Yaşanan yıkımların doğal süreçlerin kaçınılmaz bir sonucu olarak değerlendirilemeyeceğini belirten Tatar, güvenli yaşam hakkının ertelenemez bir kamusal sorumluluk olduğunu ifade etti.
"Dirençlilik Evde Başlar" Temasıyla Hazırlık Çağrısı
Birleşmiş Milletler tarafından ilan edilen özel günün 2026 yılı temasının "Dirençlilik Evde Başlar" olarak belirlendiğini hatırlatan Dr. Mehmet Tatar, afetlere hazırlık sürecinin evlerden başlayarak toplumun tüm kesimlerine yayılması gerektiğini vurguladı. Evlerin afetlerden en çok etkilenen yaşam alanlarının başında geldiğine ve hazırlığın temelini oluşturduğuna işaret eden Tatar; kamu kurumlarını, yerel yönetimleri, meslek örgütlerini ve vatandaşları somut adımlar atmaya davet etti. Deprem, heyelan, sel, çığ ve obruk oluşumu gibi doğa olaylarının büyük yıkımlara dönüşmesinin önlenebileceğini savunan Tatar, yanlış yer seçimi, bilimsel verileri hiçe sayan planlamalar ve denetimsiz yapılaşmanın riskleri orantısız şekilde artırdığını dile getirdi. 6 Şubat 2023 depremlerinin bu eksikliklerin ne denli ağır sonuçlar doğurduğunu gösterdiğini hatırlatan Tatar, yıkımların arkasındaki yönetsel sorumlulukların "kader" söylemiyle görünmez kılınmaması gerektiğini belirtti.
Yasal Düzenleme ve Afet Bakanlığı Beklentisi
Türkiye'nin jeolojik kökenli çok sayıda tehlikeyle karşı karşıya olduğunu belirten JMO Adana Şube Başkanı, diri fay hatları, heyelan bölgeleri, dere yataklarındaki yapılaşmalar ve yeraltı suyu kirliliği gibi risklere dikkat çekti. Afet risklerinin azaltılmasını bütüncül ve bağlayıcı bir çerçeveye oturtacak kapsamlı bir Afet Risk Azaltılması Kanunu'nun çıkarılması gerektiğini belirten Tatar, diri faylar üzerindeki yapılaşmayı düzenleyecek Fay Yasası'nın eksikliğine vurgu yaptı. Cumhurbaşkanlığı tarafından kurulacağı duyurulan Afet Bakanlığına ilişkin adımların henüz atılmamış olmasını da önemli bir eksiklik olarak nitelendiren Tatar, sadece afet sonrasına odaklanan müdahale anlayışının terk edilerek önleyici politikalara geçilmesi gerektiğini kaydetti.
Kentsel Dönüşümde Rant Değil Güvenlik Önceliği
Açıklamasında kentsel dönüşüm uygulamalarına ve afetlerin ülke ekonomisindeki ağır bilançosuna da değinen Dr. Mehmet Tatar, dönüşüm çalışmalarının yapı yoğunluğunu ve rantı artırmak yerine tamamen güvenli yerleşim alanları yaratmaya hizmet etmesi gerektiğini ifade etti. Türkiye'de afetlerin yarattığı ekonomik maliyetin gayrisafi millî hasılanın yüzde 5 ila 7'si arasında değişen ciddi oranlara ulaştığını belirten Tatar, oluşan zararları afet sonrasında karşılamaya çalışmak yerine, kaynakların afet öncesinde riskleri azaltacak mühendislik hizmetlerine yönlendirilmesi gerektiğini vurguladı. Afetlere dirençli kentlerin afet sonrasında verilen sözlerle kurulamayacağının altını çizen Tatar, sürecin ancak bilimin ve mühendisliğin rehberliğinde alınacak doğru idari kararlarla yönetilebileceğini sözlerine ekledi.
