Yemen’de İran destekli Husi milisleri, Cumartesi günü İsrail’e iki füze fırlatarak Ortadoğu’daki gerilimi yeni bir boyuta taşıdı. Önceki günlerde Kızıldeniz’in güney girişindeki Bab el-Mandeb Boğazı’nı kapatabileceklerini duyuran Husiler, böylece küresel denizcilik ve petrol taşımacılığı açısından ciddi bir risk oluşturdu.
Uzmanlar, Husilerin saldırılarını Suudi Arabistan’a veya Kızıldeniz’deki gemi trafiğine genişletip genişletmeyeceğinin belirsiz olduğunu, ancak bu hamlenin bölgedeki çatışmayı önemli ölçüde tırmandırabileceğini belirtiyor.
Husiler Kimdir?
Husiler, Yemen’deki Şii Zeydi topluluğunu temsil eden Ensar Allah (“Allah’ın Taraftarları”) olarak bilinen bir grup. 1990’larda silahlı bir hareket olarak ortaya çıkan Husiler, 2011 Arap Baharı’ndan sonra kuzey Yemen’deki vilayetleri ve başkent Sana’a’yı kontrol altına aldı. İran ile yakın ilişkiler kuran grup, füze ve insansız hava aracı teknolojileriyle güçlendi.
Gazze’deki çatışmaların ardından 2023’te İsrail’i hedef alan Husiler, Kızıldeniz’deki gemilere de saldırılar düzenledi. İsrail, hava operasyonlarıyla yanıt vermesine rağmen, Husi liderliği büyük ölçüde zarar görmedi.
Neden Şimdi?
Cumartesi günü yapılan saldırılar, analistler tarafından sembolik bir hamle olarak yorumlansa da Husiler, İran’a olan bağlılıklarını ve Filistin davasına verdikleri önemi göstermek istiyor. Husi lideri Abdülmalik Husi, Yemen halkının İran’ın desteğiyle kendini savunduğunu belirterek, Suudi Arabistan’dan tazminat talebinde bulundu.
Yemenli uzman Mohammad Basha, Husilerin asıl hedefinin Filistin olduğunu, Suudi Arabistan’a yönelik açıklamaların ise provokasyon değil, uyarı niteliğinde olduğunu söylüyor.
İsrail’in Yanıtı
İsrail ordusu, çok cepheli bir çatışmaya hazırlıklı olduklarını açıklarken, operasyon planları hakkında detay vermedi. Savunma sözcüsü Nadav Shoshani, gerekli önlemlerin alındığını ve her cephede savunma hazırlıklarının sürdüğünü belirtti.
Kızıldeniz ve Küresel Ekonomi Risk Altında
Husilerin Kızıldeniz’deki Bab el-Mandeb Boğazı’na yönelik tehditleri, küresel deniz taşımacılığı ve petrol ticareti için ciddi bir tehdit oluşturuyor. Boğazdan geçen küresel ticaretin yaklaşık %15’i, kritik petrol ve konteyner taşımacılığı ise doğrudan bu geçişe bağlı.
Husiler, Yemen’in Kızıldeniz kıyılarının büyük bölümünü kontrol ediyor ve gemisavar füzeleri ile insansız hava araçlarıyla gemilere zarar verebilecek kapasiteye sahip. Hürmüz Boğazı’nda yaşanan sıkıntılar göz önüne alındığında, Kızıldeniz’deki aksaklık, dünya genelinde deniz taşımacılığını ve petrol fiyatlarını ciddi şekilde etkileyebilir.
Büyük nakliye şirketleri, özellikle Maersk, güvenlik endişeleri nedeniyle Bab el-Mandeb Boğazı’ndan geçişi kısıtladı. Analistler, Husilerin tırmanışı geciktirse de uzun vadeli riskin sürdüğünü belirtiyor.
Husilerin İsrail’e füze saldırısı ve Kızıldeniz’deki stratejik tehditleri, Ortadoğu’daki gerilimi ve küresel deniz taşımacılığı risklerini artırıyor. ABD, İsrail ve İran arasındaki çatışma devam ederken, Husilerin hamleleri dünya ticareti ve enerji piyasaları üzerinde doğrudan etkiler yaratabilir.
