5ocakgazetesi.com
Adana’da kentsel dönüşüm beklentisi, yaşlanan yapı stoku ve deprem riskinin yeniden gündeme gelmesiyle birlikte farklı ilçelerde daha fazla konuşuluyor. Yüreğir’de Yavuzlar ve Akıncılar, Seyhan’da Şakirpaşa, Uçak, Dağlıoğlu ve Hürriyet gibi mahallelerde eski yapıların yenilenmesi talep ediliyor. Çukurova’da ise 1990’lı yıllarda inşa edilen çok katlı apartmanlar yeni deprem güvenliği açısından tartışılıyor. Sarıçam’da eski yerleşim alanları ile hızla büyüyen modern konut bölgeleri arasındaki fark dikkat çekiyor. Mahalle sakinlerinin ortak beklentisi ise dönüşümün yerinde yapılması ve mevcut sosyal dokunun korunması.
Yüreğir’de Yavuzlar ve Akıncılar için kentsel dönüşüm beklentisi
Adana’nın en yoğun yerleşim alanlarından biri olan Yüreğir, yaşlanan yapı stoğu nedeniyle kentsel dönüşüm tartışmalarının merkezindeki ilçeler arasında bulunuyor. Özellikle Yavuzlar ve Akıncılar mahallelerinde eski binalar, dar sokaklar ve bitişik nizam yapılaşma dikkat çekiyor. Bölgedeki vatandaşların beklentisi yalnızca binaların yenilenmesiyle sınırlı değil. Daha geniş ulaşım aksları, yeşil alanlar, otoparklar ve sosyal donatıların da dönüşüm planlarının parçası olması isteniyor.
Yüreğir’de geçmiş yıllarda farklı bölgelerde gündeme gelen dönüşüm çalışmaları, çevre mahallelerde de beklenti oluşturuyor. Sinanpaşa gibi bölgelerde yaşanan değişimin ardından Yavuzlar ve Akıncılar sakinleri de benzer bir yenilenme sürecinin kendi mahallelerinde uygulanmasını bekliyor. Ancak burada temel başlıklardan biri, vatandaşların yaşadıkları bölgeden koparılmaması. Yerinde dönüşüm modeli, hem mahalle kültürünün korunması hem de yeni konutların mevcut yaşam düzenine uyarlanması açısından öne çıkıyor.
Seyhan’ın güneyinde eski yapı stoku dönüşüm bekliyor
Seyhan’ın güney kesimlerinde yer alan Şakirpaşa, Uçak, Dağlıoğlu ve Hürriyet gibi mahalleler, uzun yıllar boyunca yoğun göç ve hızlı kentleşmenin etkisiyle büyüdü. Bu süreçte ortaya çıkan yapılaşmanın önemli bir bölümünde bugün yaşlanma sorunu görülüyor. Özellikle eski binaların bulunduğu yoğun yerleşim alanlarında kentsel dönüşüm, yalnızca konutların yenilenmesi açısından değil, ulaşım ve afet güvenliği bakımından da gündeme geliyor.
Dar sokaklar, yoğun yapılaşma ve yetersiz açık alanlar olası bir afet sonrasında müdahale kapasitesini etkileyebilecek unsurlar arasında gösteriliyor. Mahalle sakinlerinin beklentisi, dönüşüm projelerinin bölgenin ekonomik ve sosyal yapısını dikkate alması. Vatandaşlar, yeni konutlara taşınmak yerine mümkün olduğunca mevcut mahallelerinde yaşamlarını sürdürebilecekleri çözümler istiyor. Bu nedenle Adana’da kentsel dönüşüm konusunda yerinde dönüşüm, hak sahiplerinin korunması ve ulaşılabilir konut üretimi birlikte değerlendiriliyor.
