Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren "Arı Zehrinin Toplanmasına İlişkin Yönetmelik", merdiven altı ve bilinçsiz üretimin önüne geçerek tamamen izlenebilir, denetimli ve dünya standartlarında bir üretim modeli başlatıyor. Yeni kurallarla birlikte arı zehri üretimi sıkı şartlara bağlanırken, arıların sağlığı ve yerli arı ırklarının korunması da yasal güvence altına alınıyor.
Yeni yönetmeliğe göre, canı isteyen herkes artık arı zehri toplayamayacak. Üretim yapabilmek için öncelikle Arıcılık Kayıt Sistemi’ne (AKS) kayıtlı olmak, yetkili bir arı zehri işletmesiyle "sözleşmeli üretim" anlaşması imzalamak ve Bakanlık onaylı en az iki günlük uygulamalı eğitimi başarıyla tamamlayarak "Arı Zehri Toplama Sertifikası" almak zorunlu hale getirildi. Sözleşmesi veya sertifikası olmayan arıcıların ürettiği ürünler yasal sayılmayacak.
Arıları Öldüren Cihazlara Yasak, Kovana Süre Sınırı
Düzenleme, üretim esnasında kolonilerin zarar görmesini engellemek adına arı dostu teknolojileri zorunlu kılıyor. Zehir toplama aparatlarının voltaj ve frekans değerleri, arıların doğal yaşam süreçlerini bozmayacak ve ölümlerine neden olmayacak şekilde sınırlandırıldı. Kovan içi hijyeni maksimumda tutmak amacıyla sadece medikal plastikten üretilen filtreli cihazlar kullanılacak. Arıların strese girmemesi için toplama aparatı kovanda en fazla 15-20 dakika tutulabilecek ve aynı kovandan 7 günden daha kısa aralıklarla zehir toplanamayacak.
Şeker Şurubu ve Duman Kullanımı Yasaklandı
Zehrin saf ve katkısız kalması için kurallar en ince ayrıntısına kadar belirlendi. Toplama döneminde kalıntı bırakacak sistemik ilaçların kullanımı yasaklanırken, ilaçlama yapılmışsa üretime başlamadan en az 15 gün önce kesilmesi şartı getirildi. Ayrıca arı zehrine koku ve kimyasal sinmemesi için arıcıların en temel aracı olan "körük" veya duman çıkaran malzemeler toplama esnasında kesinlikle kullanılamayacak. Arıların beslenmesinde şeker şurubu yasaklanırken, sadece polen ikame beslemesine izin verilecek. Kalıntı riskine karşı arılıkların zirai mücadele yapılan tarım alanlarından en az 200 metre uzakta kurulması gerekecek.
Eksi 18 Derecede Soğuk Zincir ve Kişisel Koruma Zorunluluğu
Arı zehrinin solunması veya gözle teması ciddi alerjik şoklara yol açabildiği için, toplayıcıların maske, tıbbi gözlük, cerrahi eldiven, bone ve önlük gibi kişisel koruyucu donanımları kullanması zorunlu kılındı. Arılıkta olası şok reaksiyonlarına karşı acil yardım ilaçları bulundurulacak.
Toplanan ham zehirler, güneş ışığı görmeyen kapalı ortamlarda paslanmaz jiletlerle kazınarak amber renkli, hava ve nem geçirmeyen özel şişelere doldurulacak. Ürünler, tazeliğini ve kalitesini kaybetmemesi için eksi 18 derecede (-18 °C) soğuk zincir koşullarında muhafaza edilecek ve üretilen miktar dönemsel olarak AKS'ye kaydedilecek. Bu yönetmelik kapsamında üretilen ham arı zehirleri kesinlikle gıda sanayiinde kullanılamayacak.
Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından yürütülecek ve saha denetimleriyle sıkı şekilde takip edilecek olan bu yeni dönem, Türkiye'nin zengin arıcılık potansiyelini küresel ilaç ve kozmetik pazarına entegre etmeyi hedeflerken, "Türk Arı Zehri" markasının da dünyadaki güvenilirliğini tescillemiş olacak.
