5ocakgazetesi.com
Peki, kentin kılcal damarları neden bu kadar şişti ve her gün yollara çıkan yüz binlerce Adanalının zamanı neden asfaltın üzerinde eriyip gidiyor? Uzmanların tespit ettiği 3 ana kriz noktası şu şekilde:
1. KUZEY-GÜNEY AKSINDAKİ BÜYÜK KOPUKLUK
Şehrin imar planlamasındaki en büyük faturayı bugün trafik çekiyor. Adana yıllar içinde hızla kuzeye (Çukurova ve Sarıçam'a) doğru büyürken, kentin ticaret, eğitim ve eski sanayi merkezleri güneyde veya merkezde kaldı.
-
Uzman Tespiti: Bağımsız kent plancılarına göre; şehrin iki yakasını birbirine bağlayan ana arterlerin (bulvarların) sayısı, artan nüfusa ve yapılaşmaya oranla yerinde saydı. Her sabah devasa bir nüfus kuzeyden merkeze inmeye çalışırken, akşam aynı kitle daralan birkaç ana damar üzerinden geri dönmeye çalışıyor. Paralel alternatif yolların açılmaması, kenti günde iki kez "zorunlu göç" yaşanan bir tıkanıklığa mahkum ediyor.
2. KATLI KAVŞAKLARIN YARATTIĞI 'HUNİ ETKİSİ'
Trafiği rahatlatmak amacıyla yapılan fiziki müdahalelerin bütünü hesaba katmaması, sorunu çözmek yerine sadece bir sonraki kavşağa öteliyor.
-
Uzman Tespiti: Ulaşım mühendislerinin simülasyonlarında en çok dikkat çeken detay "Huni Etkisi". Belirli noktalara inşa edilen altgeçitler veya dinamik sinyalizasyon sistemleri, araçların o noktadan çok hızlı geçmesini sağlıyor. Ancak bu hızlanan araç seli, hemen birkaç yüz metre ilerideki daha dar bir kavşakta veya şerit daralmasında aniden birikiyor. Yani geniş bir huniden hızla dökülen suyun, daracık bir boruda basınç yaratıp sistemi patlatması gibi, lokal çözümler trafiği daha geniş alanlara yayarak kilitliyor.
3. TOPLU TAŞIMA EKSİKLİĞİ VE BİREYSEL ARAÇ ENFLASYONU
Ekonomik dalgalanmalar ve yetersiz entegre ulaşım ağları, Adanalıları zorunlu olarak bireysel araç kullanımına, özellikle de son dönemde motosikletlere yönlendirmiş durumda.
-
Uzman Tespiti: Kentsel hareketlilik (mobility) uzmanları, şehrin yeni gelişen lüks konut bölgelerinde bile yüksek kapasiteli, kesintisiz bir raylı sistem veya hızlı otobüs yolu (BRT) ağı bulunmamasına dikkat çekiyor. İnsanlar, iş yerlerine veya okullarına aktarmasız, konforlu ve hızlı gidebilecekleri bir toplu taşıma alternatifi bulamadıkları için mecburen şahsi araçlarıyla trafiğe çıkıyor. Her bir aracın tek veya iki kişi taşıdığı bu verimsiz sistem, caddelerin fiziki kapasitesinin çok üzerinde bir metal yığını yaratıyor.
ÇÖZÜM: 'MİKRO CERRAHİ' DEĞİL, BÜTÜNCÜL PLANLAMA
Bağımsız trafik araştırmacıları, Adana'nın bu kaostan çıkması için artık sadece ışık sürelerini ayarlamanın veya bir kavşağı genişletmenin yeterli olmayacağını vurguluyor.
Kentin acilen, sadece bugünü değil 20 yıl sonrasını hedefleyen bir "Ulaşım Master Planı"na ihtiyacı var. Kilitlenen bulvarları baypas edecek yeni paralel arterlerin açılması, toplu taşımanın sadece varoşları merkeze taşıyan bir araç olmaktan çıkarılıp tüm gelir gruplarının kullanacağı kesintisiz bir ağa dönüştürülmesi, kentin nefes alması için artık ertelenemez bir zorunluluk.