5ocakgazetesi.com
Yürürlüğe giren yeni mevzuatla birlikte, 2007 yılından bu yana uygulanan eski yönetmelik tamamen yürürlükten kaldırıldı. Yeni dönemde özellikle dijital yayıncılık ve kültürel çeşitlilik alanında köklü adımlar atılması dikkat çekiyor.
Alevi-Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı’na Özel Yayın Kurulu
Yeni yönetmeliğin getirdiği en önemli yeniliklerden biri, yayın süreçlerinin iki ana damara bölünmesi oldu. Bakanlığın genel yayın projelerini ve dışarıdan gelen başvuruları değerlendirmek üzere Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlüğü bünyesinde bir kurul kalırken; Alevi-Bektaşiliğin sosyal ve beşerî bilimler bütünlüğü içinde tüm yönleriyle ele alınmasını sağlamak amacıyla Alevi-Bektaşi Kültür ve Cemevi Başkanlığı bünyesinde de tamamen bağımsız ikinci bir "Yayın Projeleri Değerlendirme Kurulu" oluşturuldu.
Her iki kurul da alanında uzman dış üyelerin ağırlıkta olduğu dinamik bir yapıya kavuşturuldu. Toplam 7 üyeden oluşacak kurullarda, Bakanlık dışından seçilecek 5 uzman isim görev yapacak ve bu isimler Bakan onayıyla 3 yıllığına atanacak. Kurullar, milli kültürün korunması ve gelecek nesillere aktarılması için sektöre yön verecek ilke kararları alacak.
Bakanlık Yayını Olabilmek İçin Sıkı Denetim ve Temlik Şartı
Yönetmelik, Bakanlık logosuyla yayımlanacak eserler için oldukça sıkı edebi, bilimsel ve hukuki kriterler getiriyor. Başvuruda bulunacak yazarların, eserlerini resim, harita ve dizgi özellikleri bakımından basıma tamamen hazır, hatasız bir dijital formatta teslim etmesi zorunlu kılınıyor.
Eserlerin içeriğinde ise anayasal düzene uygunluk, Atatürk ilke ve inkılaplarının korunması, milli birlik ve beraberliği pekiştirme gibi kırmızı çizgiler aranacak. Toplumun belirli bir kesimini küçük düşürücü veya suç unsuru barındıran hiçbir çalışma Bakanlık çatısı altında basılamayacak. Eseri onaylanan yazarlar, kitabın tüm çoğaltma, yayma ve dijital iletim haklarını Bakanlığa devrettiğine dair bir sözleşme imzalayacak.
Yayın Piyasasında Denge: "Yüzde 90" Kuralı
Yeni düzenleme, Bakanlık yayınlarının piyasaya arzı ve tekrar basımları konusunda da mali disiplini elden bırakmıyor. Bakanlık tarafından basılan bir kitabın yeni baskısının yapılabilmesi veya yayım hakkının yazarın kendisine/üçüncü şahıslara devredilebilmesi için, mevcut stokların en az yüzde 90'ının tükenmiş olması şartı aranacak. E-kitap ve dijital yayınlarda ise telif devri için yayım tarihinden itibaren en az 5 yılın geçmesi beklenecek.
Ayrıca Bakanlık bünyesinde çalışan personelin, asli görevleri kapsamında ürettiği yayınlar için ekstra bir telif ücreti ödenmeyecek; ancak personelin mesai saatleri dışında ürettiği özgün eserler, makaleler ve tebliğler bu kuralın dışında tutularak teşvik edilmeye devam edilecek.
Kültür dünyasında standartlaşmayı artırmayı hedefleyen bu yeni yönetmelik, dijital yayıncılığa getirilen standartlar ve kurumsal işleyişteki net çizgileriyle Türkiye'nin kültürel hafızasını kayıt altına alma sürecine modern bir soluk getirecek gibi görünüyor.
