Ad aktarması bilinen ismiyle mecaz-ı Mürsel, herhangi bir kelimenin anlamını taşıyacak bir örneklendirme yapmaktır. Kullanılan sözcüğün anlamını kapsayacak ve onu anlatacak bir etki oluşturur. Bir ismin ya da bir eşya ile beraber pek çok farklı kelime anlamı başka bir kelime tarafından karşı tarafa aktarılır. Başka bir örnek vermek gerekirse;
‘’Bugün takım muhteşem oynadı.’’
Burada takım muhteşem oynadığı derken aslında takım içerisindeki oyuncular kastedilir. Yani oyuncuların çok iyi bir performans gösterdiği dile getirilmektedir. Bu şekilde aktarma yapılmak suretiyle oyuncuların yerini takım kelimesi alır. Bir başka örnek ile beraber anlatmak gerekirse;
‘’Bugün stat tüm gücüyle bağırdı’’
Aslında burada bağıran kişinin taraftarlar olduğu anlatılır. Ancak mecaz-ı Mürsel yani ad aktarması yapmak suretiyle taraftarların yeri stat kelimesi ile doldurulmuştur. Günümüzde bu anlam üzerinden pek çok değişik cümle yapısı oluşturulabilmektedir.
Ad Aktarması Örnekler
Ad aktarması konu anlatımında, farklı kavramlar arasında benzetme ilişkileri üzerinden mecaz-ı Mürsel gerçekleştirilir. Bu mecaz türü, çeşitli ilişki kurma biçimleriyle ortaya konabilir.
Parça Bütün İlişkisi:
Örnek: "Otobüs, Akdeniz'e doğru hareket etti." (Burada bütün anlatılarak parça, otobüsün hareket ettiği yer olan Akdeniz'i temsil eder.)
İç-Dış İlişkisi:
Örnek: "Bu kitap, bilgileriyle bir ansiklopedi gibiydi." (Burada iç-dış ilişkisi üzerinden kitabın içerdiği bilgiler benzetmeyle ansiklopediyle ilişkilendirilir.)
İnsan-Yer İlişkisi:
Örnek: "Ev, gecenin sessizliğini hissediyordu." (Buradaki anlam, evin içerisindeki atmosferle gecenin sessizliği arasında kurulan bir benzetmedir.)
Neden-Sonuç İlişkisi:
Örnek: "Bahçede öğleden sonra güneş, her yeri ısıttı." (Burada ise neden-sonuç ilişkisiyle güneşin ısınma etkisi anlatılmıştır.)
Mecazı Mürsel Nasıl Anlaşılır?
Mecaz-ı Mürselin anlaşılması, konuşmacının veya yazarın kullanılan ifadelerin gerçek anlamı dışında bir bağlamda nasıl kullanıldığını anlamakla mümkündür. Bu durumda, ifadelerin etrafındaki bağlam, mecazın anlamını daha iyi anlamamıza yardımcı olur.
