5ocakgazetesi.com
Bölgede yaşanan sismik hareketlilik ve geçmiş depremlerin bıraktığı yapısal yorgunluk, Adana'da kentsel dönüşüm sürecini hızlandırmayı zorunlu kılıyor. Şehir plancıları ve yapı denetim uzmanlarının saha gözlemleri, kentte acil müdahale edilmesi gereken üç temel yapı tipini netleştirdi.
Özellikle eski yerleşim yerlerinde yoğunlaşan ve güncel inşaat yönetmeliklerinin gerisinde kalan binalar, potansiyel risk haritasının merkezinde yer alıyor. Uzmanların analizlerine göre, Adana'da ada veya parsel bazında acilen dönüştürülmesi gereken yapılar şu şekilde sıralanıyor:
1. 1998 CEYHAN DEPREMİ ÖNCESİ İNŞA EDİLENLER
Adana'nın yapı stokundaki en kırılgan grubu, 1998 Ceyhan ve 1999 Marmara depremlerinden önceki yönetmeliklere göre inşa edilmiş eski binalar oluşturuyor.
-
Risk Faktörü: Bu yapılar, düşük nervürsüz demir kullanımı ve düşük dayanımlı beton (elle döküm veya deniz kumu kullanımı) özellikleri nedeniyle güncel sismik standartları karşılamaktan oldukça uzak.
-
Odak Bölgeler: Özellikle Seyhan'ın köklü mahalleleri (Sümer, 2000 Evler gibi eski kooperatif siteleri) ve Çukurova'nın ilk yerleşim alanlarındaki çok katlı eski binalar bu kategoride başı çekiyor.
2. "YUMUŞAK KAT" VE TİCARİ ALAN RİSKİ TAŞIYANLAR
Zemin katları dükkan, oto galeri veya zincir market olarak kullanılan binalar, yapısal bütünlük açısından uzmanların kırmızı listesinde yer alıyor.
-
Risk Faktörü: Alt katlarda vitrin alanı yaratmak amacıyla duvarların örülmemesi, üst katlara kıyasla zemin katı daha esnek ve zayıf hale getiriyor (yumuşak kat etkisi). Ayrıca geçmiş yıllarda bilinçsizce yapılmış olası kolon kesme veya taşıyıcı sisteme müdahale ihtimalleri bu binaları son derece riskli kılıyor.
-
Odak Bölgeler: Şehrin ticari hareketliliğinin yüksek olduğu ana bulvarlar (Kenan Evren, Turgut Özal, Baraj Yolu) üzerindeki bitişik nizam veya ayrık nizam eski yapılar.
3. MÜHENDİSLİK HİZMETİ ALMAMIŞ "KAÇAK" YAPILAR
Çarpık kentleşmenin bir sonucu olarak ortaya çıkan ve herhangi bir mühendislik hesaplaması yapılmadan inşa edilen ruhsatsız yapılar bir diğer büyük tehdidi oluşturuyor.
-
Risk Faktörü: Zemin etüdü yapılmadan, taşıma kapasitesi hesaplanmadan ve yetersiz donatıyla inşa edilen bu yığma veya plansız betonarme binalar, sarsıntılara karşı en savunmasız yapıları temsil ediyor.
-
Odak Bölgeler: Yüreğir'in Seyhan Nehri'ne kıyısı olan eski mahalleleri (Sinanpaşa, Şehit Erkut Akbay, Kışla) ile Seyhan'ın güney aksında kümelenen plansız yerleşim alanları.
"LOKAL MAKYAJ DEĞİL, ADA BAZLI DÖNÜŞÜM"
Uzmanların ortak uyarısı, sadece tekil binaların yıkılıp yeniden yapılmasının altyapı ve otopark sorunlarını çözmeyeceği yönünde. Gerçek bir güvenli şehir inşası için, riskli mahallelerin "ada bazlı" olarak, sosyal donatıları ve geniş yollarıyla birlikte sıfırdan planlanarak dönüştürülmesi gerektiği vurgulanıyor.