5ocakgazetesi.com
Aktaş, kentin uzun vadeli ekonomik sürdürülebilirliğini tehdit eden yapısal sorunları masaya yatırırken, çözüm için kısa, orta ve uzun vadeli bütüncül bir yol haritası sundu.
Kayıt Dışı İstihdam ve Beyin Göçü Tehlikesi
Adana'daki işgücü piyasasının mevcut durumunu değerlendiren Aktaş, kentte genç işsizlik oranlarının son derece yüksek olduğuna dikkat çekti. İşgücünün önemli bir bölümünün mevsimlik tarım işçiliğine dayalı, geçici ve güvencesiz istihdam biçimlerinde yoğunlaştığını belirten Aktaş, krizin boyutlarını şu tespitlerle ortaya koydu:
-
Ekonomik Kırılganlık: Yüksek kayıt dışı çalışma oranları, işgücü piyasasındaki düzenliliği bozarken çalışanların ekonomik güvenliğini ciddi şekilde sınırlıyor. Düşük ücretler ile yüksek yaşam maliyeti arasındaki makas, özellikle genç ve düşük gelirli hane halklarının ekonomik kırılganlığını artırarak sosyal eşitsizlikleri derinleştiriyor.
-
Göçün Yarattığı Baskı: Kentteki aşırı iç göç ve düzensiz göç hareketleri, yerli halkın iş bulmasını giderek zorlaştırıyor. Mevcut işgücü piyasasında artan rekabet, nitelikli insan kaynağının (beyin göçü) il dışına kaçmasına yol açıyor.
-
Kısır Döngü: İşgücünün kalıcı, güvenli ve nitelikli istihdam olanakları ile desteklenmemesi; kentte sosyo-ekonomik kırılganlık, genç işsizliği ve yetenek göçü arasında kırılamayan bir kısır döngü oluşturuyor.
Sorunun Kaynağı: Yapısal ve Çok Boyutlu Nedenler
Uzman Fatih Aktaş, Adana'daki işsizlik ve ekonomik kırılganlığın yüzeysel değil, tamamen yapısal nedenlere dayandığını belirterek sorunun temel kaynaklarını şu şekilde sıraladı:
-
Sanayide Dönüşüm Eksikliği: Katma değerli üretime geçilememesi, yüksek nitelikli iş alanlarının kısıtlı kalmasına ve mevcut işgücünün verimli kullanılamamasına yol açıyor.
-
Tarımsal Teknolojide Yetersizlik: Tarımsal üretimde teknolojik entegrasyonun sınırlı kalması, verimliliği düşürürken mevsimlik tarım istihdamına olan bağımlılığı artırıyor.
-
Eğitim-İstihdam Uyumsuzluğu: Mesleki eğitim programları ile piyasanın gerçek ihtiyaçları arasındaki kopukluk, işgücünün fırsatlara uygun becerilerle donatılmasını engelliyor.
-
Göç Dalgası: İç göç ve düzensiz göç akışı, işgücü arzını aniden artırarak mevcut kısıtlı iş olanakları üzerindeki baskıyı dayanılmaz boyutlara taşıyor.
-
KOBİ'lerin Finansman Çıkmazı: Küçük ve orta ölçekli işletmelerin (KOBİ) finansmana erişimde yaşadığı zorluklar, yatırım ve istihdam kapasitesini daraltarak ekonomik kırılganlığın sürmesine zemin hazırlıyor.
Krizden Çıkış İçin 3 Aşamalı Stratejik Çözüm Planı
Sorunun çözümüne yönelik adımların bütüncül bir perspektifle ele alınması gerektiğini vurgulayan Aktaş, Adana’da ekonomik, sosyal ve mekânsal sürdürülebilirliğin sağlanması için uygulanması gereken stratejileri üç vadeye ayırdı:
1. Kısa Vadeli Acil Müdahaleler: Yerel istihdam ofislerinin saha bazlı eşleştirme çalışmaları yürütmesi şarttır. Meslek edindirme programları yaygınlaştırılmalı; özellikle gençler ve düşük gelirli hane halklarına yönelik iş danışmanlığı ile beceri geliştirme programları derhal hayata geçirilmelidir. Bu adımlar, doğrudan istihdam olanağını güçlendirerek kırılganlığı azaltacak acil bir etki yaratacaktır.
2. Orta Vadeli Yapısal Hedefler: Kent ekonomisinin verimlilik ve istikrarını artırmak için "teknoloji tabanlı sanayi kümelenmeleri" oluşturulmalı ve tarım kooperatifleri güçlendirilmelidir. Bu süreç, yerel üretim kapasitesini büyütecek, kayıt dışı istihdamı azaltacak ve ekonomik çeşitliliği sağlayacaktır. Ayrıca göç alan bölgelerde iş fırsatları artırılarak yerli halkın iş gücüne etkin katılımı sağlanmalı, böylece olası toplumsal gerilimlerin önüne geçilmelidir.
3. Uzun Vadeli Sürdürülebilir Vizyon: Üniversite-sanayi iş birliği mutlak surette güçlendirilmelidir. Lojistik ve tarım teknolojileri gibi yüksek katma değerli sektörlere yerel ve uluslararası yatırımlar çekilmeli, sürdürülebilir iş modelleri hayata geçirilmelidir. Bu stratejiler nitelikli işgücünü kentte tutarak beyin göçünü önleyecek ve Adana’nın rekabet gücünü artıracaktır.
Aktaş ayrıca, tüm bu süreç kapsamında geliştirilecek izleme ve veri analiz mekanizmalarının, politika etkinliğini ölçmeyi ve kaynak kullanımını optimize etmeyi sağlayarak işsizlikle mücadelede kalıcı reformlar yaratacağını sözlerine ekledi.
