Akaryakıttan mutfak tüpüne, elektrikten temel gıda maddelerine kadar peş peşe gelen zamlar, dar gelirli vatandaşın mutfak harcamalarını bir yaşam mücadelesine dönüştürdü.
TÜİK AÇIKLADI; YILLIK ENFLASYON %30 EŞİĞİNDE
TÜİK’in açıkladığı Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) verilerine göre, yıllık tüketici enflasyonu %29,73 seviyesinde seyrederken, mutfak harcamalarının belkemiğini oluşturan gıda ve alkolsüz içecekler grubundaki yıllık artış %27,62 olarak kayıtlara geçti.
Resmi rakamlardaki ortalama artış tablosu böyleyken, endeks içinde en yüksek paya sahip kalemlerin başında gelen ulaştırma (%5,96 katkı) ve konut/enerji (%4,84 katkı) grupları, gıdadaki fiyat baskısını katlayan ana faktörler olarak öne çıkıyor. Mutfaktaki tencere yalnızca gıda hammaddesinin fiyatıyla değil, o ürünü tarladan tezgâha getiren ve ocakta pişiren enerjinin yüküyle doluyor.
12 KİLOLUK TÜP 1.680 TL
Doğalgaz altyapısının bulunmadığı milyonlarca hanede ve kırsalda mutfağın ana enerji kaynağı olan mutfak tüpü, son zam dalgasından en ağır darbeyi alan kalem oldu.
Peş Peşe ÖTV ve LPG Artışları yaşanırken Ekim ayında benzine 4,15 TL, motorine 3,60 TL ve LPG'ye 1,45 TL olarak yansıyan ÖTV düzenlemesinin hemen ardından otogaza yapılan 4,63 TL'lik ilave zam, tüp fiyatlarını adeta uçurdu.
3 Günde 130 TL gelen zaman vatandaşın cebine ateş düşürürken Eylül ayında bin 550 TL seviyesinde olan 12 kilogramlık ev tüpü, ekim ayı başında gelen peş peşe artışlarla 1.680 TL’ye dayandı. Bu yılın başında bin 175 TL seviyelerinden satılan ev tüpü, 9 ayda 6'dan fazla zam görerek rekor kırdı.
Piknik Tüpü de zamlardan nasibini aldı. Dar gelirlinin ve öğrencinin sığınağı olan 2 kilogramlık piknik tüpünün fiyatı ise 375 TL seviyesine tırmandı. Sektör temsilcileri, girdi maliyetleri nedeniyle 12 kg'lık ev tüpünün yılsonuna doğru 2.000 TL eşiğini zorlayabileceğine dikkat çekiyor.
AYÇİÇEK YAĞI, UN VE SÜTTE RAFLAR YANIYOR
İşlenmemiş gıda ürünlerinde mevsimsel dalgalanmalar yaşansa da, ekmekten (katkısız, taş fırın-ekşi mayalı) peynire, ayçiçek yağından bakliyata kadar temel gıda maddelerindeki fiyat artışı, dar gelirli hanelerin harcama kompozisyonunu değiştiriyor.
Mutfakta en çok tüketilen unlu mamuller, sıvı yağlar ve şarküteri ürünleri enerji, ambalaj ve lojistik maliyetlerindeki birikimli artışlar nedeniyle her ay etiket yenilemek zorunda kalıyor. TÜİK'in resmi endeksindeki yıllık gıda artışı %27,62 görünse de, hane halkının en çok tükettiği temel gıda ürünlerinde hissettikleri zam oranları bu rakamın çok daha üzerinde algılanıyor.
PAZAR FİLESİ BOŞALIRKEN, MUTFAK GİDERİ KATLANIYOR
Mutfak masrafı artık sadece "ne yediğimizle" değil, "nasıl pişirdiğimizle" de ölçülüyor. Bir ailenin sadece yemeği pişirmek için harcadığı tüp ve elektrik maliyeti, tencereye giren malzemenin tutarıyla yarışır hale geldi. Akaryakıta yapılan her kuruş zam, birkaç gün içerisinde market etiketine yansırken tüpteki her artış, dar gelirlinin ocağındaki ateşi biraz daha kısmasına neden oluyor. Son akaryakıt zammı Adana kent içi ulaşımda rekor sayılacak zam ile karşılık görmüştü. Mutfakta aşın değil, derdin kaynadığı bu dönemde, dar gelirli için enflasyon sadece istatistiki bir veri değil, doğrudan doğruya yaşamsal bir fatura olarak karşıya çıkıyor.
