Sayıştay denetimleri, kamu kurumlarının mali ve idari işlemlerinin mevzuata uygunluğunun değerlendirilmesi amacıyla gerçekleştirilen olağan denetim süreçleridir. ASKİ Genel Müdürlüğü, 2019 yılından bu yana Sayıştay denetimlerinden düzenli olarak geçmekte ve denetim süreçlerini şeffaflık ile hesap verebilirlik ilkeleri doğrultusunda yürütmektedir. Bugüne kadar gerçekleştirilen denetimlerde kurumun faaliyetlerini ve mali işleyişini aksatacak herhangi bir sorun yaşanmamıştır. Rapor kapsamında ortaya konulan bulguların, teknik ve hukuki nitelikleri dikkate alınmadan usulsüzlük, kamu zararı veya kurum kaynaklarının kaybolduğu şeklinde sunulması gerçeği yansıtmayan değerlendirmelere yol açmaktadır.
Taşınmaz Kayıtlarındaki Uyumsuzlukların Gerekçesi
Taşınmaz kayıtlarına ilişkin tespit kapsamında, 6360 sayılı Kanun gereğince Devir, Tasfiye ve Paylaştırma Komisyonu tarafından idareye devredilen içme suyu depo ve kuyu alanları ile altyapı hatlarının bulunduğu araziler ve arsalar kurum envanterinde yer almaktadır. Ancak sonraki süreçte Kadastro Müdürlüklerince gerçekleştirilen 22/A kadastro yenileme çalışmaları sonucunda bazı taşınmazların ada ve parsel numaralarında değişiklikler meydana gelmiştir. Devir yoluyla edinilen bazı taşınmazların tapuda idare adına tescil süreçlerinin gecikmesi de kayıtlar arasında uyumsuzluk oluşmasına neden olmuştur. Söz konusu taşınmazlara ilişkin bulgu, varlıkların fiilen mevcut olmamasından değil, geçmiş dönemlerden kaynaklanan ada ve parsel numarası farklılıkları ile kayıtların eşleştirilmesindeki uyumsuzluklardan kaynaklanmaktadır. İlgili düzeltme ve eşleştirme çalışmaları sürdürülmektedir.
Banka Hesapları ve Muhasebe Kodları Düzenlemesi
Banka hesaplarına ilişkin tespitte, idare adına su abonelerinden tahsilat yapılması amacıyla kullanılan ve tahsil edilen tutarların ertesi gün ana banka hesaplarına aktarıldığı hesaplar, muhasebe sisteminde 108 Diğer Hazır Değerler Hesabı üzerinden izlenmiştir. Sayıştay denetiminde bu hesapların 102 Banka Hesabı kodunda takip edilmesi gerektiği belirtilmiştir. İdare tarafından banka hesaplarına ilişkin işlem ve tutarlar günlük olarak muhasebe sistemine kaydedilmekte olup, söz konusu bulgu hesap bakiyelerinde bir eksiklik veya tutarsızlığa değil, muhasebe hesap kodlarının kullanımına ilişkindir. Sayıştay'ın tespiti doğrultusunda gerekli kod değişiklikleri yapılmış, ayrıca geçmiş dönemlerde açılmış ancak kullanılmayan banka hesapları kapatılmıştır.
Yatırım Hesaplarında Aktarım Zamanlaması
Yatırım hesaplarına ilişkin raporda, geçici kabul işlemleri tamamlanan yatırımlara ilişkin tutarların ilgili maddi duran varlık hesaplarına yıl içerisinde değil, yıl sonunda toplu olarak aktarıldığı belirtilmiştir. İdare tarafından söz konusu aktarımlar, herhangi bir hata oluşmaması amacıyla yıllık envanter incelemelerinin tamamlanmasının ardından gerçekleştirilmektedir. Sayıştay denetiminde ise bu işlemlerin yıl sonunda değil, geçici kabul işlemlerinin onaylandığı tarihlerde yapılması gerektiği belirtilmiştir. Burada yatırımlara ilişkin tutarların kayıtlara alınmaması veya kaybolması değil, muhasebe aktarımının gerçekleştirilme zamanına ilişkin bir değerlendirme söz konusudur. Sayıştay'ın tespiti dikkate alınarak söz konusu işlemler bundan sonraki süreçte yıl içerisinde gerçekleştirilecektir.
Merkezi İdare Vergi Gelirleri Paylarının Muhasebeleştirilmesi
Merkezi idare vergi gelirlerinden alınan paylara ilişkin olarak, İller Bankası A.Ş. tarafından idareye aktarılan vergi paylarının tutarı her ayın 10'unda kesinleşmekte ve aynı gün hesaplara aktarılmaktadır. İdare tarafından söz konusu tutarlar, aktarımın gerçekleştiği gün 600-800 hesap kodları ve ilgili banka hesapları üzerinden muhasebeleştirilmektedir. Sayıştay denetiminde, söz konusu tutarların mevcut muhasebe kayıtlarına ek olarak 120 Gelirlerden Alacaklar Hesabı üzerinden de tahakkuk kaydının yapılması gerektiği belirtilmiştir. Dolayısıyla burada kurum gelirlerinin kayıtlara alınmaması veya tahsil edilmemesi durumu bulunmamakta, muhasebeleştirme sürecinde ilave bir hesap kodunun kullanılmasına ilişkin bir tespit yer almaktadır. Söz konusu muhasebe işlemlerine yönelik gerekli düzeltmeler yapılmıştır.
Kurumsal Kararlılık ve Kamuoyuna Çağrı
ASKİ Genel Müdürlüğü, tüm faaliyetlerini yürürlükteki mevzuat çerçevesinde ve kamu yararı doğrultusunda sürdürmektedir. Kurumun mali yapısı ve kurumsal işleyişi hakkında eksik bilgiye dayanan, kesin hüküm içeren ve gerçeği yansıtmayan iddialar kabul edilmemektedir. Şeffaflık, kamu yararı ve hesap verebilirlik ilkelerinden ödün vermeden çalışmalar sürdürülmeye devam edilecektir. Kamuoyunun, teknik ve idari süreçleri göz ardı eden sansasyonel paylaşımlar yerine, konuların bütününü ve resmî bilgileri esas alması önemle rica olunur.
