4c sigortası, eski adıyla Emekli Sandığı, şu anda SGK bünyesine bağlı olarak faaliyet gösteren bir sistemdir. 5510 sayılı kanuna göre, hizmet akdi ile çalışanlar, mahalle ve köy muhtarları, serbest meslek sahipleri, gelir vergisinden muaf olan esnaf ve sanatkarlar, tarım işçileri, anonim şirket ortakları, komandit şirket ortakları, şirket ve donatma şirketi ortakları ve devlet memurları 4c kapsamına girmektedir. Ayrıca belirli bir adet ve ücret sınırında 1 yıldan az süreli veya mevsimlik olarak sözleşmeli çalışanlar da bu kapsamda değerlendirilmektedir. E-devlet üzerinden hizmet döküm belgesi ile 4c sistemine kayıtlı olanlar, prim ödemeleri, sigortanın başlama tarihi ve toplam gün sayısı gibi detayları görebilirler.
4a, 4b ve 4c sigorta sistemleri, çalışanların hem mevcut hem de gelecekteki güvencelerini sağlamayı amaçlamaktadır. Bu sistemlere kayıtlı olan her birey, belirlenen şartları karşılayarak emeklilik hakkı elde eder ve emeklilik sürecinde de güvence altında kalır.
4C Emekli Olma Şartları
4C statüsünde çalışan bir birey, sigorta primlerini 4/C kapsamında ödemeye devam ettiği takdirde, emeklilik için 9000 gün prim ödeme ve 60 yaş şartlarına tabi olacaktır.
4C Emeklilik Hesaplaması Nasıl Yapılır?
4/C emeklilik hesaplamasını Sosyal Güvenlik Kurumu işbirliği ile e-Devlet Kapısı altyapısı üzerinden sorgulayabilirsiniz. Hesaplamayı tamamlamanız için istenilen bilgileri doldurmanız gerekmektedir.
Sorgulama yapmak için öncelikle T.C kimlik numaranız ve e-Devlet şifreniz ile sisteme giriş yapmalı, ardından sistemin sizden istediği bilgileri doğru şekilde yazmalısınız. Tüm bu aşamaları eksiksiz şekilde geçtiğiniz takdirde, emeklilik hakkını elde etmeniz için gereken koşulların neler olduğu karşınıza çıkacak.
4C Kadrosunda Çalışan İşçilerin Hakları Nelerdir?
· Çalıştıkları işin sonunda tazminatlarını alabilirler.
· Çalıştıkları süre zarfında her ay için 2 gün hastalık izni hakkına sahiptirler; doğum ve ölüm izinleri de aynı kurallara tabidir.
· İşte unvan yükselme hakları bulunmamaktadır.
· İş sözleşmeleri feshedilebilir ve işten çıkarılma gibi durumlarla karşılaşabilirler.
· Yeni düzenlenen taşeron ve kadro yasası ile 4B statüsüne geçme şansları vardır.
· Bu sistemde çalışacak kişilerin eğitim durumları değil, ihtiyaçlar doğrultusunda işe alınmaktadır.
· Ek ödeme hakları bulunmamaktadır; mali haklar ise Bilir Kişi Daire Başkanlığı tarafından belirlenir.
· Tayin ve atama hakları bulunmamaktadır.
· Bağlı bulundukları 4C sisteminden emekli olabilirler.
4C Hizmet Dökümü Nasıl Alınır?
4C sınıfında çalışan biriyseniz hizmet döküm belgeleri ve çalışma detaylarını e-Devlet platformu üzerinden ya da www.türkiye.gov.tr adresi üzerinden sorgulayabilirsiniz.
