Teklifin hayata geçmesi halinde 1 Ocak 2017 öncesine ait ödenmemiş prim borçları ile bunlara bağlı gecikme cezaları ve zamlarının silinmesi planlanıyor. Düzenlemenin yaklaşık 1,5 milyon kişiyi kapsaması ve toplamda 4 milyar liraya yaklaşan borcun tahsilinden vazgeçilmesini sağlaması bekleniyor. Ancak düzenleme henüz yasalaşmadı.
GSS borç affı hangi yılları kapsayacak?
Hazırlıkları devam eden düzenlemenin merkezinde, geçmiş yıllarda biriken Genel Sağlık Sigortası prim borçları bulunuyor. Planlanan uygulamayla 1 Ocak 2017 tarihinden önceki dönemlere ait ödenmemiş primlerin yanı sıra gecikme cezası, gecikme zammı ve diğer feri alacakların da silinmesi öngörülüyor.
Düzenlemenin yürürlüğe girmesi için kanun teklifinin TBMM’ye sunulması, görüşülmesi ve yasalaşması gerekiyor. Bu nedenle borçların silinmesi konusunda henüz kesinleşmiş bir uygulama tarihi bulunmuyor.
Yaklaşık 1,5 milyon kişinin borcu silinebilir
Gündemdeki düzenlemenin yaklaşık 1,5 milyon vatandaşı etkilemesi bekleniyor. Silinmesi planlanan borçların toplam tutarının ise 4 milyar liraya yaklaşacağı belirtiliyor.
Kapsamın, geçmiş dönemlerde prim ödeme yükümlülüğü oluşan ancak borçlarını ödeyemeyen kişileri ilgilendirmesi bekleniyor. Bununla birlikte, düzenlemenin kesin kapsamı ve uygulama koşulları, kanun teklifinin son hâliyle netleşecek.
GSS prim borcu kimlerin karşısına çıkıyor?
Genel Sağlık Sigortası, herhangi bir sosyal güvencesi bulunmayan kişilerin sağlık hizmetlerine erişimini sağlayan sosyal güvenlik sisteminin bir parçası. Bir işte sigortalı çalışmayan, başka bir sosyal güvence kapsamında bulunmayan ve prim ödeme yükümlülüğü doğan kişiler GSS kapsamında değerlendirilebiliyor.
Özellikle eğitimini tamamladıktan sonra çalışmaya başlamayan, işsiz kalan veya başka bir sosyal güvenceye sahip olmayan kişiler açısından GSS primleri ve biriken borçlar önem taşıyor. Gelir durumuna göre bazı vatandaşların primleri devlet tarafından karşılanırken, prim ödeme yükümlülüğü bulunan kişiler borçlarını kendileri ödemek zorunda kalabiliyor.
2026 yılında GSS primi ne kadar?
Sosyal Güvenlik Kurumunun açıkladığı bilgilere göre, 2026 yılının ocak ayından itibaren gelir testi sonucunda prim ödeme yükümlülüğü bulunan kişiler için aylık GSS primi 1.981,80 lira olarak uygulanıyor.
Primlerin ödenmemesi durumunda borç birikebiliyor ve gecikme kaynaklı ek tutarlar oluşabiliyor. Bu nedenle vatandaşların güncel borç durumlarını kontrol etmeleri ve gelir testi kapsamında olup olmadıklarını öğrenmeleri önem taşıyor.
Gelir testi yaptıranların GSS primini devlet ödeyebilir
Herhangi bir sosyal güvencesi bulunmayan ve hane içindeki kişi başına düşen geliri belirlenen sınırın altında kalan vatandaşların GSS primleri devlet tarafından karşılanabiliyor.
2026 yılı için aile içinde kişi başına düşen aylık gelirin 11.010 liranın altında olması, diğer şartların da sağlanması hâlinde bu destekten yararlanılabilmesi açısından önem taşıyor. Gelir testi başvuruları, ikamet edilen yerdeki Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı üzerinden yapılabiliyor.
Ancak gelir testi sonucunda primlerin devlet tarafından karşılanması ile geçmiş dönem borçlarının silinmesi farklı uygulamalar. Eski borçların hangi koşullarda kaldırılacağı, gündemdeki düzenlemenin yasalaşmasıyla netlik kazanacak.
GSS borcu olanlar sağlık hizmetlerinden yararlanabilecek mi?
GSS prim borcu bulunan kişilerin sağlık hizmetlerinden yararlanma durumu, yürürlükteki mevzuata ve dönemsel düzenlemelere göre değişebiliyor. Bu nedenle borcu bulunan herkesin sağlık hizmetlerinden yararlanamayacağını söylemek doğru değil.
Vatandaşların güncel durumlarını Sosyal Güvenlik Kurumu üzerinden öğrenmeleri, e-Devlet aracılığıyla GSS tescil ve prim borcu bilgilerini kontrol etmeleri mümkün. Planlanan borç affı yasalaşırsa, kapsam içine giren eski dönem borçlarının silinmesine ilişkin işlemlerin de ilgili kurumlar tarafından yürütülmesi bekleniyor.
