Merkezi yönetim bütçesi verileri kullanılarak yapılan hesaplamalara göre, 2025 yılında gerçekleştirilen Ar-Ge harcamaları, merkezi yönetim bütçesinin yüzde 1,58'ini oluşturdu. Aynı dönemde Ar-Ge harcamalarının 63 trilyon 20 milyar 906 milyon lira olarak hesaplanan Gayrisafi Yurt İçi Hasıla (GSYH) içindeki payı ise yüzde 0,40 olarak gerçekleşti.
Bütçe başlangıç ödenekleri esas alınarak yapılan hesaplamalarda ise 2026 yılında Ar-Ge faaliyetlerine ayrılan kaynak 308 milyar 568 milyon liraya yükseldi.
En büyük pay üniversitelere ayrıldı
Sosyo-ekonomik hedeflere göre yapılan sınıflandırmada, 2025 yılında Ar-Ge harcamalarından en büyük payı yüzde 64,9 ile üniversitelerde yürütülen genel bilgi gelişimi çalışmaları aldı.
Üniversiteleri sırasıyla yüzde 11,5 ile endüstriyel üretim ve teknoloji, yüzde 5 ile diğer kaynaklardan finanse edilen genel bilgi gelişimi, yüzde 4,4 ile tarım ve yüzde 4,4 ile eğitim alanları izledi.
2026 yılı bütçe ödeneklerinde de benzer tablo devam etti. Ar-Ge için ayrılan kaynağın yüzde 69,5'i yine üniversitelerde yürütülen genel bilgi gelişimi çalışmalarına tahsis edildi. Endüstriyel üretim ve teknoloji yüzde 8,9 ile ikinci sırada yer alırken, bunu yüzde 5,5 ile diğer kaynaklardan finanse edilen genel bilgi gelişimi, yüzde 4,7 ile tarım ve yüzde 4 ile savunma alanları takip etti.
Uluslararası Ar-Ge programlarına 1,95 milyar lira
Merkezi yönetim bütçesinden uluslararası Ar-Ge programlarına da önemli kaynak ayrıldı. 2025 yılında bu kapsamda 1 milyar 820 milyon lira harcama yapılırken, 2026 yılı için ayrılan ödenek 1 milyar 950 milyon liraya yükseldi.
2025 yılında uluslararası Ar-Ge programları içinde en büyük payı 987 milyon lira ile Avrupa çapında yürütülen programlar aldı. Bunu 435 milyon lira ile ikili veya çok taraflı kamu Ar-Ge programları, 402 milyon lira ile ise uluslararası Ar-Ge faaliyeti yürüten kuruluşlara aktarılan kamu fonları izledi.
2026 yılı ödenek dağılımında da ilk sırada 1 milyar lira ile Avrupa çapındaki Ar-Ge programları yer aldı. Bu programları 489 milyon lira ile uluslararası Ar-Ge kuruluşlarına yönelik fonlar ve 460 milyon lira ile ikili veya çok taraflı uluslararası Ar-Ge programları takip etti.
Merkezi yönetim bütçesinde Ar-Ge'ye ayrılan kaynakların artırılmasıyla birlikte, üniversiteler, teknoloji geliştirme çalışmaları ve uluslararası araştırma programlarının desteklenerek Türkiye'nin bilimsel ve teknolojik kapasitesinin güçlendirilmesi hedefleniyor.
