Adana Sanayi Odası (ADASO) Başkanı Zeki Kıvanç, Ceyhan’ın enerji, sanayi, lojistik ve ticaret alanındaki potansiyeline ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Türkiye ile Irak arasında 1 Ağustos’ta imzalanan bir yıllık anlaşmanın Ceyhan’ın küresel enerji ticaretindeki konumunu daha da güçlendireceğini belirten Kıvanç, Ceyhan-Yumurtalık bölgesinin Akdeniz çanağının önemli üretim merkezlerinden birine dönüşebileceğini ifade etti.
Irak petrolünün Türkiye-Irak Ham Petrol Boru Hattı üzerinden Ceyhan’a ve buradan dünya piyasalarına ulaştırılmasının devamlılığı açısından anlaşmayı önemli bulduklarını dile getiren Kıvanç, günlük 750 bin varillik taşıma kapasitesinin kullanılması konusunda önemli bir adım atıldığını söyledi.
Kıvanç, anlaşmanın yalnızca mevcut petrol akışının sürdürülmesini sağlamadığını, Türkiye ile Irak arasında daha kapsamlı ve uzun vadeli enerji iş birliğinin de önünü açabileceğini kaydetti.
“Ceyhan’ın kapasitesi 2,5 milyon varile çıkabilir”
Türkiye-Irak Ham Petrol Boru Hattı’nın mevcut kapasitesinin günlük 1,5 milyon varil seviyesinde olduğunu hatırlatan Kıvanç, hattın 2,5 milyon varile kadar ulaşabilecek bir potansiyele sahip olduğunu belirtti.
Dünyanın günlük petrol ihtiyacının yaklaşık 103 milyon varil olduğunu ifade eden Kıvanç, 1,5 milyon varillik kapasitenin küresel ihtiyacın yaklaşık yüzde 1,5’ine karşılık geldiğini, 2,5 milyon varillik potansiyelin devreye alınması halinde ise Ceyhan’ın dünya petrol ticaretindeki ağırlığının daha da artacağını söyledi.
Ceyhan’da günlük 3-3,5 milyon varillik potansiyel
Bakü-Tiflis-Ceyhan Boru Hattı üzerinden Ceyhan’a günlük yaklaşık 550 ila 600 bin varil petrol ulaştığını belirten Kıvanç, hatta kullanılabilecek ilave bir kapasitenin de bulunduğunu ifade etti.
Irak’tan gelebilecek 2,5 milyon varillik potansiyelin, BTC hattının mevcut ve kullanılabilecek kapasitesiyle birlikte değerlendirilmesi halinde Ceyhan’da günlük 3 ila 3,5 milyon varillik petrol ticareti potansiyelinin ortaya çıkabileceğini kaydeden Kıvanç, bu seviyenin dünya petrol ihtiyacının yaklaşık yüzde 3 ila 3,5’ine karşılık geldiğini dile getirdi.
Kıvanç, bu rakamların Ceyhan’ın küresel enerji ticaretindeki stratejik önemini açıkça ortaya koyduğunu belirtti.
“Türkiye’ye yıllık 500 milyon dolarlık gelir potansiyeli”
Anlaşmanın Türkiye ekonomisi açısından da önemli bir fırsat sunduğunu vurgulayan Kıvanç, günlük 750 bin varillik taşıma kapasitesinin kullanılmasıyla Türkiye için yıllık yaklaşık 500 milyon dolarlık gelir potansiyeli oluşabileceğini söyledi.
Kıvanç, “Bütün bu rakamlar bize şunu gösteriyor: Ceyhan artık yalnızca petrolün Türkiye’ye giriş yaptığı bir terminal değil, küresel enerji ticaretinde çok daha büyük bir rol üstlenebilecek stratejik bir merkezdir” dedi.
“Ceyhan’ı Rotterdam’a dönüştürebiliriz”
Ceyhan-Yumurtalık bölgesinin yalnızca enerji taşımacılığı açısından değil, sanayi ve lojistik yatırımlarıyla birlikte bütüncül şekilde değerlendirilmesi gerektiğini belirten Kıvanç, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın bölge için yaptığı “Rotterdam” benzetmesini önemli bulduklarını ifade etti.
