1892 TİTREME SALGINI: 1892’de Almanya’daki Grob Tinz’de eğitim gören kız öğrencilerden biri yazı yazdığı esnada önce ellerine, sonra da tüm vücuduna yayılan bir titreme geçirmeye başladı. Titreme, kısa sürede okuldaki diğer öğrenciler arasında yayıldı ve 19 kişide görüldü. Hatta bazı öğrenciler titreme krizlerinin ardından hafızalarını kaybetti. Buna benzer bir olay 1893 yılında İsv
1892 TİTREME SALGINI: 1892’de Almanya’daki Grob Tinz’de eğitim gören kız öğrencilerden biri yazı yazdığı esnada önce ellerine, sonra da tüm vücuduna yayılan bir titreme geçirmeye başladı. Titreme, kısa sürede okuldaki diğer öğrenciler arasında yayıldı ve 19 kişide görüldü. Hatta bazı öğrenciler titreme krizlerinin ardından hafızalarını kaybetti. Buna benzer bir olay 1893 yılında İsviçre’nin Basel şehrinde de görüldü. Bu kitlesel histerinin altında oldukça tanıdık bir kavram vardı: stres! Uzmanlara göre, o dönemde Avrupa’daki okullarda uygulanmaya başlanan yeni bir yazma tekniği, öğrenciler üzerinde büyük bir baskı yaratıyordu. Çünkü bu zorlayıcı teknik hem psikolojik hem de fiziksel olarak oldukça yıpratıcıydı! Bu yeni yazma tekniğinin sebep olduğu stres ise, öğrenciler arasında kitlesel bir histeri halini almıştı.
4. THE MAD GASSER OF MATTOON: 1944 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nde ortaya çıkan bu kitlesel histerinin son derece haklı bir gerekçesi var. ABD’nin Illinois eyaletindeki Mattoon kasabası sakinlerine daha sonra The Mad Gasser adı verilen kişi veya kişiler musallat olmuştu. Bu kişi veya kişiler, kasaba halkına karşı ölümcül gazlarla saldırıyorlardı. Hatta Aline Kearney isimli kadın, bu gaz saldırıları sonucunda felç olmuştu. Bu olayın yerel basında haber olması üzerine, kasabada yaşayan neredeyse herkes tehlikeli saldırganın kurbanı olduğunu iddia etmeye başlamıştı. Ne var ki, kasabadaki herkesin gaz saldırısına maruz kalması mümkün değildi. Gerçekten de saldırı ihbarlarının çoğu asılsız çıkıyordu. Ancak, yerel panik ve II. Dünya Savaşı’nın yarattığı endişeyle birleşti, Mattoon kasabasında kitlesel bir histeri ortaya çıktı.
5. HAZİRAN BÖCEĞİ SALGINI: 1962 yılında Amerika Birleşik Devletleri’ndeki bir tekstil fabrikasında çalışan 60 işçide ilginç semptomlar görülmeye başlandı. Deride kızarıklık, mide bulantısı ve miskinlik.. Medyanın yoğun olarak ilgi gösterdiği bu olay, “haziran böceği salgını” olarak isimlendirildi. Buna göre, fabrikadaki haziran böcekleri, işçilerin hastalanmasına neden oluyordu. Ne var ki, fabrikada yapılan incelemelerde haziran böceklerine dair hiçbir ize rastlanmadı. Semptomları gösteren işçilerin neredeyse tamamı aynı vardiyada çalışıyordu. Çoğu, fazla mesai yapıyor ve yeteri kadar dinlenemiyordu. En ilginç olanı ise, işçilerin yarısından fazlası basında çıkan haberleri gördükten sonra, semptomları geçirdiklerine dair bildirimde bulunmuşlardı. Haziran böceği salgını, gerçekte var olamayan bir dış etken kaynaklı olduğuna inanılan bir histeriden başka bir şey değildi.
6. GÜLME SALGINI: Tarihin en ilginç kitlesel histeri krizlerinden birisi de, Tanzanya’da meydana geldi. 1962 yılında kız öğrencilerin eğitim gördüğü yatılı bir okulda başlayan gülme salgını, sınıflardan koridorlara, koridorlardan bütün okula yayıldı. Öğrenciler, gülmekten derslerine konsantre olamıyorlardı. Hatta pek çoğunda sürekli gülmeye bağlı çeşitli sağlık sorunları ortaya çıkıyordu. Bunun üzerine, salgının başladığı okul geçici olarak kapatıldı ve öğrenciler evlerine gönderildi. Ancak gülme salgınına yakalanan öğrencilerin, evlerine dönmeleri salgını büyümesine neden oldu. Özellikle gençler arasında etkili olan gülme salgını, haftalarca devam etti. Bu ilginç olaya resmi olarak da kitlesel histeri teşhisi konuldu.
7. Hindistan’daki maymun adamlar: 2001 yılında Hindistan’ın başkenti Yeni Delhi, en sıcak yazlarından birisini geçiriyordu. Üstelik şehirdeki elektrik kesintileri, sıcaklarla mücadele etmeyi neredeyse imkânsız hale getirmişti. İşte, bu elektrik kesintilerinin kitlesel bir histeri krizine neden olacağı kimin aklına gelirdi? Bunaltıcı sıcaklar altında uyumaya çalışan insanlar, evlerin çatılarında yatmayı tercih ediyorlardı. Ancak, bu insanlar bir süre sonra, vücutlarında daha önce görmedikleri ısırık izleri ile karşılaşmaya başladılar! Ardından bu izlerin, çatılardaki insanlara saldıran yarı maymun yarı insan “maymun adamlara” ait olduğuna dair bir inanış yayıldı! Hatta birkaç kişi, maymun adamların saldırısına karşı koyamaya çalışırken çatıdan düşerek yaşamını kaybetmişti! Maymun adamlara dair basında yer alan haberler, maymun adam efsanesinin yayılmasına ve saldırı vakalarının artmasına neden oldu! Ancak elbette, maymun adamların varlığı hiçbir zaman kanıtlanmadı! Belki de tarihte ilk defa bunaltıcı sıcaklar, kitlesel bir histeri yaşanmasına neden olmuştu…
Evet, geçmişte yaşanmış ve gerçekliğini merak etmemize neden olan, tuhaf tarihi olaylardan sadece biri olan tarihte gerçekten yaşanmış ‘Histeri Krizileri’ni aktardım. Aslında hastalık sayılan histeri krizinin zamanında nasıl etkileri olmuş. Günümüzde biraz tuhaf gelebilir, hatta ‘hadi canım sende!’ diyebilirsiniz. Lakin bunlar olmuş ve yaşanmış…
Sağlıcakla kalın…
