Artan nüfus, yoğun tarımsal kimyasal kullanımı ve monokültürel uygulamalar nedeniyle dünya genelinde ve Türkiye'de toprak sağlığı ve kalitesi ciddi tehdit altında. Bu kritik soruna çözüm aramak ve bilimsel veriler ışığında toprak analiz kapasitesini geliştirmek amacıyla Çukurova Üniversitesi'nde önemli bir uluslararası çalıştay gerçekleştirildi.
Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölümü'nde, SUS-SOIL projesi kapsamında düzenlenen "Toprak Kalitesi Değerlendirmesi: Fizikokimyasal, Mikrobiyolojik ve Genotoksisite Perspektifleri" başlıklı çalıştay, 16-20 Kasım 2026 tarihleri arasında yapıldı.
TOPRAK KİRLİLİĞİ: GÖRÜNMEYEN TEHDİT
Çalıştayın önemine dikkat çeken uzmanlar, özellikle 1950'li yıllardan sonra tarımsal verimi artırmak için kullanılan kimyasalların, pestisitlerin ve herbisitlerin toprak ekosistemini bozduğunu belirtti. Toprakta biriken bu kimyasallar, yağış ve sulama yoluyla yeraltı sularına karışmakta ve bitkiler aracılığıyla besin zincirine dâhil olarak insan sağlığı için uzun vadeli riskler oluşturmaktadır.
Avrupa Birliği verilerine göre tarım topraklarının %83'ünde pestisit kalıntısına rastlandığına dikkat çekilirken, Türkiye'de Çukurova, Antalya ve Menderes gibi yoğun tarım yapılan ovalarda da kirlilik konusunun bilimsel verilerle acilen ele alınması gerektiği vurgulandı. Toprak bozulmasının Avrupa'ya yıllık maliyetinin 50 milyar avroyu aştığı belirtilen çalıştayda, sorunun yalnızca tarımsal verimlilik değil, gıda güvencesi ve toplum sağlığı meselesi olduğu ifade edildi.
BEŞ GÜN BOYUNCA YOĞUN UYGULAMALI EĞİTİM
Çalıştayın açılışında Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Nazan Koluman ve Toprak Bilimi ve Bitki Besleme Bölüm Başkanı Prof. Dr. Ayfer Alkan Torun, projenin ve eğitimin önemini vurguladılar. Ardından Prof. Dr. İbrahim Ortaş ve Prof. Dr. Maria Rosa Mosquera Losada, SUS-SOIL projesi kapsamındaki analiz ihtiyaçları hakkında bilgi verdi.
Beş gün süren programda, Hindistan, Almanya ve Türkiye'nin farklı üniversitelerinden gelen uzmanlar tarafından şu konular uygulamalı olarak ele alındı:
Ağır Metal Analizi ve Genotoksisite: Prof. Dr. Abdul Malik (Aligarh Muslim University), Toprak DNA Ekstraksiyonu ve Mikrobiyal Çeşitlilik: Prof. Dr. Elisabeth Grohmann (Berlin Üniversitesi), Toprak Enzim Aktiviteleri: Prof. Dr. Kemal Doğan (Mustafa Kemal Üniversitesi), Pestisit ve Kalıntı Analizleri (GC-MS/HPLC): Prof. Dr. Ebru Kafkas (Ç.Ü. Bahçe Bitkileri Bölümü), Ekstraksiyon Yöntemleri: Prof. Dr. Oğuzhan Yavuz (Ç.Ü. Veterinerlik Fakültesi), Veri Değerlendirme (PCA): Dr. Srishti Srivastava
STRATEJİK HEDEF: GELECEK NESİLLER İÇİN SAĞLIKLI TOPRAK
Sınırlı sayıda katılımcıyla gerçekleştirilen çalıştay, Akdeniz ekosistemindeki farklı toprak tiplerinin (tarım, orman, doğal hayat, kent içi) çok yönlü analizini hedefledi. Bu çalışma ile sadece mevcut kirliliğin tespiti değil, aynı zamanda gelecekte toprak sağlığı ve gıda güvenliği ilişkisi üzerine çalışacak potansiyel insan gücünün yetiştirilmesi amaçlandı.
"Yaşayan Toprak Grubu" öncülüğünde düzenlenen etkinlik, katkı sağlayan kurum ve araştırmacılara teşekkür edilerek tamamlandı.





