5ocakgazetesi.com
Yürürlüğe giren yeni tebliğle birlikte; bankalar, finans kuruluşları ve kripto varlık hizmet sağlayıcılar, yabancı müşterileri uzaktan sisteme dahil ederken uluslararası güvenlik standartlarında en üst seviye filtreleri uygulamak zorunda kalacak. Düzenleme, kara para aklama ve terörün finansmanı risklerini en aza indirmeyi hedefliyor.
Yeni düzenlemeye göre, Türkiye'de şubeye gitmeden uzaktan banka veya kripto hesabı açmak isteyen bir yabancının sadece pasaport fotoğrafını göstermesi artık yeterli olmayacak. Uzaktan kimlik tespitinin yapılabilmesi için kişinin, Uluslararası Sivil Havacılık Teşkilatı (ICAO) standartlarına uygun ve Yakın Alan İletişimi (NFC) yani çip okuma özelliği bulunan bir pasaporta sahip olması zorunlu kılındı. Görüntülü görüşme esnasında pasaportun çipindeki dijital verilerle üzerindeki bilgiler eşleştirilecek; bu doğrulama sağlanamazsa hesap kesinlikle açılmayacak. Görüşmeler özel eğitimli personelce yürütülürken, sahte görüntü (deepfake) riskine karşı canlılık testi ve fotoğraf karşılaştırma amacıyla yapay zekâ teknolojilerinden de yararlanılacak.
Adres Teyidi Yapılmadan Para Çekilemeyecek
Sistem siber güvenlik verileriyle de desteklenecek. Hesap açılışı sırasında kişinin bağlandığı IP adresi, cihaz kimliği ve coğrafi konum bilgileri risk analizi kapsamında filtrelenecek. Pasaport ülkesi ile bağlantı kurulan konum arasında şüpheli bir durum saptanırsa işlem anında iptal edilecek. Ayrıca, müşterinin beyan ettiği adres bilgisinin en geç üç ay içinde fatura, yerleşim yeri belgesi veya ilgili ülkenin resmi veri tabanları üzerinden teyit edilmesi gerekecek. Bu adres teyidi tamamlanana kadar hesaptan hiçbir şekilde para transferi yapılamayacak ve nakit çekilemeyecek.
Yüksek Risk Grubu: Sadece Kendi Hesabına Para Gönderebilecek
Uzaktan hesap açan yabancı uyruklular doğrudan "Yüksek Risk Grubu"na dahil edilerek çok sıkı para trafiği kısıtlamalarına tabi tutulacak. Bu kapsamda açılan hesaba sadece kişinin yurt dışındaki kendi adına kayıtlı banka hesaplarından para gönderilebilecek. Benzer şekilde, hesaptan yurt dışına yapılacak çıkışlar da yine sadece o kişinin kendi adına açılmış hesaplarına gerçekleştirilebilecek. Üçüncü şahıslara para transferi engellenerek yasa dışı para trafiğinin önüne geçilecek. Finansal kurumlar, riskli olarak ilan ettikleri ülkelerin vatandaşlarına ise uzaktan hesap açılış hizmeti veremeyecek.
Kripto Para Borsaları da Kapsama Alındı
Tebliğde yapılan kritik kelime düzenlemesiyle, bu katı kuralların tamamına Türkiye'de faaliyet gösteren Kripto Varlık Hizmet Sağlayıcılar (Kripto Para Borsaları) da dahil edildi. Yabancıların Türkiye merkezli kripto borsalarında uzaktan hesap açma ve cüzdan oluşturma süreçleri de artık MASAK’ın bu yeni güvenlik süzgecinden geçecek.
Yürürlüğe giren yeni tebliğ kapsamında uzaktan yabancı müşteri kabul etmeye başlayacak olan kurumlar, aldıkları tüm tedbirleri, risk analizlerini ve şirket içi rehberlerini bir ay içinde MASAK Başkanlığına bildirmekle yükümlü olacak. Kurallar, Türkiye'de yerleşik fiziki şubelere gidilerek yüz yüze yapılan kimlik tespitlerinde ise uygulanmayacak.
