5ocakgazetesi.com
Bir zamanlar ulu çınarların, geniş çim alanların ve toprağın hakim olduğu park kültürü, yerini adım başı kilit parke taşlarına, devasa beton yürüyüş yollarına ve kauçuk zeminlere bıraktı. Bu durum sadece estetik bir sorun değil, kentin mikroklimasını doğrudan bozan bilimsel bir tehdit.
1. SERT ZEMİN İSTİLASI VE HAPSOLAN SICAKLIK
Toprak, güneş ışınlarını emerek ısıyı dengelerken; beton, asfalt ve taş yüzeyler bu ısıyı bünyesine hapseder ve gece boyunca dışarı yayar.
-
Uzman Tespiti: Kentsel iklim analistlerine göre; Seyhan ve Çukurova ekseninde yeni yapılan mahalle parklarının yüzölçümünün büyük bir kısmı yürüyüş yolları, amfiler ve sert zeminlerle kaplanıyor. Toprağın havayla temasının kesildiği bu alanlar, gün boyu Adana'nın o meşhur sarı sıcağını sünger gibi emiyor. Güneş battığında ise bu zeminler adeta birer radyatör gibi çalışarak hapsolmuş ısıyı atmosfere geri salıyor. Bu da o parkın içinde ve çevresindeki binalarda gece sıcaklığının (hissedilen bunaltının) en az 2-3 derece daha yüksek seyretmesine neden oluyor.
2. GÖLGE YAPMAYAN 'VİTRİN' AĞAÇLARI
Adana gibi bir coğrafyada peyzajın birincil amacı estetik değil, "gölge" yaratmak olmak zorundadır. Ancak son yıllardaki peyzaj tercihleri bu gerçeği tamamen yok sayıyor.
-
Uzman Tespiti: Bağımsız peyzaj mimarları ve orman mühendisleri, yeni parklarda ulu ağaçlar (çınar, okaliptüs, geniş yapraklı çam türleri) yerine bakımı daha kolay olan bodur süs bitkilerinin, palmiyelerin ve ince yapraklı ithal ağaçların tercih edildiğini belirtiyor. Yeterli taç (tepe) genişliğine ulaşamayan bu ağaçlar, Adana güneşine karşı hiçbir gölge koridoru oluşturamıyor. Vatandaş, parkın ortasında güneşin altında kavrulmaya mahkum ediliyor.
3. SUYUN EKSİKLİĞİ VE KURUYAN EKOSİSTEM
Yapay süs havuzlarının maliyet nedeniyle devre dışı bırakılması veya suyun hareketliliğinin sağlanamaması, ortamdaki nem dengesini bozuyor.
-
Uzman Tespiti: Şehir plancıları, doğal serinletme sağlayan su ögelerinin eksikliğinin parklardaki havayı daha da kuruttuğunu saptıyor. Doğal drenaj alanları kalmadığı için, yağmur suları toprağa süzülmek yerine beton kanallarla kanalizasyona karışıyor. Böylece bitkilerin ve toprağın doğal serinleme döngüsü tamamen kırılıyor.
VİZYON DEĞİŞMEZSE 'BETON PARKLAR' BOŞ KALACAK
Adana'nın coğrafi gerçekliği, Avrupa tarzı bol taşlı, az ağaçlı "meydan park" konseptini kaldırmaz. Kentsel tasarım uzmanları, Adana'daki yeşil alan planlamasının acilen fabrika ayarlarına dönmesi gerektiğini, toprağın artırılıp betonun minimize edilmesinin bir zorunluluk olduğunu vurguluyor.
Eğer ağustos ayında nefes alacak gerçek bir gölge yaratılmazsa, milyonlarca lira harcanarak yapılan o "modern" görünümlü beton parklar, yaz boyunca kimsenin adım atamayacağı birer açık hava fırını olarak kalmaya devam edecek.
