Analize göre, deprem bölgesinde tamamlanan konut sayısının artmasıyla 2025 yılında kira artış hızı yavaşladı. Deprem nedeniyle göç alan illerde de 2026 yılında kira enflasyonunda düşüş yönünde ayrışma gözlendi.
Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası (TCMB), deprem sonrası konut arzındaki değişim ile bölgesel kira enflasyonu arasındaki ilişkiye yönelik bir analiz yayımladı. Analizde, 6 Şubat 2023 depremlerinin ardından konut stokunda yaşanan kaybın hem deprem bölgesinde hem de göç alan diğer illerde kiraları artırdığı, yeniden imar çalışmalarıyla konut arzının yükselmesinin ise kira artış hızını yavaşlatmaya başladığı belirtildi.
TCMB analizinde, dezenflasyon sürecinde kira kaleminin fiyat artışlarının yavaşlamasına karşı en dirençli alanlardan biri olduğuna dikkat çekildi. Deprem sonrasında konut stokunun azalması ve bölgeden diğer illere yaşanan göçün kiralık konut talebini artırarak bölgesel kira fiyatları üzerinde baskı oluşturduğu ifade edildi.
Deprem sonrası kiralar hızla yükseldi
Analize göre, 6 Şubat depremlerinin ardından deprem bölgesindeki konut stokunda önemli kayıplar yaşandı. Konut arzındaki azalma, bölgedeki kiraların kısa sürede yükselmesine neden oldu. Depremin kira piyasasına etkisi ise yalnızca afet bölgesiyle sınırlı kalmadı.
Deprem sonrasında yaşanan göç hareketleri, çevre iller başta olmak üzere göç alan kentlerde kiralık konut talebini artırdı. Akgündüz ve Kayrıcı tarafından 2026 yılında yapılan araştırmada, deprem bölgesine coğrafi olarak yakın olan veya geçmişte güçlü göç ilişkileri bulunan illerde kira artışlarının daha belirgin olduğu ortaya konuldu.
TOKİ'nin konut üretimi 434 bine ulaştı
Deprem sonrasında ortaya çıkan konut ihtiyacının karşılanması amacıyla kamu öncülüğünde kapsamlı bir yeniden inşa süreci başlatıldı. Toplu Konut İdaresi Başkanlığı (TOKİ) tarafından tamamlanan deprem konutlarının sayısı 2025 yılının başında 201 bine ulaşırken, yıl sonunda yaklaşık 434 bine yükseldi.
TOKİ'nin deprem öncesindeki üç yılda yaklaşık 213 bin konut ürettiği dikkate alındığında, deprem bölgesinde gerçekleştirilen konut üretiminin büyüklüğü daha net ortaya çıktı.
Konut arzındaki artış, yapı kullanım izinlerine de yansıdı. Deprem bölgesinin Türkiye genelindeki yapı kullanım izinlerinden aldığı pay, deprem öncesinde ortalama yüzde 12 seviyesindeyken 2025 yılında yüzde 20'nin üzerine çıktı.
Deprem bölgesinde kira artış hızı yavaşladı
TCMB analizinde, deprem bölgesindeki iller, deprem nedeniyle kira fiyatlarının belirgin biçimde etkilendiği iller ve diğer iller karşılaştırıldı.
Çevrim içi kiralık konut ilan fiyatları üzerinden yapılan incelemeye göre, deprem bölgesindeki kira enflasyonu 2023 ve 2024 yıllarında diğer illere kıyasla daha yüksek seyretti. Ancak konut teslimlerinin hız kazandığı 2025 yılında bu bölgede kira artış hızında belirgin bir yavaşlama yaşandı.
Analizde, konut arzındaki kayıpla birlikte hızlanan kira artışlarının, yeni konutların devreye girmesiyle birlikte ivme kaybettiği değerlendirildi.
Göç alan illerde de kira enflasyonu geriledi
Analizin dikkat çeken sonuçlarından biri de deprem bölgesi dışında kalan ve deprem nedeniyle göç alan illerde yaşandı.
Depremden dolaylı etkilenen illerde kira enflasyonu, 2024 ve 2025 yıllarında diğer illere yakın seyretti. Ancak 2026 yılında bu illerde kira enflasyonunun diğer bölgelere göre belirgin biçimde daha düşük gerçekleştiği görüldü.
TCMB, bu gelişmeyi deprem bölgesinde konut arzının toparlanmasıyla birlikte geri göç hareketlerinin başlamış olabileceği ihtimaliyle ilişkilendirdi. Yeni konutların teslim edilmesiyle depremzedelerin memleketlerine dönüşlerinin zaman içinde artmasının, daha önce göç alan illerde kiralık konut talebini azaltabileceği belirtildi.
Hanehalklarının konut tesliminden hemen sonra geri dönmemesi, ailevi tercihler ve çeşitli koşullar nedeniyle bu etkinin gecikmeli olarak ortaya çıkabileceği de analizde vurgulandı.
Kira artışlarında yavaşlama devam edebilir
TCMB analizinde, önümüzdeki dönemde kira fiyatlarını etkileyebilecek gelişmeler arasında inşaat sektöründeki kapasite değişimine de dikkat çekildi.
Deprem konutlarının büyük ölçüde tamamlanmasıyla birlikte inşaat sektörü istihdamının deprem bölgesinde gerilediği, deprem bölgesi dışındaki illerde ise hızlı artış gösterdiği belirtildi.
İnşaat kapasitesinin deprem bölgesi dışındaki kentlere yönelmeye başlamasının, konut arzındaki artışın daha geniş bir coğrafyaya yayılmasını sağlayabileceği değerlendirildi.
Analizin sonuç bölümünde, deprem sonrası konut stokunda yaşanan kaybın hem afet bölgesinde hem de göç alan illerde kira enflasyonunu artırdığı, yeniden imar çalışmalarıyla konut arzının güçlenmesinin ise kira artışlarını yavaşlattığı ifade edildi.
TCMB'ye göre, deprem bölgesindeki konut arzının artması ve geri göç sürecinin devam etmesi, önümüzdeki dönemde hem deprem bölgesinde hem de depremden dolaylı etkilenen illerde kira enflasyonundaki yavaşlamayı destekleyebilecek unsurlar arasında yer alıyor.
