19 Ekim 2018 tarihli kimi gazetelerimizde;Danıştay’ın , 8 Ekim 2013'te kaldırılan Öğrenci Andı için “Yeniden okutulsun” şeklinde karar verdiği bildiriliyordu.
Haberde; Türk Eğitim-Sen Genel Başkanı Talip Geylan’ın da , “Danıştay 8. Dairesi Türk Eğitim-Sen'in Öğrenci Andı ile ilgili açtığı davayı görüştü ve Öğrenci Andını kaldıran işlemi hukuka aykırı buldu. Buna göre Milli Eğitim Bakanlığı'nın bu kararı uygulaması ve okullarda yeniden Öğrenci Andını okutması gerekmektedir” şeklinde bir açıklama yapmış bulunuyor.
Danıştay’ın almış olduğu bu kararı memnuniyet ile karşılıyorum.
Bu bağlamda dilerseniz,“Önce Türk Kamu Oyunda yeterince bilinmeyen Dr.Reşit Galip’in yaşam öyküsünde neler var,özetleyelim.
Reşit Galip ya da Mustafa Reşit Baydur, 1893’te Rodos’ta doğmuş. İlk ve ortaöğrenimini Rodos’ta tamamladıktan sonra liseyi İzmir’de okumuş. 1911’de İstanbul Tıbbîye Mektebi’ne girmiş. Tıbbiye öğrencisi iken arkadaşları için «Hakikat” gazetesi adlı bir gazete ve «Sivrisinek” adlı karikatür dergisi çıkarmış, İstanbul’da çıkan çeşitli gazetelerde yazıları yayınlanmış. Öğrenciliği devam ederken gönüllü olarak gittiği Balkan Savaşı’nda yaralanmış. Ardından Birinci Paylaşım Savaşı’nda Çatalca ve Kafkasya Cephelerinde savaşmış. Birinci Paylaşım Savaşı sonunda İstanbul’da kurulan Köycüler adlı cemiyetin kurucularından biri olmuş. Cemiyet, köylere yerleşip çalışan on beş gençten oluşuyormuş.
Kurtuluş Savaşında, köylerde milli mücadelenin propagandasını yapmak için bir örgüt kurmuş.
1923 yılının Mart ayında hekimlik yaptığı Mersin’e gelen Atatürk’ü yaptığı konuşma ile önderi etkilemiş ve iki yıl sonra O’nun önerisiyle milletvekilliğine aday gösterilmiş. 1925 ara seçimlerinde Aydın milletvekilliğine seçilerek meclise girmiş.
Atatürk’ün Fikir Fedaisi;
Dr. Reşit Galip’in fikir dünyamızda en çok iz bırakan hizmeti, Bakanlığı döneminde 1933 yılında gerçekleştirdiği Üniversite Reformu’dur.
Atatürk, İstanbul Darülfünunun çağdaş bir üniversiteye dönüştürülmesi kararını 1931’de vermişti. Çünkü Darülfünun üniversite olmaktan çıkmış, üstelik Kurtuluş Savaşı’na da uzak durmuştu. Kararın uygulanması Reşit Galip’in bakanlığı sırasında gerçekleştirildi. Darülfünun yerine İstanbul Üniversitesi’nin kurulmasına dair kanun 31 Mayıs 1933’te TBMM’de kabul edildi. Yeni öğretim kadrosunun saptanması için öncelikle 150’ye yakın müderris ve müderris yardımcısının görevlerine son verildi. Yerlerine, Nazi Rejiminden kaçan Alman bilim adamları atandı. Ancak yasanın yürürlüğe girmesinden önce kadronun saptanmasına ilişkin yoğunlaşan eleştiriler yüzünden Reşit Galip 13 Temmuz 1933’te bakanlıktan ayrılmak zorunda kaldı.
Andımızın işlevi neydi?
Bakanlığı sırasında ilkokuldan başlayarak öğrencilere Atatürk ilkelerine bağlılık ruhu aşılamaya yönelen Reşit Galip, Cumhuriyet 10. yılını doldururken 23 Nisan 1933 sabahı çocuklarına kendi yazdığı bir andı okutmuş ve o gün Çocuk Haftası’nı açış konuşmasında da bu metni tekrar etmişti. Bu konuşmanın ardından Bakanlıkça yayımlanan bir genelge ile Cumhuriyet’in 10. yılından başlayarak okullarda bu ant sürekli hep bir ağızdan okutulmuştur.
Andımızın işlevi neydi?Etnisitesi ne olursa olsun Türkiye sınırları içinde yaşamakta olan insanlara Millet bütünlüğü içinde bir ideale yönlendirmesiydi.Bu bağlamda ant, ilkokul öğrencilerinin Vatan,Cumhuriyet,Atatürk,Türk Milleti,Saygı ve Sevgi Kavramlarını içselleştirebilmelerinin simgesiydi.
Acaba neden kaldırılmak istendi? «Yoksa Türklük kavramının kaldırılmasıyla altından Ümmetçilik mi çıkarılmak isteniyor?” diye insanın sorası gelmiyor mu?
Bilenleriz vardır. Her devletin «Andımız” e benzer metinleri söz konusudur. Örneğin günümüzde Amerika Birleşik Devletlerinde(ABD) okullara giderseniz sabahları çocukların «ABD’nin bayrağına ve o bayrağın simgelediği cumhuriyete bağlı kalacağıma, herkese özgürlük ve adaletle; tanrının gözetiminde, bölünmez, tek ulus için ant içerim...”sözlerini duyarsınız.(*)
«Andımız” Yazarı Dr. Reşit Galip’i saygı ile anıyorum.”
Danıştay’ın aldığı bu karar temyize gitti. Bakalım sonuç ne olacak?
(*)Meraklısı için iki kaynak
1-https://uludağ sözlük.com
2-Uras,Güngör,2013.”ABD’de okulda 1892’den beri”And” okutuluyor.” milliyet.com.tr/yazarlar/ Güngör-Uras
Uras, yazısında ABD’de 4 eyalet dışında, 46 eyalette “And”ın okutulduğunu bildiriyor. Geçtiğimiz ay sonsuzluğa uğurladığımız Uras,ABD’de bir DPT Uzmanı olarak uzun süre kalmıştır.
