İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununda değişiklik yapılmasını öngören yasa teklifiyle, kavurucu sıcaklarda görev yapan işçilerin yaşam, sağlık ve çalışma haklarının anayasal güvence altına alınması hedefleniyor.
"Emekçilerimiz Yeterli Koruyucu Önlemlerden Yoksun"
Meclis Başkanlığı'na sunduğu yasa teklifinin gerekçelerini ve ayrıntılarını kamuoyuyla paylaşan Milletvekili Ayhan Barut, küresel iklim krizinin artık yalnızca çevresel bir sorun olmaktan çıktığının altını çizdi. Bu krizin çalışma yaşamını, halk sağlığını, gıda güvenliğini ve ekonomik hayatı doğrudan etkileyen çok boyutlu bir yapıya dönüştüğünü vurgulayan Barut, şu ifadelere yer verdi:
"Artan sıcaklıklar, uzun süren sıcak hava dalgaları ve aşırı hava olayları özellikle açık alanda çalışan emekçiler açısından ciddi sağlık ve yaşam riskleri doğurmaktadır. Buna rağmen emekçilerin önemli bir bölümü yeterli koruyucu önlemlerden, düzenli sağlık hizmetlerinden ve etkin iş sağlığı ve güvenliği uygulamalarından yararlanamamaktadır. Özellikle açık alanlarda çalışan emekçilerimiz için, Anayasal güvence altındaki yaşam hakkı, çalışma hakkı, sağlıklı ve güvenli çalışma ortamı ile sağlık hakkının etkin biçimde korunmasını istiyoruz."
İş Sağlığı ve Güvenliğini Tehdit Eden 'Sıcaklık' Boşluğu
İklim krizinin etkisiyle artan sıcak hava dalgalarının emekçiler açısından hayati bir iş sağlığı ve güvenliği sorununa dönüştüğünü aktaran Barut; tarım işçileri başta olmak üzere inşaat, ormancılık ve belediye hizmetleri gibi sektörlerde çalışanların yüksek risk altında olduğuna dikkat çekti. Emekçilerin yüksek sıcaklık nedeniyle sıcak çarpması, böbrek hastalıkları, kalp-damar rahatsızlıkları, iş kazaları ve ölüm tehlikesiyle karşı karşıya kaldığını hatırlatan Barut, mevcut mevzuattaki boşlukları şöyle özetledi:
"Mevcut 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, işverenlere genel yükümlülükler getirmekle birlikte aşırı sıcaklar ve iklim değişikliğinin çalışma yaşamına etkilerine ilişkin açık hükümler içermemektedir. Bu durum uygulamada önemli belirsizliklere yol açmakta, çalışanların korunmasını büyük ölçüde işverenin takdirine bırakmaktadır. Yasa teklifimiz ile iklim krizinin çalışma yaşamına etkilerinin mevzuatta açık biçimde tanımlanması, açık alanda çalışanların aşırı sıcaklardan korunmasına yönelik asgari yükümlülüklerin belirlenmesi, çalışma sürelerinin bilimsel esaslara göre düzenlenmesi ve ayrıntılı uygulama esaslarının hazırlanması amaçlanmaktadır. Anayasa ile güvence altına alınan yaşam hakkı ile çalışma hakkı, sağlıklı ve güvenli çalışma ortamı ile sağlık hakkının etkin biçimde korunmasını hedefliyoruz."
TBMM'ye Sunulan Kanun Teklifinin Tam Metni
Milletvekili Ayhan Barut tarafından hazırlanan ve çalışma hayatında devrim niteliğinde yenilikler öngören "İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Teklifi"nin eksiksiz maddeleri ise şu şekilde sıralandı:
MADDE 1- 22/5/2003 tarihli ve 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanununun 11 inci maddesinin başlığı "Acil durum planları, yangınla mücadele, ilk yardım ve iklim değişikliğine yönelik tedbirler" şeklinde değiştirilmiş ve birinci fıkrasına aşağıdaki bent eklenmiştir. "d) Çalışanların aşırı sıcak, sıcak hava dalgası ve diğer iklim kaynaklı fiziksel risklerden korunmasını sağlamak; risk değerlendirmesini bu hususları kapsayacak şekilde güncellemek, yeterli miktarda temiz içme suyu sağlamak, gölgelik veya serin dinlenme alanları oluşturmak, çalışma ve dinlenme sürelerini iklim koşullarına uygun şekilde düzenlemek ve gerekli koruyucu tedbirleri almak."
MADDE 2- 6331 sayılı Kanunun 30 uncu maddesine aşağıdaki fıkra eklenmiştir. "(4) Açık alanda yürütülen işlerde hava sıcaklığı, hissedilen sıcaklık ve diğer iklim koşullarına bağlı olarak çalışma sürelerinin düzenlenmesi, çalışmanın durdurulması veya sınırlandırılması, dinlenme süreleri, koruyucu önlemler ile uygulanacak usul ve esaslar; Sağlık Bakanlığının, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının, Tarım ve Orman Bakanlığının, ilgili meslek kuruluşlarının, işçi ve işveren konfederasyonlarının görüşü alınarak Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle belirlenir."
MADDE 3- 6331 sayılı Kanuna aşağıdaki ek madde eklenmiştir. "Ek Madde 1- Tarım, orman, inşaat, belediye hizmetleri ve benzeri işlerde meteorolojik veriler doğrultusunda çalışanların yaşam ve sağlığını tehdit edecek düzeyde sıcaklık oluşması halinde işveren; a) Çalışma saatlerini günün serin saatlerine göre yeniden düzenlemek, b) Riskli saatlerde çalışmayı durdurmak veya sınırlandırmak, c) Yeterli temiz içme suyu, gölgelik dinlenme alanı ve ilk yardım imkânı sağlamak, ç) Isı stresine ilişkin eğitim vermek, d) Risk grubunda bulunan çalışanlar bakımından ilave koruyucu tedbirleri almak, zorundadır. Bu maddenin uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar yönetmelikle düzenlenir."
MADDE 4- Bu Kanun yayımı tarihinde yürürlüğe girer.
MADDE 5- Bu Kanun hükümlerini Cumhurbaşkanı yürütür.
