Türkiye’yi etkisi altına alan Altay soğukları, Türkiye'nin en sıcak ili olan Adana’da üreticiyi vurdu. Meteoroloji verilerine göre gündüz 10, gece eksi 9 dereceye kadar düşen hava sıcaklığı, kentte bu senenin ürünlerini dondururken, gelecek yılın rekoltesini de olumsuz etkileyecek. Bu durum vatandaşa da zam olarak yansıyacak.
DOĞRU VE İNCEFİKİR, 5 OCAK'A KONUŞTU
Türkiye’nin en önemli tarımsal üretim merkezlerinden Çukurova’da 6 gündür peş peşe yaşanan don olayı, narenciye bahçeleri ile tarla ürünlerine büyük zarar verdi. Adana Çiftçiler Birliği Başkanı Mutlu Doğru, ova genelinde 6 gün boyunca eksi 9 dereceye kadar düşen hava sıcaklığı sebebiyle yaşanan don olayının, hasadı henüz yapılmamış portakal ve greyfurt bahçeleri ile tarlalarda ekili kışlık sebzelerde özellikle de nektarin gibi çekirdekli meyveler ile yaz meyvesi karpuzda büyük hasara yol açtığını söyledi.
Adana Tarım Platformu Sözcüsü Cahit İncefikir ise Çukurova’nın afet bölgesi ilan edilmesi gerektiğini, çiftçi ve narenciye üreticisinin don riskinin, meyve ve bağ fidanlarında neden olduğu zararı teminat kapsamına alan Bitkisel Ürün Sigortası olan Tarım Kredi borçlarının ertelenmesi ve dahi gerekirse silinmesini istedi. 5 Ocak’tan Sefa Saygıdeğer’e özel açıklamalarda bulunan Adana Çiftçiler Birliği Başkanı Mutlu Doğru ve Adana Tarım Platformu Sözcüsü Cahit İncefikir şunları kaydetti:
Adana Çiftçiler Birliği Başkanı Mutlu Doğru:
"Geçtiğimiz iki gecede bazı yerlerde eksi 6, hatta eksi 7’ye kadar bölgesel olarak düştü hava sıcaklığı. Meteorolojinin verdiği bilgiye göre bu gece, hatta yarın gece de don olayları bekleniyor.
"ERKENCİ KARPUZ FİDELERİ DAHA YENİ İNDİRİLMİŞTİ TARLAYA"
Don olaylarında çiftçimizin en çok etkilendiği açık tarla ürünlerinde sera erkenci karpuz fideleri daha yeni indirilmişti tarlaya. Çiftçilerimizin fideleri dondu. Bunun yanında lahana ve marul gibi tarla sebzelerinde don zararı var. Buğdayda da ufak tefek zararlar var ama bu geçici çünkü şu an henüz yeşil ot halinde, çok büyük bir etkisi olmaz.
"MEYVEDE ÇOK BÜYÜK BİR REKOLTE KAYBINA SEBEP OLACAK"
Narenciye de şu anda geçici portakal ve mandalinalar dalındaydı. Hasat edilmeyen bu meyvelere tabii ki don zarar verdi. Bu ürünlerde zarar büyük olacaktır. Yine narenciyenin ağaçlarında yeni yeni uyanmaya başlayan ağaçlar vardı, bunlarda da zararlar var. Bu durum gelecek senenin verimini, rekoltesini olumsuz etkileyecektir. Ama şu ana kadar bize bildirilen en büyük zarar sert çekirdekli meyvelerde. Genelde Adana çevresindeki köylerde, Adanalıoğlu, Tarsus, Mersin, Mut bu bölgelerde bulunan kayısı, nektarin ve şeftali ağaçları erken çiçek açmıştı. Nisan sonu Mayıs ayında çıkan erkenci turfanda nektarin, kayısı ve şeftali meyvelerinde çiçeklerin tamamı dondu. Bu da tabii ki meyvede çok büyük bir rekolte kaybına sebep olacak, tüketiciye de ayrıca olumsuz yansıyacak.
"DOĞRU ZARAR TESPİTİ YAPILMALI"
Burada çiftçimizin en büyük beklentisi Tarım Sigortaları Havuzu (TARSİM) bir an önce zarar tespiti yapmalı, ama burası çok önemli doğru zarar tespiti yapılmalı, bunun yanında da zarar gören çiftçilerimize tazminatları zamanında ödenirse bu işin altından kalkar çiftçimiz. Ama aksi takdirde tabii ki zarar çok büyük. Zaten son iki yıldır kötü geçen tarım sektörünün üstüne bir de don zararı, çiftçimiz için gerçekten çok üzücü oldu. Tüm çiftçilerimize sizin aracılığınızla ben de geçmiş olsun dilerim."
Adana Tarım Platformu Sözcüsü Cahit İncefikir:
"Ovada ciddi zararlarımız oldu, eksi 9’ları gördüğümüz yerler var. Dolayısıyla bu gerek narenciyede gerek tarla ürünlerinde gerek sebze de çok ciddi hasarlar yarattı. Bugün tarla ürünlerinin patatesten soğana, maruldan yeşilliklere kadar olan şu anda ekili alanlarda çok ciddi bir hasar söz konusu. Bu hasat döneminde dönüm birimden alınacak olan tonajları çok ciddi etkileyecektir ya da ürünler ölecektir. Bazı ürünlerde hiç hasat edememe durumu söz konusu.
"GELECEK SENENİN VERİMİNİ ÇOK CİDDİ ŞEKİLDE ETKİLEYECEK"
Narenciyede eğer ürün dalında değilse bile, çok ciddi hasar gördü ve ekonomik bir değeri kalmadı. Bugünden sonra yarın da, diğer gün de ciddi don olayları olacak. Fakat ağaçta bir şey olmasa bile, narenciye ağaçları ile genel anlamda sert çekirdekli tarım ürünlerinde, çiçek açan bölgelerde bu yıl eğer çiçek tamamen açmışsa, bir daha çiçek açma gibi bir şansı yok sert çekirdeklilerin. O yıl üreticinin hiç bir ürün almayacağı anlamını taşır. Narenciyede ağaçta kesilmişse ürün, gelecek senenin verimini çok ciddi şekilde etkileyecektir. Özellikle kesilmiş ağaçta bir şey yokmuş gibi gördüğünüzde, ürün verecek gözler ciddi hasar gördüğü için önümüzdeki sezonla ilgili ciddi bir rekolte sıkıntısı olacaktır.
"TARIM KREDİ’YE, BANKALARA OLAN BORÇLAR SİLİNMELİ"
Bu genel bağlamda gördüğümüz ovanın hasarı, gerçekçi bir şekilde önümüzdeki süreçlerde tespit edilip, afet bölgesi ilan edilmesi gerekmektedir. Ovanın ciddi bir afet bölgesi ilan edilmesi gerekiyor, bu afet bölgesiyle beraber üreticinin, çiftçinin belirli hakları kazanması anlamını taşır. O da önümüzdeki sene üreticinin planlaması, tarımı sürdürmesi için, yönlendirmesi ve önünü görmesi için bir defa Tarım Kredi’ye olan borçların silinmesi, ötelenmesi, hasarın boyutuna göre özel bankalara olan bütün borçların da silinmesi lazım. Hasarın boyutları ciddi bir şekilde analiz edildikten sonra, çiftçinin sürdürülebilir tarıma devam edebilmesi için desteklemeler şart."
