5ocakgazetesi.com
Bağımsız uzmanların hazırladığı zemin haritaları, Adana'da kentsel dönüşüm felsefesinin kökten değişmesi gerektiğini, aksi takdirde milyarlarca liralık yatırımların kenti olası bir sarsıntıya karşı tam anlamıyla koruyamayacağını bilimsel verilerle kanıtlıyor.
RANTIN DEĞİL, RİSKİN HARİTASI
Kentteki mevcut inşaat hareketliliği incelendiğinde, binaların ezici bir çoğunluğunun şehrin kuzeyinde (Sarıçam, Çukurova'nın yüksek kesimleri) yenilendiği görülüyor. Oysa jeolojik olarak bu bölgeler, kireçtaşı ağırlıklı sağlam zemin yapısıyla sarsıntıları en az ileten yerler.
Yer bilimciler bu durumu sert bir şekilde eleştiriyor:
-
Zemin açısından kentin en güvenli sayılacak yerlerindeki 15-20 yıllık binalar ekonomik ömrünü tamamlamadan yıkılıp yerine yenileri yapılırken; şehrin güneyinde ve merkezinde zemin sıvılaşması riski altındaki 40-50 yıllık yorgun yapı stoğu olduğu gibi duruyor. Müteahhitler, daire satış fiyatlarının düşük olduğu bu bölgelere girmek istemiyor. Dönüşüm, kelimenin tam anlamıyla "zengine ve sağlama" çalışıyor.
SIVILAŞMA TEHLİKESİ: İŞTE O KIRMIZI HAT
Bağımsız yer bilimcilerin ve zemin etüt uzmanlarının yeraltı suyu seviyeleri ve alüvyon kalınlıklarını baz alarak çizdiği "Kırmızı Hat" (acil müdahale bölgesi), kentin güneyine işaret ediyor. Kentsel dönüşümün derhal başlatılması gereken, zemin sıvılaşması (deprem anında toprağın taşıma kapasitesini yitirerek çamura dönüşmesi) tehlikesinin en yüksek olduğu "Sıfır Noktası" bölgeler şunlar:
-
Seyhan Nehri Yatağı ve Çevresi: Nehrin her iki yakasına yakın kurulan, yeraltı su seviyesinin yüzeye çok yakın olduğu alüvyon tabanlı mahalleler.
-
Güney Seyhan ve Eski Mahalleler: Obalar Caddesi'nin güneyinde kalan, bitişik nizam ve mühendislik hizmeti almamış eski yapıların yoğunlaştığı, zemini suya doygun bölgeler.
-
Yüreğir Ovası'na Doğru Uzanan Hat: Karataş yolu güzergahında, eski tarım arazilerinin üzerine kurulan ve alüvyon kalınlığının yüzlerce metreyi bulduğu yerleşim alanları.
'ADA BAZLI' VE DEVLET DESTEKLİ DÖNÜŞÜM ŞART
Şehir plancıları, bu kırmızı hatta kentsel dönüşümün sadece serbest piyasanın (müteahhit-arsa sahibi) inisiyatifine bırakılamayacağı konusunda uyarıyor.
Kar marjı düşük olduğu için inşaat firmalarının uzak durduğu bu riskli mahallelerde, parsel bazlı (tek bina) yıkımlar yerine devlet ve yerel yönetim destekli "Ada Bazlı" dönüşümler planlanmalı. Aksi halde Adana, modern ve lüks sitelerin etrafını saran, zemini çürük ve yıkılmaya yüz tutmuş on binlerce binanın oluşturduğu "saatli bombalarla" yaşamaya devam edecek.