Ancak hedefin yalnızca bir liman veya petrol terminali oluşturmak olmaması gerektiğini vurgulayan Kıvanç, Ceyhan’ın Rotterdam’ın yanı sıra Singapur’daki Jurong Adası ve Suudi Arabistan’daki Cübeyl gibi enerji, petrokimya ve sanayi merkezlerine benzer bir ekonomik ekosisteme dönüşebileceğini söyledi.
Bölgede petrolün yalnızca taşınarak dünya piyasalarına gönderilmesi yerine depolanabileceğini, ticaretinin yapılabileceğini ve rafineri ile petrokimya yatırımları sayesinde katma değerli ürünlere dönüştürülebileceğini belirten Kıvanç, Ceyhan’ın bu alanda güçlü bir altyapıya ve stratejik konuma sahip olduğunu kaydetti.
“Adana’nın stratejik rotası Ceyhan-Yumurtalık”
Ceyhan-Yumurtalık hattının Türkiye ve Adana açısından stratejik bir üretim koridoru haline geldiğini ifade eden Kıvanç, enerji, kimya ve petrokimya alanında planlanan yatırımların tamamlanmasıyla bölgenin Akdeniz’in önemli üretim üslerinden biri olabileceğini söyledi.
Kıvanç, enerji ve sanayi yatırımlarının liman ve lojistik altyapısıyla entegre edilmesinin büyük bir ekonomik değer yaratacağını vurguladı.
Adana’nın 2025 yılında yaklaşık 3 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdiğini hatırlatan Kıvanç, bölgedeki yatırımların tamamlanması ve planlanan sanayi altyapısının hayata geçirilmesiyle kentin ihracatında 10 ila 20 milyar dolarlık seviyelerin konuşulabileceğini ifade etti.
Üç endüstri bölgesi ve yeni yatırım alanları
Bölgede kurulması planlanan üç endüstri bölgesinin yanı sıra Adana Yumurtalık Serbest Bölgesi ve Ceyhan Kimya Endüstri Bölgesi gibi yatırım alanlarının önemli bir sanayi altyapısı oluşturacağını belirten Kıvanç, asıl fırsatın bu yatırımların birbirleriyle entegre edilmesi olduğunu söyledi.
Enerji, kimya, petrokimya, üretim, lojistik ve ticaretin aynı ekosistem içerisinde gelişmesinin bölgeye büyük ekonomik güç kazandıracağını ifade eden Kıvanç, Ceyhan-Yumurtalık hattının Marmara’dan sonra Türkiye’nin ikinci büyük körfezi haline gelebileceğini dile getirdi.
9 milyon TEU kapasiteli liman vurgusu
Kıvanç, planlanan Adana Ana Konteyner Limanı’nın da bölgenin geleceği açısından önemli projelerden biri olduğunu belirtti. Toplam 9 milyon TEU kapasiteyle hayata geçirilmesi planlanan limanın, Adana’nın lojistik kabiliyetini küresel ölçekte güçlendireceğini kaydetti.
Enerji, hammadde, üretim ve lojistik altyapısının aynı bölgede buluşmasının güçlü bir üretim ve ihracat merkezi ortaya çıkaracağını ifade eden Kıvanç, demiryolu, karayolu ve liman bağlantılarının da bu vizyon doğrultusunda güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Bölgede enerji altyapısı ve petrol depolama kapasitesinin artırılmasının önemine dikkat çeken Kıvanç, petrol ve petrol ürünleri ticaretinin geliştirilmesi, rafineri ve petrokimya yatırımlarının önünün açılması ve Kimya Endüstri Bölgesi’nin güçlü yatırımlarla hayata geçirilmesi gerektiğini belirtti.
Kıvanç, Ceyhan’ın enerji merkezi olma potansiyelinin değerlendirilmesi, Irak ile enerji iş birliğinin geliştirilmesi ve petrol akışının artırılmasına yönelik çalışmaların büyük önem taşıdığını vurgulayarak, Ceyhan-Yumurtalık bölgesinin gelecekte enerjinin, sanayinin, lojistiğin ve ticaretin buluştuğu uluslararası bir üretim merkezi olacağına inandıklarını sözlerine ekledi.
