6 Şubat 2023… Takvimler o kara günü gösterdiğinde, Türkiye bir kez daha depremin ne kadar büyük bir yıkıma yol açabileceğini acı bir şekilde yaşadı. Binlerce canımızı kaybettik, şehirlerimiz enkaza dönüştü. Geride kalan en önemli gerçek ise şuydu: Deprem öldürmez; bilimden uzak, hazırlıksız ve dayanıksız yapılar can alır!
Bu büyük felaketin ardından Adana için de önemli bir süreç başladı. Adana Büyükşehir Belediyesi, kentin deprem risklerini belirlemek ve gelecekte yaşanabilecek olası felaketlerin etkilerini en aza indirmek amacıyla bilimsel çalışmalara ağırlık verdi. Çünkü güvenli bir kent oluşturmanın yolu, önce riskleri tanımaktan ve gerçeklerle yüzleşmekten geçiyor.
Adana Büyükşehir Belediyenin Afet İşleri ve Risk Yönetimi Dairesi Başkanlığı koordinasyonunda, Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü ile ODTÜ iş birliğinde önemli projelerin hayata geçiriyor.
Bu çalışmaların çok önemli bir çalışma olmasından dolayı, Adana Büyükşehir Belediye Başkan vekili Güngör Geçer’e, Afet İşleri ve Risk Yönetimi Dairesi Başkanı Suphi Civelek’e öncelikle teşekkür ediyorum.
Bu çalışmaların başında Adana Deprem Master Planı geliyor. Plan kapsamında kentin zemin yapısı, deprem tehlikesi, yapılaşma durumu, nüfus yoğunluğu ve olası deprem senaryoları bilimsel verilerle değerlendirilecek. Böylece hangi bölgelerin daha fazla risk taşıdığı ve nerelerde öncelikli önlem alınması gerektiği belirlenecek.
Bir diğer önemli adım ise Kandilli Rasathanesi iş birliğiyle planlanan deprem erken uyarı sistemi. Depremi önceden tahmin etmeyen, ancak sarsıntının bazı bölgelere ulaşmasından önce saniyeler kazandırabilen bu sistem; doğal gaz hatları, sanayi tesisleri, ulaşım ağları ve kritik altyapılarda güvenlik önlemlerinin devreye girmesine katkı sağlayabilecek. Bazen birkaç saniye, hayat kurtarabilecek kadar değerlidir.
ODTÜ ile yürütülmesi planlanan yapı stoku araştırmaları da Adana'nın geleceği açısından büyük önem taşıyor. Kentteki binaların yaşı, kat sayısı ve yapısal özellikleri incelenerek riskli yapıların ve öncelikli değerlendirme gerektiren bölgelerin belirlenmesi amaçlanıyor. Böylece kentsel dönüşüm kararları tahminlere değil, bilimsel verilere dayanabilecek.
Öte yandan, 6 Şubat depremlerinin ardından oluşturulan Deprem Bilim Kurulu da Adana'nın fay hatlarını, jeolojik yapısını ve zemin özelliklerini yerinde inceleyerek bilimsel değerlendirmelerini sürdürüyor.
Elbette bütün bu çalışmaların anlam kazanması, hazırlanan raporların ve planların kâğıt üzerinde kalmamasına bağlı. Riskli yapıların tespit edilmesi kadar güçlendirilmesi, gerekli dönüşümün yapılması, altyapının güvenli hâle getirilmesi ve vatandaşların bilinçlendirilmesi de hayati önem taşıyor.
Unutmayalım; deprem için tarih veremeyiz, ama hazırlık için geç kalmak zorunda değiliz. Adana'nın geleceği, bugün alınacak bilimsel ve kararlı önlemlere bağlı.
Çünkü mesele yalnızca depreme hazırlanmak değil; çocuklarımıza, ailelerimize ve gelecek nesillere güvenli bir şehir bırakmaktır. Deprem kapımızı çalmadan harekete geçmek zorundayız.