Kültür & Sanat

Bakanlıktan Sinema Sektörüne Radikal Düzenleme: Her Şey Sil Baştan

Kültür ve Turizm Bakanlığı, sinema salonlarındaki bilet fiyatlandırma politikalarından dizi ve film sektörüne sağlanan devlet desteklerine kadar geniş bir yelpazeyi yeniden şekillendiren iki büyük yönetmelik değişikliğine imza attı.

5ocakgazetesi.com

Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren yeni düzenlemeler, sinema gişelerinde şeffaflığı artırmayı hedeflerken, devlet desteği alıp yükümlülüklerini yerine getirmeyen yapımcılara da kapıları tamamen kapatıyor.

Sinema Biletlerindeki İndirimlere Yasal Sınır

"Sinema Filmlerinin Değerlendirilmesi ve Sınıflandırılmasına İlişkin Yönetmelik"te yapılan değişiklikle, sinema salonu işletmecilerinin bilet türlerine göre uygulayabileceği indirim oranlarına net üst sınırlar (kotalar) getirildi. Bu düzenlemeyle sinema salonlarının kontrolsüz indirim politikaları engellenerek tam bilet fiyatı üzerinden şu standartlar belirlendi:

  • Öğrenci, Halk Günü ve Emekliler: Belirli yaş üzeri, kamu meslek grubu, halk günü ve öğrenci biletlerinde en fazla yüzde 40 indirim uygulanabilecek.

  • Engelli ve Şehit/Gazi Yakınları: Engelli, şehit yakınları ve gazi biletlerinin yanı sıra sabah seansları ve kurum biletlerinde indirim oranı en fazla yüzde 50 olabilecek.

  • İnternet Biletleri: Çevrim içi satışlarda, yapılan diğer indirimlere ek olarak en fazla yüzde 10 ekstra indirim tanınabilecek.

Toplu Satışlar İçin "Film Özel Bileti" ve Dijital Takip Dönemi

Yönetmeliğe eklenen yeni bir maddeyle hayatımıza "Film Özel Bileti" kavramı giriyor. Yapımcılar ile şirketler veya kurumlar arasında yapılan özel sözleşmelerle toplu satılabilecek bu bilet türünde, tam bilet fiyatı üzerinden yüzde 70’e kadar yüksek oranda indirim yapılabilecek.

Ancak bu özel biletlerin satışı tamamen denetim altında olacak. "Film özel biletleri"ne ait tüm satış bilgileri, Bakanlığın belirleyeceği sinema dernekleri ve yapımcı meslek birliklerinin kuracağı ortak bir dijital altyapı üzerinden anlık olarak Bakanlığa bildirilecek. Böylece gişedeki kayıt dışılığın ve gelir adaletsizliklerinin önüne geçilecek. Ayrıca getirilen tüm indirimli bilet türleri, ülke genelinde katılım sağlayan tüm sinema salonlarında aynı kurallarla geçerli olacak.

Devlet Destekleri Kronolojik Olarak Netleşti

"Sinema Sektörünün Desteklenmesi Hakkında Yönetmelik"te yapılan değişiklikle ise devletin sektöre sağladığı maddi desteklerin türleri; yapım öncesi, yapım aşaması ve yapım sonrası olmak üzere üç ana kategoriye ayrılarak netleştirildi.

Buna göre, senaryo yazımından proje geliştirmeye; belgesel, kısa film ve animasyondan, ilk filmini çekecek genç yönetmenlerin desteklenmesine kadar tüm süreçlerin tanımı yeniden yapıldı. Özellikle Türkiye'nin dünyadaki "doğal plato" imajını güçlendirmek adına, tamamı ya da bir kısmı Türkiye'de çekilecek yabancı film ve dizilerin Türkiye içindeki harcamalarının yüzde 30'una kadarı devlet tarafından yerli ortağa veya hizmet veren yapımcıya iade edilebilecek.

İhraç Edilen Dizilere Destek Kolaylığı

Dünya genelinde büyük bir pazar payına sahip olan Türk dizilerinin yurt dışı satışı ve tanıtımı için sağlanan desteklerde de bürokrasi azaltıldı. Daha önce aranan "en az bir sezon yayınlanmış olma" şartı kaldırıldı. Artık destek başvurusunda bulunulan dizi bölümlerinin, başvuru tarihinden önceki son 3 yıl içinde Türkiye'deki kablo, uydu veya karasal kanallarda ilk gösterimini yapmış olması yeterli kabul edilecek. Bölüm başına ve toplamda verilecek en yüksek destek tutarı ise her yıl Bakanlık bütçesine göre yeniden belirlenecek.

Evrakı Eksik Olan Elenecek, Suiistimal Eden "Kara Liste"ye Alınacak

Bakanlık, devlet kaynaklarının doğru kullanımı için denetim ve başvuru şartlarını oldukça katılaştırdı. Yeni dönemde, ilan edilen başvuru tarihleri bittiği an evraklarında en ufak bir eksiklik olan projeler doğrudan elenecek ve değerlendirme kurulunun gündemine dahi alınmayacak.

En dikkat çekici yaptırım ise sektörel disiplini sağlamaya yönelik oldu. Geçmiş projelerinde sözleşme yükümlülüklerini yerine getirmediği için icralık veya yasal takiplik olan yapımcılar ile usulsüzlük nedeniyle aldığı destek tutarını devlete iade etmek zorunda kalan projeler, bir daha asla devlet desteği almak için Bakanlığa başvuramayacak.

Bakanlığın attığı bu çifte adım, hem sinema gişelerinde tam bir şeffaflık ve denetim sağlanmasını hem de dizi/sinema sektörüne aktarılan kamu kaynaklarının çok daha sıkı kontrol edilmesini amaçlıyor.