Yasal düzenleme kapsamında, belirli SGK borçları için artık icra takibi başlatılmasına veya hak sahibinin onayına gerek kalmadan emekli maaşlarından doğrudan kesinti yapılabilecek.
Yeni uygulamayla birlikte SGK'dan gelir veya aylık alan kişilerin kendilerine ya da hak sahibi oldukları kişilere ait bazı prim borçları maaşlarından otomatik olarak tahsil edilecek. Mevzuatta kesinti oranı en fazla yüzde 25 olarak belirlenmiş olsa da uygulamada standart kesinti oranının yüzde 10 olarak uygulanacağı bildirildi.
Kimleri kapsıyor?
Düzenleme; iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle sürekli iş göremezlik geliri alanları, yaşlılık, malullük ve vazife malullüğü aylığı alan emeklileri, emekli olduktan sonra genel sağlık sigortası (GSS) prim borcu oluşanları ve vefat eden sigortalıların hak sahiplerini kapsıyor.
Buna göre, çalışırken hayatını kaybeden sigortalının geçmişe dönük prim borçları, bağlanan ölüm aylığından tahsil edilebilecek. Hak sahibinin kendi SGK borcu bulunması halinde ise bu borç da aldığı aylıktan kesilecek.
Bir kişinin birden fazla gelir veya aylık alması durumunda, her bir aylık için ayrı ayrı yüzde 10 oranında kesinti uygulanabilecek. Ancak borçlu kişinin hak sahibi olmayan yakınlarının maaşlarından herhangi bir kesinti yapılmayacak.
Hangi ödemelerden kesinti yapılacak?
Kesinti uygulanacak ödemeler arasında;
- Sürekli iş göremezlik gelirleri,
- Ölüm gelirleri,
- Yaşlılık aylıkları,
- Malullük aylıkları,
- Vazife malullüğü aylıkları,
- Ölüm aylıkları yer alıyor.
Kimler kapsam dışında?
Bazı özel statüdeki ödemeler ise kesinti kapsamı dışında bırakıldı. Buna göre;
- Başarılı sporculara bağlanan aylıklar,
- Terör ve terörle mücadele kapsamında ödenen aylıklar,
- Hazine tarafından karşılanan şeref aylıkları
için maaş kesintisi uygulanmayacak.
Hangi borçlar tahsil edilecek?
Kesinti kapsamında öncelikle Genel Sağlık Sigortası (GSS) prim borçları tahsil edilecek. Ardından eski isteğe bağlı sigortalılık, topluluk ve tarım sigortalılığı borçları, Ek-5 ve Ek-6 kapsamındaki sigortalılık borçları, Bağ-Kur ve Emekli Sandığı kapsamındaki bazı borçlar sırasıyla tahsil edilecek.
Birden fazla borcun bulunması halinde zamanaşımına uğramamış en eski borçtan başlanacak. Nafaka alacakları ise SGK alacaklarından önce tahsil edilecek.
Yersiz ödemeler öncelikli olacak
SGK tarafından fazla veya yersiz ödeme yapıldığının tespit edilmesi halinde, öncelikle bu tutarlar maaştan kesilecek. Bu borçların tahsil edilmesinin ardından diğer prim borçları için kesinti işlemi uygulanacak. Aynı kişiye ait birden fazla borç türü bulunması halinde ise kesintiler eş zamanlı olarak gerçekleştirilebilecek.
