Adana ya gelmeden evvel 1968 den 1972 Kasımına kadar , Erzurum Atatürk Üniversitesinde görevliydim. Erzurum tüccarları , özellikle kuyumcular İranla yakın bir işbirliği yapıyorlardı. Bundan cesaret alarak , Tebriz deki üniversitenin göz kliniğiyle dostluk kurmaya çalıştım, olmadı. Sonradan öğrendiğime göre , İran Şahı Rıza Pehlevi, böyle bir yakınlaşmayı istemiyormuş. Nedenide Tebrizde yaşayanların büyük çoğunluğunun, Azeri Türkü oluşu.
İran, 11. Yüzyılda Selçukluların idaresinde. 16. Yüzyılda ise, Türk asıllı Şah İsmail.İranda Türklerin yöneticiliği 900 yıl sürmüş. Sonra da , Türk Kaçar Hanedanlığının yerine, acem olan Pehlevi Hanedanlığı geçmiş.
İran nüfusu , 75 milyon. Nüfusun %35’i Azeri Türkleri , %3’ü Türkmenler , % 2 Kaşkaylar , %2 si de Avşar – Kaçar – Halaç gibi Türk Boyları. Yani , nüfusun %42’si Türkler , %58 i de Acemler yani İranlılar. Türklerin çoğu Tebriz , Urumiye , İsfahan ve Tahranda . Türkmenler hariç, İranın tüm halkı şii.
Şimdi başka konuları ele alıyorum.
Kur an , çargah makamıyla indiği için, çargah makamı kutsal sayılmış. Bu yüzden , çargah makamında eserler bestelenmiyormuş. Şayet böyle bir eser bestelenirse, yangın çıkarmış. Refik Fersan , Tamburi Cemil Bey , çargah makamında bir eder çalıyorken , odadaki lamba devrilmiş ve de yangın çıkmış.
Öte yandan , ünlü bir besteci olan Fehmi Tokay , Tamburi Cemil Bey’in oğlu Mesut Cemil e çargah makamından 15 eser bildiğini söylemiş ve bunların bir kısmını da icra etmiş. Ama, beklenen yangında çıkmamış.
Bu anlatacaklarımı duyduğunuzu sanmıyorum ve duyunca da şaşıracağınızdan eminim. 1952 yılında , Şişli Camiinde, döneminin çok ünlü bir kadını olan , Arjantinli madam Peron için mevlit okutulmuş. Bir Hristiyan için, bir camide mevlit okutulması, çok ender bir olay.
Lokman hekim Çukurova bölgesinde yaşamış, çok ünlü biri. Onun ‘’ İnsanın en temiz , en pis yanı kalbi ve dilidir’’ sözü , bence gerçeğin tam bir ifadesi. Burada , kullanılan temiz ve pis sözü , hijyenik anlamında değil, dilden de kasıt sözlerimiz , konuşmalarımız , kalpten de amaç, dolaşım sistemi olan kalbimiz değil , ya ne? Acıma merhamet , onun tersi zulüm gaddarlık. İyilik , ya da kötülük gibi , hasletler , kusurlar ve erdemler.
Şimdilik bu kadar.
