5ocakgazetesi.com
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Eylül 2026 dönemine ilişkin dış ticaret endekslerini açıkladı. Veriler, ihracat ve ithalatın birim değerlerinde artış yaşandığını, miktar endekslerinde ise farklı yönlerde değişim gerçekleştiğini ortaya koydu.
Eylül ayında ihracat birim değer endeksi, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 7 arttı. Bu dönemde yakıtlar yüzde 59,9 ile en yüksek artışın görüldüğü grup oldu. Ham maddelerde yüzde 12,6, imalat sanayinde yüzde 3,8 artış kaydedilirken gıda, içecek ve tütün grubundaki yükseliş yüzde 0,2 ile sınırlı kaldı.
İhracat miktar endeksi de yıllık bazda yüzde 7,8 yükseldi. Gıda, içecek ve tütün ihracat miktarı yüzde 17,6, yakıt hariç ham maddeler yüzde 11,6, imalat sanayi ürünleri ise yüzde 4,8 arttı. Yakıt ihracat miktarında ise yüzde 18,6 düşüş yaşandı.
İthalatın birim değeri yüzde 12,7 arttı
İthalat birim değer endeksi Eylül ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 12,7 yükseldi. İthalatta da en dikkat çekici artış yakıt grubunda görüldü. Yakıtların birim değeri yüzde 52,4, ham maddelerin birim değeri yüzde 12,4, imalat sanayi ürünlerinin birim değeri yüzde 4,1 arttı.
Gıda, içecek ve tütün grubunda ise ithalat birim değer endeksi yüzde 1,4 geriledi.
İthalat miktar endeksi aynı dönemde yüzde 6,3 azaldı. Gıda, içecek ve tütün ürünlerinin ithalat miktarı yüzde 15 artarken imalat sanayinde yüzde 1,6 yükseliş kaydedildi. Ham madde ithalat miktarı yüzde 1,1, yakıt ithalat miktarı ise yüzde 2,1 azaldı.
Eylül ayında dış ticaret miktar endeksleri yükseldi
Mevsim ve takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre ihracat miktar endeksi ağustos ayında 145,3 seviyesindeyken eylülde yüzde 0,1 artarak 145,5 oldu.
Aynı dönemde ithalat miktar endeksi de ağustostaki 111,7 seviyesinden yüzde 1,6 yükselerek 113,5'e çıktı.
Takvim etkilerinden arındırılmış verilere göre ise yıllık bazda ihracat miktar endeksi yüzde 7,8 artarken ithalat miktar endeksi yüzde 6,3 azaldı.
Dış ticaret haddi 88,0 seviyesine geriledi
Eylül 2026 verilerinde öne çıkan bir diğer gelişme dış ticaret haddindeki düşüş oldu.
İhracat birim değer endeksinin ithalat birim değer endeksine bölünmesiyle hesaplanan dış ticaret haddi, geçen yılın eylül ayında 92,7 seviyesindeydi. Bu yılın aynı ayında 4,7 puan gerileyerek 88,0 olarak gerçekleşti.
Dış ticaret haddinin düşmesi, ihracat birim değerlerinin ithalat birim değerlerine oranının gerilediğini gösteriyor. Böylece Eylül 2026 verileri, ihracat miktarında artış yaşanmasına rağmen ithalat birim değerlerindeki yükselişin dış ticaret haddini aşağı çektiğini ortaya koydu.
