5ocakgazetesi.com
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Yönetmeliği’nde kapsamlı bir değişikliğe giderek yatırım ve çevre denetimi süreçlerini yeniden yapılandırdı.
"Gerekli Değildir" Devri Bitti, Şeffaflık Geldi
Yeni yönetmeliğin en radikal adımı, yıllardır tartışma konusu olan "ÇED Gerekli Değildir" kararının kaldırılması oldu. Artık mahallenize veya köyünüze yapılacak bir tesis için ya "ÇED Olumlu" kararı verilecek ya da sürecin daha derinlemesine incelenmesi için "ÇED Raporu Hazırlanmalıdır" denilecek. Bu değişiklik, her projenin çevresel süzgeçten geçtiğinin daha net bir tescili olarak görülüyor.
Vatandaş Artık Daha Kolay Haberdar Olacak
Eskiden sadece yerel gazetelerde veya muhtarlık camlarında kalan ilanlar nedeniyle vatandaşlar çoğu zaman projelerden iş işten geçtikten sonra haberdar olabiliyordu. Yeni dönemde: Tüm projeler Bakanlık ve İl Müdürlüklerinin internet sitelerinde süresiz olarak yayımlanacak. Projeden etkilenecek yerleşim yerlerinde belediye anonsları ve internet duyuruları ile halkın bilgilendirilmesi zorunlu kılındı. Halkın katılımı toplantıları artık daha sıkı denetlenecek. Yatırımcı toplantıya katılmazsa süreç doğrudan iptal edilecek. Ayrıca teknoloji sayesinde video konferans yoluyla da sürece dahil olunabilecek.
Hayalet Projelere 5 Yıl Sınırı
Vatandaşın mülk değerini ve yaşam alanını belirsizliğe sürükleyen "atıl projeler" için de bir kalkan oluşturuldu. "ÇED Olumlu" kararı alan bir yatırımcı, 5 yıl içinde işe başlamazsa aldığı tüm izinler geçersiz sayılacak. Bu sayede, yıllar öncesinin çevresel verileriyle bugün yatırım yapılması engellenerek doğanın güncel durumu korunacak.
Yeni Kriterler
Yönetmelikle birlikte denetim kapsamına giren tesislerin sınırları da güncellendi: Artık tek bir rüzgar türbini bile denetim kapsamına alınırken, Güneş Enerji Santralleri (GES) için arazi büyüklüğüne göre net kurallar getirildi. Listeye deve, at ve eşek gibi hayvanlar eklenirken; bıldırcın yetiştiriciliği gibi özel alanlar için "7 bıldırcın = 1 tavuk" gibi hassas hesaplama yöntemleri belirlendi. İçme suyu havzalarının korunmasına yönelik tanımlar netleştirilerek, su kaynaklarımızın güvenliği artırıldı.
Enerji ve Tarım Şehri Adana’ya Özel Kriterler
Bu yönetmelik değişikliği Adana genelinde bir takım değişiklikler getiriyor. Özellikle sanayi bölgelerine yakın mahallelerde veya tarım arazilerinin ortasına kurulan tesislerde yaşanan şikayetlerin son bulması, bununla birlikte Adana ve ilçelerinde hızla yayılan Güneş Enerji Santralleri (GES) için artık daha sıkı arazi sınırları uygulanacak. Rüzgar güllerinde (RES) ise tek bir türbin dahi denetime girecek. Kozan, İmamoğlu gibi hayvancılığın yoğun olduğu bölgelere de işletme tesisleri için yeni üretim kapasite sınırları getirildi. Bu da tesislerin atık yönetimi ve koku kontrolü konusunda daha sıkı denetleneceği anlamına geliyor.
Sanayi ve liman yatırımlarının odak noktası olan Ceyhan ve Yumurtalık bölgesindeki tersane, gemi söküm ve liman projeleri için kriterler güncellendi. Adana’nın içme suyunu sağlayan havzalar için koruma tanımları genişletildi. İçme-kullanma suyu temin edilen yerüstü ve yeraltı kaynaklarının etrafındaki yatırımlarda artık çok daha katı bir "kabul edilebilir düzey" şartı aranacak.
