5ocakgazetesi.com
1 Ağustos 2026 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan yeni tebliğle destek uygulaması 31 Ocak 2027 tarihine kadar uzatılırken, destekten yararlanma şartları da önemli ölçüde sıkılaştırıldı.
Yeni düzenleme, özellikle ihracat yapan, yurt dışından döviz geliri elde eden şirketler ile bu işlemlere aracılık eden bankaları yakından ilgilendiriyor. Bireysel yatırımcılar ve vatandaşların döviz hesaplarını ise doğrudan kapsamıyor.
Yüzde 2 destek devam edecek
Uygulamaya göre firmalar, yurt dışından elde ettikleri dövizleri bankaları aracılığıyla Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'na satmaları halinde, Türk lirasına çevrilen tutarın yüzde 2'si kadar döviz dönüşüm desteği almaya devam edecek. Ancak bundan sonra bu destekten yararlanabilmek için firmaların Merkez Bankası tarafından belirlenen döviz pozisyonu sınırını aşmadıklarını belgelemeleri gerekecek.
Merkez Bankası ayrıca firmaların destek kapsamında satabileceği döviz tutarına ve alabilecekleri destek miktarına üst limit getirebilecek. Bu limitler belirlenirken şirketlerin kârlılığı, iş gücü maliyetleri ve oluşturdukları katma değer gibi kriterler dikkate alınacak.
Tedarikçi firmalara da destek imkânı
Yeni düzenlemeyle aracılı ihracat modeliyle çalışan firmalar için de önemli bir değişiklik yapıldı. Dış Ticaret Sermaye Şirketleri, Sektörel Dış Ticaret Şirketleri veya diğer aracı ihracatçılar üzerinden gerçekleştirilen ihracatlarda, döviz dönüşüm desteği ürünleri tedarik eden firmalara aktarılabilecek. Böylece ihracatı doğrudan gerçekleştirmeyen üretici firmaların da destekten yararlanmasının önü açılmış oldu.
Bankalar komisyon alabilecek
Tebliğ kapsamında aracı bankaların döviz dönüşüm desteği işlemleri için firmalardan komisyon alabilmesine de imkân tanındı. Ancak uygulanabilecek azami komisyon oranı Merkez Bankası tarafından belirlenecek.
Usulsüzlüklere ağır yaptırımlar geliyor
Yeni düzenlemenin en dikkat çeken bölümü ise usulsüz işlemlere yönelik getirilen yaptırımlar oldu. Gerçeğe aykırı beyanda bulunduğu, sahte bilgi veya belge sunduğu ya da desteği amacı dışında kullandığı tespit edilen firmalardan, aldıkları destek tutarı kur farkı ve faizleriyle birlikte geri tahsil edilecek.
Bunun yanında söz konusu firmaların döviz dönüşüm desteği başvuruları ile Merkez Bankası kaynaklı kredi başvuruları belirli sürelerle kabul edilmeyecek. Gerekli görülmesi halinde ilgili kişiler hakkında suç duyurusunda da bulunulabilecek.
Yeni düzenleme yalnızca usulsüzlük yapan firmaları değil, aynı şirket grubunda yer alan diğer şirketleri de etkileyebilecek. Düzenlemeye göre ödeme yapılıncaya kadar ilgili firmanın kontrol ettiği şirketler, firmayı kontrol eden şirketler ve aynı kontrol yapısı içerisinde bulunan diğer şirketler de döviz dönüşüm desteği ile Merkez Bankası kaynaklı kredilerden yararlanamayacak.
Merkez Bankası daha geniş denetim yetkisine sahip olacak
Tebliğ ile Merkez Bankası'nın denetim yetkileri de genişletildi. Bankalar gerekli gördükleri her türlü bilgi ve belgeyi firmalardan talep edebilecek. Merkez Bankası ise şüpheli gördüğü firmaları incelemeye alabilecek ve inceleme süresince destek ödemesi yapılmayacak. İnceleme sonunda usulsüzlük tespit edilmesi halinde destek başvurusu reddedilecek.
Ayrıca aracı bankalara da yeni sorumluluklar getirildi. Bankalar şüpheli işlemleri Merkez Bankası'na bildirmek, haksız alınan desteklerin tahsil edilmesi için gerekli işlemleri yapmak ve istenen bilgi ile belgeleri zamanında iletmekle yükümlü olacak.
Destek uygulaması 2027'ye uzatıldı
Daha önce 31 Temmuz 2026 tarihinde sona ermesi planlanan döviz dönüşüm desteği uygulaması, yapılan değişiklikle 31 Ocak 2027 tarihine kadar uzatıldı. Yeni kuralların büyük bölümü ise 1 Ekim 2026 tarihinde yürürlüğe girecek.
Yeni düzenlemeyle Merkez Bankası'nın temel hedefi, firmaların dövizlerini Türk lirasına çevirmeyi teşvik etmeyi sürdürürken, destek mekanizmasının daha şeffaf, kontrollü ve amacına uygun şekilde kullanılmasını sağlamak olarak değerlendiriliyor.