5ocakgazetesi.com
Artık hangi arazinin tarıma ayrılacağı, hangisinin sanayi veya yerleşime açılacağı bilimsel verilere dayanan "Arazi Kullanım Planları" (AKUP) ile mühürlenecek. Verimli ovalar "tarımsal sit alanı" gibi korunacak.
Türkiye genelinde tarım arazilerinin korunması ve toprağın niteliğine uygun kullanılmasını hedefleyen devrim niteliğinde bir adım atıldı. Yeni yönetmelikle birlikte, her ilin idari sınırlarını kapsayan 1/25.000 ve 1/5.000 ölçekli detaylı arazi kullanım planları hazırlanacak. Bu planlar, toprağın gelecekteki kullanım şeklini belirleyen temel anayasa niteliği taşıyacak.
Rastgele Yapılaşmaya "Bilimsel" Engel
Yeni düzenleme ile topraklar; fiziksel, kimyasal ve biyolojik özelliklerine göre "Mutlak", "Özel Ürün", "Dikili" ve "Marjinal" gibi sınıflara ayrılacak. Artık bir araziye fabrika veya konut yapılmak istendiğinde, sistem otomatik olarak "alternatif alan" sorgulaması yapacak. Eğer bölgede tarıma elverişsiz "marjinal" araziler varsa, yatırımcı öncelikle bu alanlara yönlendirilecek. Birinci sınıf tarım arazilerinin betonlaşmasının önüne geçilmesi hedefleniyor.
Büyük Ovalar Cumhurbaşkanı Kararıyla Korunacak
Yönetmelikte "Büyük Ovalar" başlığı altında özel bir koruma kalkanı oluşturuldu. Tarımsal üretim potansiyeli yüksek olan, ancak kirlenme veya yanlış kullanım riski taşıyan ovalar, kurul görüşü ve Cumhurbaşkanı kararıyla "Büyük Ova Koruma Alanı" ilan edilecek. Bu alanlarda kalan parsellerin tapu kayıtlarına "Büyük Ova içerisindedir" şerhi düşülecek. Böylece araziyi satın alan veya kullanan herkes, o toprağın tarım dışı amaçla kullanılamayacağını bilerek hareket edecek.
Uzman Mühendis Şartı ve Sıkı Denetim
Toprak etütleri ve haritalama çalışmaları her mühendis tarafından yapılamayacak. Çalışmalar, sadece bu alanda özel eğitim almış "Toprak Etüt Mühendisleri" tarafından yürütülecek. Hazırlanan projeler valilikler ve Bakanlık tarafından onaylanmadan yürürlüğe girmeyecek.
Aykırı Kullanıma Ağır Yaptırım
Planlara uymayan, tarım arazisini izinsiz olarak başka amaçla kullanan veya projeye aykırı hareket edenlere karşı 5403 sayılı Kanun kapsamında ağır yaptırımlar uygulanacak. Faaliyetlerin durdurulmasından, arazinin eski haline getirilmesi zorunluluğuna ve idari para cezalarına kadar pek çok önlem devreye girecek.
Yeni yönetmelik, sadece bugünün tarımını değil, gelecek nesillerin gıda güvenliğini de teminat altına almayı amaçlıyor. Planlı dönemle birlikte Türkiye'nin toprak haritası dijital veri tabanına işlenerek her bir karış toprağın potansiyeli anlık olarak takip edilebilecek.
