Emekli olduktan sonra maaşın kesilmesi birçok kişi için sürpriz olsa da, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) denetimleri sonucunda bu durumla karşılaşmak mümkün. Özellikle emeklilik şartlarının sonradan eksik olduğunun anlaşılması halinde, maaş bağlanmış olsa bile iptal edilebiliyor.
SGK uzmanı İsa Karakaş köşe yazısına göre, normal şartlarda bir kişi emeklilik dilekçesi verdiğinde; SSK (4/1-a), Bağ-Kur (4/1-b) ya da Emekli Sandığı (4/1-c) kapsamında gerekli tüm koşulları sağladığı kabul edilerek aylık bağlanıyor. Ancak daha sonra yapılan incelemelerde hizmet süresi ya da yaş şartında eksiklik olduğu tespit edilirse, SGK ödenen maaşı “yersiz ödeme” sayıyor. Bu durumda aylık kesiliyor ve yapılan ödemeler faiziyle birlikte geri isteniyor.
Kamu görevlileri açısından süreç biraz daha farklı ilerliyor. Emekli Sandığı kapsamındaki kişilerin emekliliği iptal edilirken, bu kişiler yeniden görevlerine dönebiliyor. Böylece mağduriyetin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Maaşı kesilenler için ise yeniden emeklilik yolu tamamen kapanmış değil. Eğer kişi, eksik olan prim gününü ya da yaş şartını sonradan tamamlarsa tekrar maaş bağlanabiliyor. Fakat burada en önemli adım, yeniden başvuru yapılması. Şartlar tamamlandıktan sonra verilecek yeni dilekçe olmadan maaş yeniden başlatılmıyor. Ödemeler de bu başvuruyu takip eden ay itibarıyla yapılıyor.
Bazı durumlarda ise hata vatandaşın değil, doğrudan kurumun işlemlerinden kaynaklanabiliyor. Örneğin kişinin farklı bir statüden emekli edilmesi halinde, yanlışlık düzeltiliyor ve doğru statü üzerinden maaş yeniden hesaplanıyor. Bu tür durumlarda çoğunlukla yeni bir dilekçe şartı aranmayabiliyor.
Öte yandan emeklilik sonrasında ortaya çıkan prim borçları, maaşın tamamen kesilmesine neden olmuyor. Eğer borç emeklilik hakkını ortadan kaldırmıyorsa, SGK bu alacakları maaşın üçte biri oranında kesinti yaparak tahsil ediyor.
Anayasa Mahkemesi’nin 2021 yılında verdiği karar doğrultusunda SGK, kendi hatalarından kaynaklanan durumlarda vatandaşın mağdur edilmemesini esas alıyor. Buna rağmen uzmanlar, emeklilik başvurusu yapmadan önce hizmet dökümü ve yaş şartlarının dikkatlice kontrol edilmesi gerektiğini vurguluyor. Bu sayede ileride yaşanabilecek maaş kesintisi ve borç risklerinin önüne geçilebileceği belirtiliyor.
