Adana’nın düşman işgalinden kurtuluşunun yıl dönümü olan 5 Ocak, kent genelinde gurur ve coşkuyla anılıyor. Türk ordusunun ve Adanalıların verdiği destansı mücadele sonucu Fransız işgaline son verilen bu tarih, Türkiye Cumhuriyeti’ne giden yolda atılan en önemli adımlardan biri olarak kabul ediliyor.
I. Dünya Savaşı’nın ardından imzalanan Mondros Ateşkes Antlaşması ile Osmanlı toprakları işgale açık hale gelirken, Çukurova bölgesi Fransız kuvvetleri tarafından işgal edildi. Adana’da başlayan bu işgal süreci, halk üzerinde büyük baskı, zulüm ve katliamlarla tarihe geçti.
Kurtuluş Meşalesi Adana’da Yandı
Mustafa Kemal Paşa, 31 Ekim 1918’de Adana’ya gelerek Yıldırım Orduları Grubu Komutanlığı görevini devraldı. Burada verdiği emirler, Türk Kurtuluş Savaşı’nın fiilen ilk adımları olarak tarihe geçti. Mustafa Kemal Paşa’nın, “Bende bu mücadelenin ilk hissi bu güzel Adana’da doğmuştur” sözleri, kentin kurtuluş mücadelesindeki yerini açıkça ortaya koydu.
İşgal, Zulüm ve Direniş
Fransız işgali sırasında Adana ve Çukurova’da sistematik baskılar yaşandı. Bölgeye binlerce Ermeni yerleştirilirken, Türk halkına yönelik şiddet ve katliamlar arttı. Taşköprü’de yaşanan işkenceler ve “Kaç Kaç Olayı” olarak bilinen büyük göç, halkın hafızasında derin izler bıraktı.
Bu baskılara karşı Adanalılar, Kilikya Milli Kuvvetler Teşkilatı’nı kurarak direnişe geçti. Kuvay-ı Milliye birlikleri, Toroslar’dan başlattıkları mücadelede Fransızlara ağır darbeler vurdu. Karboğazı Baskını, Türk direnişinin ilk büyük siyasi ve askeri zaferi olarak tarihe geçti.
Zafer ve Kurtuluş
20 Ekim 1921’de imzalanan Ankara Antlaşması ile Fransa, TBMM Hükümeti’ni resmen tanıdı. Antlaşma gereği Fransız kuvvetleri, 5 Ocak 1922’de Adana ve Çukurova’yı tamamen terk etti. Böylece Adana, düşman işgalinden kurtularak yeniden Türk toprağı oldu.
Kurtuluşun simgesi olarak Ulu Camii ile Büyük Saat arasına asılan dev Türk bayrağı, yıllar içinde Adana’nın kurtuluşunun simgesi haline geldi.
5 Ocak: Onurun ve Direnişin Günü
5 Ocak, yalnızca bir kurtuluş tarihi değil; Adana halkının bağımsızlık, direniş ve vatan sevgisinin simgesi olarak her yıl gururla kutlanıyor.