5ocakgazetesi.com
Şehrin dört bir yanına yayılan bu yerleşimler, ilk duyulduğunda insanın yüzünde tebessüm oluşturuyor; ancak kökenlerine inildiğinde karşımıza çıkan hikâyeler, bölgenin derin tarihine, aşiret geleneklerine ve göç yollarına ışık tutuyor.
Kimi köyün ismi kulağa komik geliyor, kimi gizemli bir çağrışım yapıyor; ama her biri, Adana’nın çok kültürlü yapısının bir parçası.
İşte Adana’nın en ilginç köy adları ve onların ardındaki şaşırtıcı gerçekler…
KALTAKİYE (Ceyhan)
İsmini duyan çoğu kişi ilk anda şaşırıyor. Bugün argo çağrışımlar yapsa da, “kaltak” kelimesi eski Türkçe’de “sopa, dayanak, eyer köselesi” anlamına geliyor.
Yani köyün adı aslında bambaşka bir anlama sahip: tarımda ya da günlük yaşamda kullanılan bir nesneye gönderme yapıyor.
Kaltakiye köyünün adı Osmanlı arşiv kayıtlarında da geçiyor ve yüzyıllardır değişmeden günümüze ulaşmış.
Halk arasında köyün ismine dair çeşitli efsaneler anlatılsa da, resmi belgelerde bu adın köklü bir geçmişi olduğu görülüyor.
CAMUZCU (Seyhan)
Seyhan ilçesindeki Camuzcu köyü, adını bölgedeki manda (camuz) yetiştiriciliğinden alıyor.
Çukurova’nın bereketli topraklarında mandalar hem tarlalarda hem süt üretiminde önemli bir rol oynamış.
Yüzyıllar boyunca tarımın merkezinde olan köy, bu kültürel mirası ismiyle yaşatıyor.
Bugün bile köy halkının bir kısmı hayvancılıkla uğraşıyor; dolayısıyla Camuzcu, adıyla geçimini sağlayan nadir köylerden biri.
ÇÜRÜKLÜ (Kozan)
Kozan’daki Çürüklü köyü, ismiyle insanı “neden böyle bir ad konmuş?” diye düşündürüyor.
Rivayetlere göre bu ad, köy topraklarının veya bitki örtüsünün özelliğinden geliyor.
Bazı yaşlı köylüler, eski dönemlerde bölgede sıkça çürüyen bitkiler nedeniyle bu ismin verildiğini anlatıyor.
Cumhuriyet’in ilk yıllarına ait tapu kayıtları, köyün o dönem de aynı isimle anıldığını gösteriyor.
Yani “Çürüklü” ismi, en az bir asırlık bir geçmişe sahip.
POSYAĞBASAN (Aladağ)
Aladağ ilçesindeki köyün geçmiş adı “Yağbasan” olarak biliniyor.
1900’lü yılların başındaki belgelerde “Yağbasan” olarak geçen köy, 1960’lardan itibaren Posyağbasan adını almış.
Köy halkına göre bu ad, bölgedeki yağ üretimi, zeytin bolluğu veya yağ tüccarlığı ile ilgili.
Köyde hâlâ geleneksel yöntemlerle üretilen zeytinyağları bulunuyor.
Yani ismi sadece tarihî değil, ekonomik bir anlam da taşıyor.
ÇÜRÜKLER (Feke)
Feke ilçesindeki Çürükler köyü, 1957’de resmi olarak kurulmuş olsa da, bölgedeki yerleşim tarihi çok daha eskiye dayanıyor.
Burada yaşayanların büyük bölümü Varsak Türkmenleri’nin torunları.
İsim kulağa gülünç gelse de, aslında bu köyler Türkmen göçlerinin izlerini ve Çukurova’nın kadim kültürünü yansıtıyor.
KÜÇÜKBURHANİYE (Ceyhan)
Ceyhan’daki Küçükburhaniye köyü, ismindeki “küçük” ekiyle dikkat çekiyor.
Büyük olasılıkla “Burhaniye” adındaki başka bir yerleşimden ayrılan bir grup tarafından kurulmuş.
Köy, Yılankale ve Misis Harabeleri’ne yakınlığıyla tarihî bir değere sahip.
Arkeologlar, bu bölgenin Bizans ve Orta Çağ dönemlerinde de yerleşim gördüğünü belirtiyor.
ÇAPUTÇU (Seyhan)
Bugün “çaput” kelimesi bez parçası anlamına geliyor olsa da, köyün adı aslında bir aşiret oymağını işaret ediyor.
Karakeçili aşiretinin bir kolu olan “Çaputçular”, göçebe hayat sürerken bu bölgeye yerleşmiş.
Dolayısıyla köyün adı, bir topluluğun kültürel izini bugüne taşıyor.
GÖKÇELİ / GÖĞCELİ (Feke)
Feke çevresinde yer alan bu köy, halk ozanı Karacaoğlan’la özdeşleşmiş durumda.
Karacaoğlan’ın bu bölgede yaşadığı, şiirlerinde buradan sıkça bahsettiği söyleniyor.
Bugün köyde şairin anısına anıtlar ve etkinlikler düzenleniyor.
İsim, köyün kültürel mirasının bir sembolü haline gelmiş.
KAPIKAYA (Karaisalı)
Doğaseverlerin yakından bildiği Kapıkaya Kanyonu, bu köy sınırlarında yer alıyor.
Köy adını, çevredeki devasa kaya geçitlerinden ve doğal kapılardan almış.
Bugün bölge doğa yürüyüşçülerinin uğrak noktası ve turizmin gözdesi.
Karaisalı Belediyesi’nin destekleriyle düzenlenen doğa festivalleri, Kapıkaya’yı her yıl binlerce ziyaretçiyle buluşturuyor.
CAMUZAĞILI (Ceyhan)
Ceyhan’daki bir diğer köy olan Camuzağılı, yine manda yetiştiriciliğinden (camuz) ismini almış.
Yerel halk arasında “Köröküzlü” olarak da anılan köy, bölgedeki halk belleğinde özel bir yere sahip.
Bu da köyün resmi kayıtlardaki isminden farklı olarak yaşayan bir yerel dilin hâlâ etkili olduğunu gösteriyor.
