Çalışma hayatı uzmanı Özgür Erdursun’un uyarılarına göre, bir iş yerine hiç gitmeden, orada bir görev tanımı bulunmadan sigortalı gösterilmek, sadece o günlerin silinmesiyle sonuçlanmıyor; aynı zamanda nitelikli dolandırıcılık suçlamalarına kadar uzanan hukuki bir süreci tetikleyebiliyor.
"GÜNLERİM SİSTEMDE VAR" DİYENLER DİKKAT!
Pek çok çalışan, e-Devlet dökümünde primlerini gördüğü sürece kendisini güvende hissediyor. Oysa denetim birimleri, bir şirketin vergi kayıtları ile sigortalı bildirimlerini karşılaştırdığında veya bir ihbar geldiğinde geçmişe dönük 10-20 yıllık kayıtları bile inceleyebiliyor. Eğer şirket hayali bir adresteyse veya personeline banka üzerinden maaş ödemesi yapmıyorsa, o iş yerinden yapılan tüm bildirimler "şüpheli" kategorisine alınıyor. İnceleme sonunda fiili bir çalışma izine rastlanmazsa, dökümdeki o parlak günler bir gecede siliniyor. Bu durum özellikle emekliliği yaklaşanlar için büyük bir mağduriyet yaratırken, kuruma olan güveni de sarsıyor.
EMEKLİLİK İPTALİNDE GERÇEK SORUMLU: SİGORTALILIK SÜRESİ
Kamuoyunda "emekliliğin iptal edilmesi" olarak bilinen durum, aslında bir zincirleme reaksiyonun sonucu. SGK teknik olarak direkt emekliliği iptal etmiyor; önce emekliliğe temel teşkil eden prim günlerini geçersiz sayıyor. Prim günleri yetersiz kalan kişinin emeklilik hakkı otomatik olarak ortadan kalktığı için de maaş ödemeleri durduruluyor. Bu aşamadan sonra devlet, haksız yere ödenen her kuruşun peşine düşüyor. İşsizlik maaşından çocukların sağlık giderlerine kadar, haksız sigortalılık süresince devletin cebinden çıkan tüm paralar faizle geri isteniyor. Bu ağır faturadan kurtulmanın tek yolu ise, mahkemede o iş yerinde gerçekten çalıştığınızı somut delillerle ispat edebilmek.
İSPAT YÜKÜ VATANDAŞTA: MAAŞINIZI BANKADAN ALDINIZ MI?
Eğer SGK tarafından sigortalılığınız iptal edildiyse ve siz gerçekten o iş yerinde ter döktüğünüze inanıyorsanız, hukuk yolu her zaman açık. Ancak mahkeme aşamasında "Ben oradaydım" demek yeterli olmuyor. Yargıtay kriterlerine göre; banka üzerinden yapılan düzenli maaş ödemeleri, iş yeri yazışmaları, puantaj kayıtları ve en önemlisi tarafsız tanıkların beyanları ispat için zorunlu kılınıyor. Özellikle elden maaş alan veya hiçbir mesai kaydı bulunmayan "hatır sigortalıları" için bu süreci kazanmak neredeyse imkansız. Uzmanlar, vatandaşları aracı kurumlar üzerinden sigorta yaptırmamaları ve mutlaka gerçek bir iş akdi ile çalışmaları konusunda uyarıyor.
