasisinin ardından hayata geçirildi.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı'nda düzenlenen törende, Boru Hatları ile Petrol Taşıma AŞ (BOTAŞ) ile Irak devlet petrol şirketleri Petrol Pazarlama Şirketi (SOMO) ve Kuzey Petrol Şirketi (NOC) arasında "Ham Petrol Taşıma Anlaşması" imzalandı. Törene Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar ile Irak Petrol Bakanı Basim Muhammed Hüdeyir de katıldı.
"Tarihi bir haftayı tarihi bir anlaşmayla tamamladık"
İmza töreninin ardından açıklamalarda bulunan Bakan Bayraktar, Cumhurbaşkanı Erdoğan ile Irak Başbakanı'nın gerçekleştirdiği görüşmenin iki ülke ilişkilerinde yeni bir dönemin başlangıcı olduğunu belirterek, Türkiye Petrolleri'nin Kerkük sahalarına ortak olmasını da "tarihi ve önemli bir adım" olarak değerlendirdi.
Bayraktar, Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı'nın yaklaşık 50 yıldır iki ülke arasındaki enerji iş birliğinin temel unsurlarından biri olduğunu ifade ederek, küresel petrol piyasalarında yaşanan gelişmeler nedeniyle hattın stratejik öneminin daha da arttığını söyledi.
Hürmüz'e alternatif güzergâh
Bakan Bayraktar, özellikle Hürmüz Boğazı'nda yaşanan gelişmelerin ardından Irak-Türkiye Ham Petrol Boru Hattı'nın alternatif bir ihracat güzergâhı olarak öne çıktığını belirtti.
Türkiye'nin Silopi'den Ceyhan'a uzanan iki boru hattını uzun yıllardır işletmeye hazır tuttuğunu vurgulayan Bayraktar, günlük 1,5 milyon varil kapasiteye sahip hattın tam kapasiteyle kullanılmasını hedeflediklerini söyledi.
Bayraktar, sadece Irak petrolünün değil, ilerleyen süreçte Kuveyt ve diğer Körfez ülkelerinden gelecek petrolün de Ceyhan üzerinden dünya pazarlarına ulaştırılmasının planlandığını ifade etti.
Türkiye'nin petrol arz güvenliğine katkı
Irak'ın Türkiye'deki rafinerilere yıllık yaklaşık 1 milyon varillik petrol tedarik etmesine yönelik çalışmaların da gündemde olduğunu belirten Bayraktar, Irak ve Kerkük petrolünün Türkiye'deki rafineriler için teknik açıdan en uygun ham petrol kaynaklarından biri olduğunu dile getirdi.
Şu anda Türkiye'nin rafineri ihtiyacının yaklaşık yüzde 10'unun Irak'tan karşılandığını kaydeden Bayraktar, boru hattının daha etkin kullanılmasıyla bu oranın önemli ölçüde artırılmasının hedeflendiğini söyledi.
Hedef uzun vadeli enerji ortaklığı
Bayraktar, Türkiye ile Irak arasında petrolün yanı sıra doğal gaz ve elektrik alanlarında da iş birliğinin geliştirileceğini belirterek, iki ülke arasındaki 17 milyar dolarlık ticaret hacminin daha da yukarı taşınmasının amaçlandığını ifade etti.
Günlük 750 bin varillik geçiş düzenlemesi
Bakan Bayraktar, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada da BOTAŞ ile SOMO ve NOC arasında imzalanan bir yıllık anlaşmanın, günlük 750 bin varillik kapasiteyi kapsayan geçiş düzenlemesini içerdiğini bildirdi.
Bayraktar, Irak petrolünü Ceyhan üzerinden dünya piyasalarına güvenli ve kesintisiz ulaştıran hattın, bölgesel ve küresel enerji arz güvenliği açısından stratejik önem taşıdığına dikkat çekerek, uzun vadede hattın tam kapasiteyle kullanılmasını sağlayacak kapsamlı bir iş birliği modelini hayata geçirmeyi hedeflediklerini vurguladı.
İmza töreninde BOTAŞ Genel Müdürü Abdulhavahit Fidan, SOMO Genel Müdürü Ali Nizar Al-Shatri ve NOC Genel Müdürü Faisal Hammadi Ramadan da anlaşmaya imza attı.
