Bize ne kadar uyar; siz değerli okurlarıma anekdot'un sonunda soracağım ama, önce bir okuyalım bakalım.
Finlandiya'da yaşayan bir doktor anlatıyor.
***
Merhaba.
Finlandiya'da yaşıyorum.
Burada insanların yaşam standartları genel olarak oldukça iyi.
Yoksul insanlara rastlamak çok zor.
Alkol veya narkotik madde, ya da kumar gibi bağımlılığı olmayan biri kimseye muhtaç olmaz.
Gerekirse devletten "barınma ve geçinme desteği" alır.
Buna rağmen ne gıdalar, ne de eşyalar mümkün olduğunca israf edilmez.
Çok gerekli olmadıkça bir şey satın alınmaz.
Elde bulunan bir şeye ihtiyaç kalmayınca, ya ihtiyaç duyabilecek birine verilir, ya da ikici el mağazalarında, ya da internetten satılır.
Mesela çocuğu olan bir aile ne kadar zengin ve varlıklı da olsa ikinci elden kıyafet alır.
Bir yıl sonra küçülenleri satar ve yeniden ikinci el kıyafet alır.
Bazen bir şey almayacak bile olsa, bit pazarında dolaşmaktan hoşlanır.
(Bu arada Fince'de yani Finlandiya dilinde, kirppu=bit, tori ise =pazar demek)
Aynı bizdeki gibi "bitpazarı" dedikleri "kirputtori'den giyinmek hiç gocunulacak bir şey değildir.
Aksine; sizin sınırsızca tüketim çılgınlığından imtina edecek, entellektüel seviyede olduğunuzu ve alçak gönüllülüğünüzü ortaya koyar.
Burada gösterişli arabalar ve gösteriş düşkünlüğü yargılanır.
Kimbilir, belki de soğuk iklim yüzünden gösterişli giyinen birine pek rastlamazsınız.
İnsanlar iklime uygun ve rahat şeyler giyerler.
Mesela yazın, naylon terlikle gezen insanlar görürsünüz.
Çünkü naylon terlikle plaja da gidersiniz, alışverişe de, tiyatroya da.
Kolayca yıkanır, kolayca kurur.
Kimse sizi yadırgamaz, ayıplamaz.Bir öğretmen de terlikle derse girebilir.
Hatta hoşlanıyorsa, terliği de çıkarıp yalınayak ders anlatabilir.
Ve artık terliklerini kullanmak istemiyorsa çöpe atmaz.
Bir avro'ya satabilir.
O bir avro'ya ihtiyacı olduğundan değil, terliğin ona ihtiyacı olan birini bulması için.
Eğer bu terlik kullanılamayacak kadar eskimişse de "geri dönüşüm"e atar ki; doğayı kirletmek yerine, yeniden bir ihtiyacı karşılayabilecek bir şeye dönüşebilsin.
"Matematik Dünyası" dergisinde okuduğum bir şeyi de paylaşıp bitireceğim.
Bir okur soru köşesine "neden matematikçiler hep eskimiş gömlekler giyerler?"diye bir soru göndermişti.
Dergi editörü de "henüz bitmemiş bir gömleği neden atsınlar ki?" diye cevap vermişti.
Kimin ne diyeceğine takılmayıp üzerinde yaşadığımız gezegene saygı duyarak yaşayalım.
Ne kadar az satın alıyorsak o kadar olgunuz.
Emek verilerek üretilmiş her şey değerlidir.
***
Doğrusunu isterseniz, ben bu Finlandiya'lı doktorun anlattıklarını ilgi ile okudum.
Kısa bir süre kaldığım Finli'lerin "tevazu"larını hatırladım da, bu kadar mı ekonomik'tiler,doğrusu anımsayamadım.
Ama yaptıkları bu tasarrufların "israf"tan çok daha iyi olduğuna bahse girerim.