Çukurova’da 30 yıllık apartmanlar için yeni dönüşüm modeli
Kuzey Adana’nın modern yerleşim bölgelerinden Çukurova’da dönüşüm ihtiyacının nedeni farklı bir tablo ortaya koyuyor. Güzelyalı, Toros ve Mahfesığmaz gibi mahallelerde özellikle 1990’lı yılların başında inşa edilen çok katlı apartmanlar artık birkaç on yıllık geçmişe sahip. Bu yapıların tamamının riskli olduğu anlamına gelmese de bina yaşı, zemin özellikleri, kullanılan yapı malzemeleri ve mevcut deprem yönetmelikleri açısından yeni değerlendirmeleri gündeme getiriyor.
Çukurova’daki beklenti daha çok ada bazlı dönüşüm modeli üzerinde yoğunlaşıyor. Özellikle zemin katları ticari olarak kullanılan apartmanlarda, tek tek binalar yerine daha geniş yapı adalarının birlikte ele alınmasının kentsel tasarım açısından avantaj sağlayabileceği düşünülüyor. Vatandaşlar dönüşüm süreçlerinde teknik incelemelerin hızlandırılmasını ve bürokratik işlemlerin daha anlaşılır hale getirilmesini istiyor. Böylece yalnızca eski yapıların yenilenmesi değil, otopark, yeşil alan ve ulaşım gibi sorunların da aynı plan içinde çözülmesi hedefleniyor.
Sarıçam’da eski yerleşimler yeni kent dokusuna yaklaşıyor
Sarıçam, Adana’nın son yıllarda hızlı büyüyen ilçelerinden biri olarak kentin gelecekteki gelişim akslarından birini oluşturuyor. Yeni stadyum ve üniversite çevresindeki konut ve ticaret yatırımları ilçenin görünümünü değiştirirken, eski yerleşim alanlarıyla yeni yapılaşma arasındaki fark daha belirgin hale geliyor. Sofulu gibi geçmişten gelen yerleşim dokusundaki müstakil yapıların, yeni ve yoğun konut alanlarının yanında farklı bir görüntü oluşturması dikkat çekiyor.
Bu bölgelerde kentsel dönüşüm beklentisinin temelinde yalnızca estetik kaygılar bulunmuyor. Eski yapıların teknik açıdan incelenmesi, altyapının yeni yerleşim yoğunluğuna göre düzenlenmesi ve ulaşım bağlantılarının güçlendirilmesi de dönüşüm tartışmasının parçaları arasında yer alıyor. Sarıçam’daki gelişimin planlı biçimde sürdürülmesi halinde eski ve yeni yerleşimlerin birbirinden kopuk alanlar yerine bütünleşmiş bir kent dokusuna dönüştürülmesi mümkün olabilir.
Adana’da beklenti yerinde ve güvenli dönüşüm
Adana’nın farklı ilçelerinde kentsel dönüşüm talebinin gerekçeleri değişse de vatandaşların ortak beklentileri büyük ölçüde aynı noktada birleşiyor. Depreme dayanıklı konutların üretilmesi, sosyal donatıların artırılması ve dönüşüm sırasında hak sahiplerinin korunması öne çıkan başlıklar arasında bulunuyor.
Özellikle mahalle sakinleri açısından dönüşümün yalnızca yeni binalar yapılmasından ibaret olmaması bekleniyor. Planlama sürecinde şu başlıkların birlikte ele alınması önem taşıyor:
- Güvenli konutlar üretmek ve mevcut yapıların teknik durumunu değerlendirmek
- Yerinde dönüşümü destekleyerek mahalle sakinlerinin sosyal çevresinden kopmasını önlemek
- Ulaşım altyapısını yenileyerek dar sokak ve erişim sorunlarını azaltmak
- Yeşil alanları ve sosyal donatıları yeni projelere dahil etmek
- Hak sahiplerini ekonomik açıdan zorlamayacak uygulanabilir modeller geliştirmek
Adana’da dönüşümün hangi bölgelerde ve hangi kapsamda uygulanacağı ise yapılacak teknik incelemeler, planlama kararları ve ilgili kurumların çalışmalarıyla netleşecek. Kentteki beklentinin merkezinde ise aynı fikir var: Eski yapıların yenilenmesi kadar, insanların yıllardır yaşadığı mahallelerin de korunması.
