Yeni düzenlemeyle çocukların ceza sorumluluğu, uygulanacak hapis cezaları, sosyal inceleme süreçleri ve koruyucu-destekleyici tedbirlere ilişkin önemli değişiklikler yapıldı.
15-18 yaş grubunun cezalarında değişiklik
Kanunla, fiili işlediği sırada 15 yaşını doldurmuş ancak 18 yaşını doldurmamış kişiler hakkında uygulanacak hapis cezalarında düzenlemeye gidildi.
Buna göre, suçun ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasını gerektirmesi halinde 15-18 yaş grubundaki çocuklar hakkında 19 yıldan 27 yıla kadar, müebbet hapis cezasını gerektirmesi halinde ise 15 yıldan 18 yıla kadar hapis cezasına hükmolunacak.
Kasten öldürme ve neticesi sebebiyle ağırlaşmış yaralama suçlarını işleyen 15-18 yaş grubundaki çocuklar hakkında yaş indiriminin uygulanmaması konusunda hakime takdir yetkisi verilecek.
Ayrıca 12-15 yaş grubundaki çocuklar bakımından da bir üst yaş grubuna ilişkin ceza rejiminin uygulanabilmesine imkan tanınacak.
Çocuğun silaha ulaşmasına neden olana hapis cezası
Düzenlemeyle, ateşli silahın dikkat ve özen yükümlülüğüne aykırı şekilde muhafaza edilmesi nedeniyle bir çocuk tarafından ele geçirilmesine neden olan kişilere de yeni bir yaptırım getirildi.
Fiilin daha ağır cezayı gerektiren başka bir suç oluşturmaması halinde söz konusu kişi 1 yıldan 3 yıla kadar hapis cezasıyla cezalandırılacak.
“Suça sürüklenen çocuk” ifadesi değişiyor
Çocuk Koruma Kanunu'nda yer alan “suça sürüklenen çocuk” ibaresi, “adli süreçteki çocuk” olarak değiştirilecek.
Çocuk hakkında kamu davası açılması halinde bu durum, gerekli idari tedbirlerin alınması amacıyla Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı ile Milli Eğitim Bakanlığının il veya ilçe müdürlüklerine bildirilecek.
Çocuklara özel “yönlendirme tedbiri”
Kanuna eklenen yeni maddeyle, ceza sorumluluğu bulunmayan adli süreçteki çocuklar için çocuklara özgü güvenlik tedbiri niteliğinde “yönlendirme tedbirleri” uygulanabilecek.
Düzenlemenin bu bölümüyle çocukların yalnızca cezalandırılmasına değil, adli süreç sonrasında uygun tedbirlerle yönlendirilmesine yönelik yeni bir mekanizma oluşturuluyor.
Sosyal inceleme zorunlu hale geliyor
Yeni düzenlemeyle 15 yaşını doldurmamış çocuklar hakkında sosyal inceleme yaptırılması zorunlu olacak.
15 yaşını doldurmuş çocuklar hakkında ise Cumhuriyet savcısı, mahkeme veya çocuk hakimi tarafından sosyal inceleme yaptırılmaması halinde bu durumun gerekçesi iddianamede veya mahkeme kararında açıkça gösterilecek.
Kurumlar arasındaki koordinasyon güçlendirilecek
Koruyucu ve destekleyici tedbirlerin uygulanması sırasında ihtiyaç duyulması halinde kolluk kuvvetlerinden yardım istenebilecek.
Tedbirlerin uygulanmasında kurumlar arasındaki genel koordinasyon Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından sağlanacak. İl ve ilçelerde kurumlar arasındaki koordinasyon ve takip ise vali ve kaymakamlar tarafından yürütülecek.
Tedbirlere uymayan anne ve babaya tazyik hapsi
Kanunla çocuk hakkında verilen koruyucu ve destekleyici tedbir kararlarının gereklerine aykırı hareket eden anne, baba, vasi veya çocuğun bakım ve gözetiminden sorumlu kişiler için de yeni bir yaptırım getirildi.
Buna göre, söz konusu kişilerin tedbir kararlarına aykırı hareket etmesi halinde, fiil ayrıca suç oluştursa dahi ihlal edilen tedbirin niteliği ve ağırlığı dikkate alınarak çocuk hakiminin kararıyla 3 günden 10 güne kadar tazyik hapsi uygulanabilecek.
Yeni düzenlemeyle çocukların karıştığı adli süreçlerde ceza hükümlerinin yanı sıra sosyal inceleme, yönlendirme, koruyucu ve destekleyici tedbirler ile kurumlar arası koordinasyona ilişkin kapsamlı değişiklikler hayata geçirilmiş oldu.
